Cuối thu sang đông, khi những đợt gió mùa đông bắc tràn về, Hà Nội bước vào mùa hanh khô: trời xanh, nắng nhẹ, nhưng không khí khô tới mức gót chân nứt, môi bong da. Người đi xe máy hằng ngày thấy rõ nhất, vì khô da mặt khi đi xe máy đến nhanh hơn hẳn so với người ngồi văn phòng. Chỉ sau vài ngày đi làm buổi sáng qua cầu, hai má đã căng rát, môi nứt chân chim, cười mạnh là rớm máu. Bài này giải thích vì sao gió trên xe làm da khô nhanh, cách che chắn và vài thói quen giữ ẩm đơn giản.
Vì sao khô da mặt khi đi xe máy rõ hơn đi bộ
Da luôn có một lớp ẩm mỏng trên bề mặt. Khi không khí khô, lớp ẩm ấy bay hơi nhanh hơn bình thường, và gió thổi liên tục càng làm quá trình đó nhanh thêm. Ngồi trên xe chạy ba bốn chục cây số một giờ, mặt bạn hứng một luồng gió đều đặn suốt cả chặng, kể cả những hôm trời lặng gió. Gò má, trán, sống mũi và đôi môi là những chỗ lộ ra nhiều nhất.
Có thêm vài yếu tố làm da khô hơn trên đường Hà Nội mùa này. Bụi đường bám lên da rồi bị lau, chà khi về nhà. Nắng hanh tuy không gắt nhưng kéo dài. Và thói quen liếm môi khi môi khô: nước bọt bay hơi trong gió còn làm môi khô hơn trước đó.
Che chắn: mũ có kính, khẩu trang và khăn
Cách hiệu quả nhất là không để gió thổi thẳng vào da:
- Mũ có kính chắn. Mũ ba phần tư hoặc mũ nửa đầu có kính chắn che được phần lớn luồng gió trực diện vào trán, má. Hạ kính xuống khi chạy, nhất là trên cầu và đường thoáng.
- Khẩu trang vải mềm. Che má, mũi và môi, chọn loại vừa mặt, vải mềm để không cọ xát làm rát thêm vùng da đã khô.
- Khăn quàng mỏng. Che cổ, cằm vào sáng sớm và chiều tối, lúc gió lạnh và khô nhất.
- Găng tay. Mu bàn tay cũng nứt nẻ như mặt; găng mỏng giữ ấm và giữ ẩm cho tay.
Nếu đang đi làm hằng ngày bằng xe thuê và muốn chọn mũ phù hợp cho mùa này, bài chọn mũ bảo hiểm cho người đi làm hằng ngày bằng xe thuê so sánh các kiểu mũ và kính chắn. Còn chuyện giữ ấm tay cho buổi sáng lạnh có trong bài tay tê cứng khi lái xe máy mùa đông.
Nứt môi khi đi xe máy mùa đông: giữ ẩm trước và sau mỗi chuyến
Che chắn chỉ là một nửa; nửa còn lại là giữ cho da đủ ẩm để chịu gió. Một nhịp đơn giản cho người đi xe hằng ngày:
- Trước khi đi: rửa mặt bằng nước mát hoặc hơi ấm, thấm khô nhẹ, thoa một lớp kem dưỡng ẩm quen dùng, thoa son dưỡng môi không mùi.
- Trên đường: không liếm môi, không bóc phần da môi đang bong. Nếu đi xa, dừng nghỉ thì thoa lại son dưỡng.
- Sau khi về: rửa sạch bụi đường bằng nước ấm vừa phải, không chà mạnh, thoa lại kem dưỡng.
- Cả ngày: uống đủ nước. Mùa lạnh ít khát nên rất dễ quên.
Nếu bạn có làn da nhạy cảm hay đang dùng sản phẩm điều trị da, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ da liễu để chọn loại kem phù hợp; bài này không khuyên dùng một sản phẩm cụ thể nào.
Những thói quen khiến da khô hơn
Một số việc tưởng giúp được lại làm da khô thêm. Rửa mặt bằng nước thật nóng sau chuyến đi lạnh cho cảm giác dễ chịu nhưng cuốn trôi lớp dầu tự nhiên trên da. Chà khăn mạnh để lau bụi làm vùng má vốn đã căng càng rát. Đội mũ có lớp đệm bẩn, ẩm lâu ngày dễ làm vùng trán, thái dương kích ứng; cách vệ sinh mũ có ở bài mũ bảo hiểm sạch và sức khỏe da đầu. Khẩu trang dùng nhiều ngày không giặt cũng vậy.
Mùa hanh khô cũng là mùa nhiều bụi trên mặt đường, mắt và mũi chịu chung cảnh với da; xem thêm bài mùa hanh khô mặt đường nhiều bụi chạy xe cẩn thận gì để chuẩn bị đủ cho cả chuyến đi.
Khách du lịch thuê xe mùa hanh khô: mang gì theo
Khách từ miền Nam hay từ nước ngoài tới Hà Nội vào tháng Mười Một, Mười Hai thường bất ngờ với độ khô của không khí. Nếu định thuê xe máy đi nhiều ngày, hãy để sẵn trong túi nhỏ: son dưỡng môi, một tuýp kem dưỡng, khẩu trang vải, khăn quàng mỏng và chai nước. Những thứ này mua được ở hiệu thuốc, cửa hàng tiện lợi trong phố cổ hay quanh khu Long Biên. Thoa lại son dưỡng mỗi lần dừng chụp ảnh, ăn uống, vì môi khô nhanh nhất trên những chặng chạy ven sông Hồng nhiều gió.
Khi nào nên đi khám
Da khô do thời tiết thường đỡ khi bạn che chắn và giữ ẩm đều đặn trong vài ngày. Hãy gặp bác sĩ da liễu nếu môi nứt sâu chảy máu nhiều lần, da đỏ rát, ngứa hay bong vảy kéo dài, hoặc xuất hiện vết loét không lành. Những dấu hiệu này có thể không chỉ do gió và cần được xem kỹ hơn.
Nguồn để đối chiếu
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 yêu cầu người lái và người ngồi sau xe máy đội mũ bảo hiểm đúng quy chuẩn, cài quai đúng quy cách; khăn hay khẩu trang chỉ đeo thêm, không thay được mũ. Toàn văn luật có trên công báo Chính phủ. Phần chăm sóc da trong bài là kinh nghiệm phổ thông, không thay thế ý kiến nhân viên y tế; thông tin có thể thay đổi theo làn da từng người và khuyến cáo hiện hành. Khi cần, hãy đối chiếu tại cổng thông tin của Bộ Y tế.
Xem thêm các bài cùng chủ đề ở mục sức khỏe khi lái xe và chuyên mục kỹ năng lái xe máy.