Bạn đang chạy trên một đoạn đường ngoại thành tối om, bỗng một khối đen hiện ra ngay mép phải: thùng xe tải đỗ tạm, không đèn, không phản quang. Một chiếc xe đỗ ven đường không bật đèn như vậy chỉ lộ ra khi bạn đã khá gần. Bài này giúp bạn nhận ra những “vật cản tàng hình” đó từ sớm và giữ đủ khoảng trống để dừng kịp.
Vì sao xe đỗ ven đường không bật đèn dễ gây tai nạn
Mắt người đi đêm quen dò tìm ánh sáng: đèn hậu đỏ, xi nhan, đèn pha ngược chiều. Chiếc xe đỗ tối không phát tín hiệu nào, nên não bạn dễ xếp nó vào “nền tối” cho tới khi đèn pha chiếu thẳng vào.
Từ lúc nhìn thấy đến lúc tay bóp phanh có một độ trễ nhất định, và trong khoảng đó xe vẫn lao tới. Nếu tầm nhìn ngắn hơn quãng cần để dừng, bạn chỉ còn cách đánh lái gấp ra giữa đường, nơi có thể có xe khác đang vượt.
Những vụ đâm vào xe đỗ ban đêm trên đường tối thường không do người lái phóng ẩu. Họ chỉ chạy ở tốc độ “ban ngày” trong điều kiện ánh sáng ban đêm.
Những loại xe hay đỗ tối ở ven đô Hà Nội
Biết trước mình có thể gặp gì sẽ giúp mắt chủ động tìm kiếm thay vì bị bất ngờ.
Xe tải, xe ben đỗ chờ hàng
Xe tải đỗ không đèn ban đêm hay gặp gần bãi vật liệu, khu xưởng, công trình ở rìa thành phố. Tài xế dừng chờ bốc hàng hoặc nghỉ, tắt máy, đèn hậu tắt theo. Thùng xe cao, tối màu, đuôi bám bùn đất nên tấm phản quang nếu có cũng mờ.
Xe ba gác và xe chở hàng chợ
Trên các tuyến qua làng ven đô hay gần chợ đầu mối, xe ba gác chất đầy hàng thường đỗ sát lề, đôi khi có thanh sắt hoặc ống nhựa thò ra phía sau. Loại này thấp, hẹp, rất khó nhận ra bằng hình khối.
Xe hỏng dừng giữa chừng
Ô tô chết máy, xe tải nổ lốp, xe máy thủng săm được dắt vào lề. Chủ xe chưa kịp đặt cảnh báo, hoặc ắc quy yếu nên đèn khẩn cấp không sáng. Kiểu này nguy hiểm nhất vì nó xuất hiện giữa đoạn thẳng vắng, không gần cổng nhà hay xưởng nào.
Dấu hiệu nhận ra vật cản tối từ xa
Thay vì chờ đèn pha “bắt” được chiếc xe, hãy tập đọc dấu hiệu gián tiếp:
- Vạch kẻ đường đứt đoạn. Vạch trắng mép đường bỗng mất một khúc trong đèn pha nghĩa là có thứ đang che.
- Ánh sáng phía xa bị chắn. Đèn nhà dân hay đèn xe ngược chiều mất một mảng là dấu hiệu có khối lớn đứng giữa.
- Đốm phản quang lẻ loi. Một hai đốm sáng mờ ở độ cao bất thường có thể là phản quang bẩn trên đuôi xe tải.
- Xe phía trước đột ngột lách ra. Hãy giả định nó vừa né vật cản và giảm ga ngay.
- Dấu vết quanh lề. Đống cát, cành cây chặn tạm hay vài người đứng tụ ở mép đường lúc khuya thường đi kèm xe đỗ hoặc xe hỏng.
Ví dụ quen thuộc là đoạn đê ven sông Hồng phía ngoại thành: hai bên ít nhà, đèn thưa, xe chở cát đôi khi đỗ chờ ngay mép đê. Nếu hay đi kiểu đường này, bài về kỹ năng chạy xe trên đường đê và ven sông có thêm lưu ý về mặt đường và khúc cua.
Chỉnh đèn và kính mũ trước khi chạy đường tối
- Lau mặt đèn pha. Bụi và vết nước khô làm ánh sáng tán ra, chiếu ngắn hơn.
- Thử cả pha và cốt. Nhìn chùm sáng lên tường xem có lệch, có tối một bên không. Đèn chiếu quá thấp cắt ngắn tầm nhìn đáng kể.
- Dùng pha đúng lúc. Đoạn vắng không có xe ngược chiều thì bật pha để nhìn xa; gặp xe ngược chiều thì chuyển cốt.
- Giữ kính mũ sạch. Kính trầy hoặc màu tối tạo quầng nhòe, khiến bạn mất vật cản ngay giữa vùng sáng.
Với xe thuê, hãy bật thử đèn ngay lúc nhận xe; thấy đèn yếu hay lệch thì báo cửa hàng kiểm tra trước khi chạy tối. Khi cả đoạn đường tắt đèn, bạn có thể đọc thêm bài đi đường vắng khi mất điện về đêm.
Giữ tốc độ để còn dừng kịp trong vùng đèn chiếu
Nguyên tắc dễ nhớ: chỉ chạy nhanh đến mức bạn có thể dừng hẳn trong phạm vi đèn đang chiếu sáng.
Cách tự kiểm tra: chọn một cột điện vừa lọt vào rìa vùng sáng, đếm nhẩm xem bao lâu bạn tới nơi. Nếu cảm thấy không kịp dừng nhẹ nhàng trước điểm đó, bạn đang đi nhanh hơn tầm nhìn cho phép.
Vài thói quen giúp tăng khoảng an toàn:
- Đi lùi vào giữa làn của mình thay vì bám sát mép phải, vì xe đỗ thường chiếm phần lề; vẫn để ý gương.
- Đặt sẵn hai ngón tay lên tay phanh khi qua đoạn tối, gần cổng xưởng hay lối vào làng.
- Không bám đuôi xe khác. Khi xe trước né vật cản, bạn sẽ là người đối mặt trực tiếp.
- Bị đèn ngược chiều làm lóa thì giảm ga ngay, nhìn chếch về mép phải.
Khi bất ngờ gặp xe đỗ chắn phía trước
- Nhả ga, phanh đều cả hai bánh. Dứt khoát nhưng không giật, nhất là khi mặt đường có cát hay ướt sương.
- Liếc gương trước khi đánh lái. Nếu phải vòng qua, chắc rằng không có xe đang vượt bên trái.
- Bật xi nhan và vòng rộng. Cách thân xe đỗ đủ xa, phòng cửa xe mở ra hoặc có người bước ra từ phía khuất.
- Không dừng sát sau xe tối. Cần định thần thì đi qua hẳn rồi tấp vào chỗ sáng hơn.
Nếu đã va quẹt nhẹ, kéo xe vào lề và kiểm tra cơ thể trước. Một bộ sơ cứu nhỏ gọn trong cốp giúp xử lý vết trầy tại chỗ. Với xe thuê, gọi báo cửa hàng sớm để được hướng dẫn.
Đừng để chính mình thành “xe không đèn”
Khi xe hỏng giữa đường tối, hãy dắt vào lề càng xa làn chạy càng tốt, bật đèn khẩn cấp nếu xe có, hoặc để đèn cốt sáng nếu ắc quy còn đủ. Đứng chờ phía trong lề, không đứng sau đuôi xe. Áo sáng màu hay đèn điện thoại giúp người khác thấy bạn sớm hơn.
Khi chỉ dừng nghe điện thoại hay xem bản đồ, đừng tạt ngay vào mép đường tối; chạy thêm tới chỗ có đèn rồi mới dừng.
Những kỹ năng này thuộc nhóm xử lý tình huống giao thông mà ai đi đêm cũng nên luyện dần; các nhóm khác có trong chuyên mục kỹ năng lái xe máy. Trước chuyến đi tối tới, hãy lau đèn, thử pha cốt và tự đặt một quy tắc: không chạy nhanh hơn vùng đèn chiếu sáng.