Đi xe máy sau bão cây đổ dây điện vương vãi khắp phố là cảnh người Hà Nội nào cũng từng gặp. Giông vừa tạnh, bạn dắt xe ra ngõ thì thấy lá phủ kín mặt đường, một cành sấu vắt ngang làn, đầu phố có đoạn dây võng thấp hơn mọi ngày. Rủi ro lớn nhất thường không nằm ở cây đổ lù lù mà ở những thứ bạn không kịp nhìn thấy. Bài này đi theo trình tự từ lúc còn ở nhà tới khi gặp vật cản, để bạn biết lúc nào vòng qua được và lúc nào nên dừng hẳn.
Đi xe máy sau bão cây đổ dây điện la liệt: chưa vội ra đường
Khoảng thời gian ngay sau giông thường nguy hiểm hơn lúc đang mưa. Gió đã yếu nhưng những cành bị nứt vẫn treo trên tán, một đợt gió giật nhẹ là rơi. Biển hiệu, mái tôn, bạt quảng cáo bị bung khung cũng đang ở trạng thái lỏng lẻo nhất.
Nếu việc không gấp, hãy chờ thêm một lúc cho gió thật sự lặng. Trong lúc chờ, hỏi hàng xóm hoặc nhóm cư dân xem tuyến mình hay đi có chỗ nào bị chắn.
Trước khi nổ máy, kiểm tra nhanh đèn, phanh và lốp xem có dính đinh hay mảnh kính không. Xe để ngoài trời qua đêm giông có thể bị cành nhỏ rơi trúng làm lệch gương hoặc nứt ốp.
Đọc con đường từ xa: nhìn lên cao nhiều hơn
Sau giông, mắt người lái thường dán xuống mặt đường để né vũng nước. Thói quen đó cần đổi lại: hãy nhìn xa và nhìn lên cao.
Tán cây
Những tuyến phố nhiều cây cổ thụ như Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu hay đường Thanh Niên rất đẹp ngày nắng nhưng sau giông lại là nơi cần chú ý nhất. Dấu hiệu đáng ngại là cành treo nghiêng khác thường, lá còn xanh mà cành lủng lẳng, hoặc thân cây có vết nứt mới lộ màu gỗ sáng. Gặp những thứ đó, bạn nên chuyển sang làn xa gốc cây và đi qua dứt khoát, không dừng bên dưới.
Ngang tầm mắt
Dây điện, dây cáp viễn thông võng thấp rất khó thấy khi trời còn âm u, vì chúng hòa vào màu lá hoặc mặt đường ướt. Hãy để ý cột điện bị nghiêng, cụm dây rối bất thường ở đầu ngõ, hoặc người đi trước đột ngột cúi đầu, phanh lại. Phản ứng của người khác thường là tín hiệu sớm nhất bạn có.
Mặt đường
Một đống lá ướt có thể che cành gãy, mảnh tôn hoặc đoạn dây bên dưới. Đừng cán thẳng qua thứ gì bạn không nhìn rõ. Cách xử lý lá ướt và vũng đọng giống như khi đi qua đường trơn và vũng nước: giảm tốc trước khi tới, giữ tay lái thẳng, tránh phanh gấp khi bánh đang trên lớp lá.
Cành cây gãy chắn đường: ba câu hỏi trước khi vòng qua
Không phải cành nào chắn đường cũng giống nhau. Trước khi quyết định, hãy tự hỏi ba câu.
- Cành có vướng vào dây nào không? Nếu cành đè lên hoặc quấn vào dây điện, coi đó là khu vực có điện. Không vòng sát, quay đầu tìm đường khác.
- Phía trên còn gì treo lơ lửng không? Cành dưới đất đã nằm yên, nhưng phần còn lại trên tán có thể rơi tiếp.
- Lối trống còn lại có đủ rộng không? Lối hẹp sát mép cành, mặt đường lún nước, lại có xe ngược chiều chen vào thì vòng qua không còn an toàn.
Cả ba câu đều ổn thì bạn có thể vòng qua chậm, giữ khoảng cách rộng với cành. Một câu thấy không chắc, hãy chọn đường khác dù phải đi xa hơn.
Tình huống quen thuộc ở các ngõ nhỏ khu phố cổ: cành đổ chắn gần hết lòng ngõ, người dân đang kéo tạm sang một bên. Đừng chen vào lúc họ đang dọn, hãy dừng xa và đợi họ ra hiệu. Bạn cũng không nên tự xuống kéo hay cưa cành, vì thân cây ướt rất nặng và cành bị đè thường bật mạnh khi được nhấc lên.
Dây điện rơi xuống đường: coi như dây nào cũng có điện
Bạn không thể phân biệt bằng mắt đâu là dây điện lực, đâu là cáp mạng, đâu là dây đã ngắt. Vì vậy, cách nghĩ an toàn nhất là coi mọi đoạn dây rơi, võng thấp hay đứt đều đang có điện.
- Không chạm, không cán qua, kể cả bằng bánh xe hay mũi giày. Lốp cao su không phải lớp bảo vệ đáng tin, nhất là khi đường ướt.
- Tránh vũng nước gần dây. Nước đọng quanh chỗ dây rơi có thể dẫn điện.
- Lùi ra và quay đầu ở chỗ rộng. Đừng lách qua khe hở dưới đoạn dây võng, cũng đừng đứng lại xem.
Sau khi đã ở chỗ an toàn, hãy ra hiệu cho người phía sau đi đường khác. Bạn có thể gọi số cứu nạn, cứu hộ 114 hoặc báo đơn vị điện lực khu vực, nói rõ tên phố và mốc dễ nhận ra.
Một tình huống hay gặp ở đường ven đô lúc chập tối: dây cáp bị cành kéo võng xuống ngang ngực người ngồi trên xe, xe phía trước bật đèn pha mới thấy và phanh gấp. Lúc đó, việc của bạn là giảm tốc sớm, giữ khoảng cách và không cố chui theo khe họ vừa thoát được.
Biển hiệu, mái tôn và những thứ lỏng lẻo trên cao
Dọc các trục phố buôn bán, biển quảng cáo cỡ lớn, bạt che hiên, mái tôn quán nước đều có thể đã bung ốc, chỉ còn treo một góc. Khi đi ngang những dãy nhà này, hãy chọn làn giữa thay vì sát vỉa hè. Không dừng chờ đèn hay trú mưa dưới mái che bị xệ. Nghe tiếng tôn đập lạch cạch phía trên thì đi qua đều ga, không dừng lại ngước nhìn.
Kiểu đường vừa đông vừa có vật cản bất ngờ này đòi hỏi cách quan sát giống khi bạn đi xe giữa đêm pháo hoa ở Hà Nội: bao quát rộng hơn, tốc độ thấp hơn và nên chừa sẵn một hướng thoát.
Khi nào nên dừng hẳn thay vì cố đi tiếp
Có lúc quyết định đúng nhất là không đi nữa. Hãy tìm chỗ an toàn để dừng, hoặc quay về, khi:
- Gió giật trở lại, cây hai bên đường vẫn lắc mạnh.
- Phía trước có dây điện rơi mà không thấy đường vòng rõ ràng.
- Nhiều đoạn liên tiếp bị chắn, bạn bắt đầu phải vào đường lạ, tối và vắng.
- Nước ngập cùng lúc với cây đổ, không thấy mặt đường bên dưới. Phần này có trong bài đi xe máy qua đường ngập sau mưa.
- Bạn mệt, lạnh, tay run, không còn đủ tập trung cho thêm một bất ngờ nữa.
Chỗ dừng tốt là mái hiên kiên cố của tòa nhà, cây xăng hay cửa hàng tiện lợi, không phải dưới gốc cây to hay sát cột điện. Báo người đang chờ rằng bạn sẽ đến muộn. Muộn một chút không đáng so với rủi ro.
Nếu đang dùng xe thuê, hãy chụp ảnh khi xe bị cành rơi trúng và gọi hỏi cửa hàng trước khi tự xử lý. Với Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, bạn có thể gọi 0942 467 674 trong khung 09:00–21:00.
Muốn chuẩn bị cho các kiểu thời tiết khác, bạn có thể xem cụm bài thời tiết và đường sá hoặc mục kỹ năng đi xe máy. Lần tới khi giông vừa tạnh, hãy dành vài phút hỏi đường, kiểm tra xe và nhìn lên cao trước khi lăn bánh. Cây đổ thì dễ thấy, còn cành treo và dây võng mới là thứ bạn cần chủ động tìm.