Một buổi chiều dạo phố cổ thường kết thúc bằng hai tay đầy túi: chiếc nón lá mua ở Hàng Nón, cuộn tranh Đông Hồ, mấy chiếc quạt giấy, bộ chén gốm Bát Tràng và vài món đồ thêu ở Hàng Gai. Chở đồ lưu niệm bằng xe máy về khách sạn nghe đơn giản, nhưng đây là kiểu hàng khó chịu: món thì nhẹ mà to, gặp gió là bật lên như cánh diều; món thì nhỏ mà dễ vỡ, chỉ một cú xóc qua gờ là mẻ miệng. Bài này đi theo đúng thứ tự một buổi mua sắm: gom đồ trước khi lên xe, xử lý từng loại món, chọn chỗ đặt và chạy về cho êm.
Trước khi chở đồ lưu niệm bằng xe máy: gom túi ngay tại phố
Sai lầm hay gặp nhất là mua ở năm sáu cửa hàng rồi treo năm sáu túi nhỏ lên móc xe. Túi ni lông mỏng đung đưa, cọ vào nhau, quai đứt lúc nào không hay. Trước khi quay lại chỗ gửi xe, hãy dành mấy phút sắp xếp lại:
- Chia đồ thành ba nhóm. Nhóm mềm (khăn, áo, túi vải, đồ thêu), nhóm dễ vỡ (gốm, sứ, sơn mài, khung tranh có kính) và nhóm cồng kềnh nhẹ (nón lá, quạt lớn, tranh cuộn, đèn lồng gấp).
- Xin cửa hàng cuối cùng một túi quai to. Phần lớn cửa hàng quanh Hàng Gai, Hàng Bạc sẵn lòng cho thêm túi khi bạn mua hàng. Một túi chắc đựng chung luôn dễ kiểm soát hơn năm túi lẻ.
- Dùng đồ mềm làm lớp đệm. Khăn lụa, áo phông vừa mua quấn quanh chén bát gốm là lớp chống va rất tốt.
- Hỏi người bán gói kỹ món dễ vỡ. Cứ nói rõ là bạn đi xe máy, nhiều nơi sẽ quấn thêm giấy báo hoặc màng xốp hơi.
Nếu bạn gửi xe ở bãi trong phố cổ, cách chọn bãi và giữ vé được nói trong bài gửi xe quanh phố cổ Hà Nội.
Chở nón lá bằng xe máy: món nhẹ nhưng dễ thành cánh diều
Nón lá gần như không có trọng lượng, nhưng vành nón rộng nên hứng gió rất mạnh. Treo nón vào móc hay kẹp hờ ở yên sau, chỉ cần chạy nhanh lên một chút trên đường Trần Nhật Duật hay qua dốc cầu là nón lật ngửa, bay hoặc giật lệch tay lái.
Cách làm an toàn:
- Úp nón vào nhau nếu mua nhiều chiếc. Hai ba chiếc lồng khít thành một khối cứng hơn, ít bị gió lật hơn một chiếc đơn.
- Cho nón vào túi quai lớn, miệng túi buộc lại. Gió không lùa vào lòng nón được nữa, nón thôi hứng gió.
- Ưu tiên người ngồi sau ôm nón trước ngực, mặt lòng nón quay vào người. Nếu đi một mình, buộc túi nón áp phẳng lên yên sau bằng dây chun, không để nón dựng đứng.
- Không đội nón lá khi lái xe. Đi xe máy thì luôn phải đội mũ bảo hiểm.
Tranh cuộn, tranh khung và đồ gốm dễ vỡ
Tranh cuộn và tranh in
Tranh Đông Hồ, tranh in giấy dó thường được bán dạng cuộn hoặc kẹp bìa. Cuộn tròn vừa phải, nhét vào ống giấy hay ống nhựa nếu cửa hàng có, rồi cho ống vào túi. Đừng gập đôi tranh để vừa cốp, nếp gập trên giấy dó gần như không thể làm phẳng lại. Ống tranh đặt dọc theo thân xe, không chìa ngang ra hai bên.
Tranh có khung
Tranh sơn mài nhỏ, tranh thêu có khung kính là món cần cẩn thận nhất. Bọc kín bốn góc bằng bìa hoặc khăn, dán băng dính chéo lên mặt kính để nếu có vỡ thì mảnh không văng. Khung nhỏ có thể để người ngồi sau ôm. Khung lớn thì nên hỏi cửa hàng giao tận nơi hoặc gọi xe ô tô, cách xử lý tranh khổ to có trong bài chở khung tranh lớn trên xe máy.
Chén bát, bình gốm
Đồ gốm mua ở phố cổ hay ở làng Bát Tràng đều sợ hai thứ: va chạm và rung liên tục. Quấn riêng từng món, chèn kín khoảng trống bằng đồ mềm để chúng không chạm nhau. Hộp đặt thấp, phẳng, càng gần trọng tâm xe càng tốt. Những nguyên tắc chung cho hàng dễ vỡ được tổng hợp trong bài chở đồ dễ vỡ trên xe máy sao cho không hỏng.
Chọn chỗ đặt: không che mắt, không vướng tay lái
Đồ lưu niệm tuy nhẹ nhưng hay to, và chỗ đặt sai có thể khiến bạn không nhìn thấy gương hay vướng tay khi rẽ. Thứ tự ưu tiên trên một chiếc xe ga:
- Cốp xe: cho đồ mềm và hộp gốm nhỏ, chèn chặt để không trượt.
- Sàn để chân: túi nặng nhất và hộp dễ vỡ, đáy chạm sàn, kẹp nhẹ giữa hai chân.
- Yên sau hoặc người ngồi sau: món cồng kềnh nhẹ như nón, ống tranh.
- Móc treo: chỉ cho một túi nhỏ, nhẹ, không treo đồ gốm.
Với xe số, giỏ trước chỉ hợp với đồ mềm, vì giỏ rung mạnh và đồ chất cao dễ che đèn pha. Tuyệt đối không để túi treo ở tay lái hay chất đồ cao quá ngực người lái, vì như vậy che tầm nhìn và cản đánh lái. Đồ chìa ra quá thân xe cũng dễ quệt vào người đi bộ trong những phố hẹp như Tạ Hiện, Hàng Bè. Nếu phải buộc đồ lên yên sau, xem thêm nguyên tắc buộc đồ trên yên sau không xô lệch xe.
Đường về chỗ ở: chạy chậm qua phố hẹp và cầu
Từ phố cổ về khách sạn ở Tây Hồ, Ba Đình hay sang Long Biên, quãng đường không dài nhưng đầy gờ, nắp cống và đoạn lát đá. Mấy lưu ý cho chuyến chở đồ:
- Tránh khu phố đi bộ quanh Hồ Gươm vào tối cuối tuần, vì xe máy không được đi vào. Hãy đi vòng ra Trần Quang Khải hoặc Lý Thái Tổ.
- Qua gờ, ổ gà thật chậm, nhất là ở ngõ nhỏ quanh chợ Đồng Xuân hay dốc lên cầu Chương Dương. Đây là lúc đồ gốm dễ chạm nhau nhất.
- Tăng giảm tốc nhẹ tay. Phanh gấp làm túi trên sàn đổ về phía trước.
- Dừng hẳn nếu thấy đồ lệch. Tấp vào lề, dựng chân chống rồi mới chỉnh lại, đừng vừa lái vừa dùng một tay giữ túi.
Trời mưa thì đặt tranh giấy và đồ thêu vào túi ni lông kín trước khi cho vào túi ngoài. Giấy dó gặp nước là loang màu.
Khi nào nên chia chuyến hoặc gửi đồ
Có những buổi mua quá nhiều: một bộ ấm chén lớn, vài chiếc đèn lồng, tranh khung khổ to. Lúc đó đừng cố chất hết lên một chiếc xe. Hãy chở đồ nhẹ trước rồi quay lại lấy phần còn lại, hoặc nhờ cửa hàng giữ hộ đến cuối buổi. Với món thật lớn hoặc thật nặng, nhờ cửa hàng giao về khách sạn hoặc gọi xe ô tô vẫn an toàn hơn cho cả người lẫn đồ.
Tóm lại, chở đồ lưu niệm bằng xe máy suôn sẻ khi bạn gom túi trước, bọc món dễ vỡ bằng chính đồ mềm vừa mua, giữ món cồng kềnh nhẹ khỏi gió và để tầm nhìn thoáng. Những tình huống chở đồ khác được gom trong mục chở đồ và hành lý, còn các kỹ năng lái xe máy ở Hà Nội nói chung nằm trong chuyên mục kỹ năng.