Gặp xe máy chở sắt dài thò ngang là chuyện dễ xảy ra ở những đoạn ven đô Hà Nội có công trình đang xây hay cửa hàng vật liệu sát lề: thanh sắt, tấm tôn hoặc ống nhựa vươn khỏi thân xe. Bài này nói cách nhận ra từ xa, không đi song song và không bám sát phía sau.
Xe máy chở sắt dài thò ngang: nhận ra từ xa
Dấu hiệu dễ thấy nhất là hình dáng: một khối dài buộc chéo qua yên hoặc giá đèo hàng, đầu hàng vượt khỏi tay lái hay đuôi xe. Từ phía sau bạn khó thấy hết phần nhô ra, còn từ bên cạnh thì phần nhô ra phía trước dễ bị che bởi chính người lái. Hãy nhả ga ngay khi thấy hàng buộc bằng dây mỏng, đầu hàng rung hoặc võng lúc qua ổ gà, hay người lái nghiêng người và nắm tay lái rất chặt.
Báo chí trong nước, trong đó có VTC News, VOV và Báo Pháp luật, từng đưa tin những vụ tấm tôn hay thanh sắt thò ra từ xe chở hàng gây thương vong cho người đi đường. Trong những bài tìm được, xe được nhắc phần lớn là xe tự chế, xích lô hoặc ba gác chứ không phải xe máy thông thường, và không có số liệu riêng cho Hà Nội. Bài chỉ coi đó là lời cảnh báo về rủi ro có thể gặp.
Luật nói gì về hàng nhô ra khỏi xe máy
Điều 33 khoản 3 điểm đ nằm trong nhóm hành vi người lái xe mô tô, xe gắn máy không được thực hiện, gồm “chở vật cồng kềnh” và “xếp hàng hóa trên xe quá giới hạn quy định”. Khoản 5 viết: “Xe mô tô, xe gắn máy không được xếp hàng hóa vượt quá chiều rộng giá đèo hàng về mỗi bên 0,3 mét, vượt quá về phía sau giá đèo hàng 0,5 mét theo thiết kế của nhà sản xuất; chiều cao xếp hàng hóa tính từ mặt đường xe chạy không vượt quá 02 mét.”
Khoản 5 chỉ nêu giới hạn ở mỗi bên, phía sau và chiều cao; bài không thấy điều nào trong phần đã đọc nêu riêng phần nhô ra phía trước hay định nghĩa “cồng kềnh”. Bài không kết luận chiếc xe bạn đang đi cạnh có vi phạm hay không; việc đó thuộc cơ quan có thẩm quyền, và cũng không đổi cách bạn nên đi: coi phần hàng nhô ra như một phần của chiếc xe.
Giữ khoảng cách bên hông: đừng đi song song
Đi song song là vị trí nguy hiểm nhất, vì đầu hàng nằm ngay tầm tay lái, tầm gương và tầm đầu bạn. Hàng dài buộc chéo có thể võng hoặc lắc ngang khi bánh qua ổ gà hay khi người lái nghiêng người; tấm tôn rộng, phẳng có thể bắt gió ngang. Bài không tìm được nguồn đo đạc hay nguồn tiếng Việt riêng cho xe máy, nên đó chỉ là mô tả cơ chế chung.
Cách làm gọn:
-
Nhả ga sớm để xe kia ở phía trước thay vì ở bên cạnh.
-
Nếu đang đi ngang hàng, giảm tốc dần và lùi lại; đừng tăng ga vọt lên.
-
Ở chỗ chờ đèn, đứng lùi sau đuôi xe, không đứng sát bên hông.
-
Không luồn vào khe giữa xe chở hàng với xe khác hay mép đường.
Nếu phải vượt, hãy đọc Điều 14. Khoản 3 viết xe xin vượt “chỉ được vượt khi không có chướng ngại vật phía trước, không có xe chạy ngược chiều trong đoạn đường định vượt”. Khoản 6 liệt kê nơi “Không được vượt xe”, như “Đường cong có tầm nhìn bị hạn chế”. Phần hàng nhô sang bên trái cũng làm đường vượt hẹp lại, nên chưa đủ chỗ thì cứ đi theo sau.
Giữ khoảng cách phía sau: nhìn thấy cả đuôi hàng
Hãy đo bằng mắt thay cho con số: đứng đủ xa sau xe chở hàng để thấy trọn đuôi hàng cùng hai mép xe, và khi nó dừng bất ngờ bạn vẫn kịp nhả ga rồi phanh đều tay. Điều 12 khoản 1 yêu cầu chấp hành quy định về “khoảng cách an toàn tối thiểu với xe phía trước cùng làn đường hoặc phần đường”; con số do Bộ trưởng Bộ Xây dựng quy định theo khoản 4, nằm ngoài phần bài đối chiếu nên bài không nêu.
Bám sát phía sau làm bạn mất tầm nhìn và mất chỗ tránh, lại đúng chỗ hàng có thể tuột. Buổi tối, dù đã bật đèn chiếu sáng phía trước “từ 18 giờ ngày hôm trước đến 06 giờ ngày hôm sau” theo Điều 20 khoản 1, phần hàng phía sau vẫn khó thấy hơn, nên hãy giảm tốc và chừa xa hơn. Đừng bấm còi giục: Điều 21 khoản 2 ghi “Không sử dụng còi liên tục”.
Khi xe chở hàng rẽ hoặc quay đầu: chờ nó xong hẳn
Khi rẽ hoặc quay đầu, đầu hàng có thể vẽ vòng rộng hơn đường đi của thân xe, nên khoảng hở lúc xe chạy thẳng chưa phải khoảng hở lúc xe quay. Điều 15 khoản 2 yêu cầu trước khi chuyển hướng phải “quan sát, bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía sau, giảm tốc độ”. Thấy xe giảm tốc, nhích sang một bên hoặc người lái liếc về một phía thì hãy dừng phía sau, chờ hàng quay xong rồi mới đi, đừng chen vào khoảng hở hai bên.
Gần công trình và cửa hàng vật liệu ở ven đô
Ở ven đô Hà Nội, đoạn có công trình đang xây hay cửa hàng sắt thép, ống nước, tôn sát lề là nơi dễ gặp xe chở hàng ra vào cổng; xe có thể dừng hoặc nhích ra lòng đường không báo trước. Hãy giảm tốc từ xa, giữ làn xa cổng hơn một chút và nhìn mặt đường: Điều 12 khoản 3 yêu cầu “phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại để bảo đảm an toàn” khi có “vật liệu rơi vãi”.
Khi đi xe thuê ở Hà Nội
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài giờ. Nếu xe thuê chẳng may quệt vào đầu hàng, hãy dừng ở nơi an toàn ngoài làn xe chạy, chụp ảnh xe cùng vị trí rồi gọi 0942467674 trong giờ mở cửa. Gương lệch, tay lái rung hay phanh có gì lạ thì đừng tự tháo hay chỉnh. Việc thuê xe để chở vật liệu dài, hỗ trợ ngoài giờ, cứu hộ hay chi phí khi xe trầy xước cần hỏi và xác nhận trực tiếp trước khi thuê.
Tóm lại
Gặp xe chở hàng thò ngang: nhả ga sớm, không đi song song, đứng lùi sau đuôi để thấy trọn hàng và chờ xe quay xong hẳn. Xem thêm nhóm bài tình huống giao thông, mục kỹ năng lái cơ bản và chuyên mục kỹ năng. Khi xe lớn che tầm nhìn, xem bài xe buýt, xe tải che đèn tín hiệu ở ngã tư; khi thân xe che làn bên cạnh, xem bài ô tô dừng nhường bạn cắt ngang dòng xe đang kẹt. Cần thuê xe thì xem mục thuê xe hoặc trang liên hệ.
Điều luật trích theo Luật số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH. Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay thế huấn luyện hoặc tư vấn chuyên môn.