Mỗi mùa hè, câu hỏi nắng nóng có nên đổ đầy bình xăng lại quay về trong các nhóm đi xe ở Hà Nội. Người bảo đổ đầy dễ “nổ bình”, người khuyên cứ đổ tràn cho đỡ ghé cây xăng giữa trưa. Sự thật nằm ở giữa: xăng đúng là giãn nở khi nóng, nhưng cách xử lý rất đơn giản nếu bạn hiểu nó vận hành ra sao.
Xăng giãn nở khi nóng: có thật, nhưng không đáng sợ như lời đồn
Gần như mọi chất lỏng đều nở ra khi nhiệt độ tăng, và xăng là chất lỏng nở khá rõ so với nước. Khi bạn đổ xăng từ bồn chứa ngầm tương đối mát của cây xăng vào chiếc bình kim loại đang phơi nắng, lượng xăng đó sẽ ấm dần lên và chiếm nhiều chỗ hơn một chút.
Đồng thời, xăng là chất dễ bay hơi. Trời càng nóng, phần hơi xăng phía trên mặt chất lỏng càng nhiều, làm áp suất trong bình tăng nhẹ. Nhà sản xuất đã tính trước chuyện này: nắp bình thường có lỗ thông hơi hoặc van, và một số dòng xe có thêm hệ thống thu hồi hơi xăng để giảm mùi và giảm thất thoát.
Vì vậy, “nổ bình vì đổ đầy” là lời đồn thổi phồng. Rủi ro thật nhỏ hơn và dễ phòng hơn: xăng tràn, hơi xăng nồng nặc, nắp bình bị ép tới mức rỉ ra.
Nắng nóng có nên đổ đầy bình xăng: đầy khác với tràn
Vấn đề không nằm ở chữ “đầy”, mà ở chữ “tràn”. Bình xăng xe máy có một khoảng trống phía trên, tính từ cổ bình lên tới miệng nắp. Khoảng trống đó chính là chỗ cho xăng nở ra và hơi xăng tụ lại.
Khi nhân viên cây xăng bơm tới tận miệng, khoảng trống này gần như biến mất. Xe chạy một đoạn dưới nắng, xăng ấm lên và không còn chỗ để nở, nó sẽ tìm đường thoát qua lỗ thông hơi hoặc khe nắp. Bạn sẽ thấy vệt xăng chảy xuống thân xe, ngửi thấy mùi xăng khi dừng đèn đỏ, có khi xăng rớt xuống cả phần máy đang nóng.
Với xe tay ga, xăng tràn còn có thể dính vào cốp và ám mùi rất lâu. Vậy đổ xăng đầy bình ngày nắng có sao không? Đầy tới mức nhà sản xuất cho phép thì không sao; tràn tới miệng nắp rồi để xe phơi nắng mới là điều nên tránh.
Xe máy để ngoài nắng bình xăng đầy: chuyện gì xảy ra khi bạn vắng mặt
Hình dung bạn đổ đầy bình lúc mười một giờ, rồi dựng xe ở bãi lộ thiên cạnh một tòa nhà văn phòng tới tận chiều, yên xe nóng tới mức không dám chạm tay.
Trong mấy tiếng đó, xăng nóng dần, nở ra, hơi xăng tích tụ. Nếu bình đã đầy tới miệng, một phần xăng bị đẩy ra qua lỗ thông hơi. Bạn quay lại, thấy dưới gầm xe có vết loang và mùi xăng xộc lên khi mở yên. Khách đi chơi phố cổ buổi trưa, gửi xe sát mép đường không bóng cây, cũng hay gặp cảnh này. Cách xử lý giống nhau: đừng đổ tràn, ưu tiên chỗ đậu có bóng râm.
Nếu bạn để ý thấy xăng rỉ ở nắp ngay cả khi bình không đầy, đó là dấu hiệu gioăng hoặc nắp có vấn đề. Lúc này nên nhờ thợ kiểm tra, còn với xe thuê thì báo cửa hàng trước khi tự xử lý.
Nên đổ ở mức nào là vừa
Mức an toàn phổ thông là đổ tới chân cổ bình, tức chỗ ống dẫn bắt đầu thu hẹp, hoặc tới vạch giới hạn nếu bình xe có đánh dấu. Mỗi dòng xe thiết kế một khác, nên cách chắc nhất là xem sách hướng dẫn hoặc hỏi thợ quen.
Phần lớn cây xăng có nhân viên bơm hộ, nên bạn có thể chủ động nói “đổ tới cổ bình thôi, đừng đổ tràn” hoặc báo một số tiền cụ thể mà bạn ước vừa đủ, tùy dung tích bình xe bạn. Khi vòi tự ngắt, đừng nhờ bơm thêm “cho tròn”.
Nên chủ động đổ ít hơn mức đầy khi bạn sắp để xe ngoài nắng nhiều giờ, chỉ chạy quanh nội thành, hoặc nắp bình đã cũ. Ngược lại, nếu sáng sớm bạn chuẩn bị chạy ra ngoại thành, đổ tới chân cổ bình là hợp lý vì xe chạy liên tục sẽ tiêu thụ dần, khoảng trống trong bình tự rộng ra.
Đổ vào giờ nào: sáng sớm có thật được nhiều xăng hơn?
Có một mẹo truyền miệng: đổ xăng sáng sớm vì xăng lạnh, đặc hơn, cùng số tiền sẽ được “nhiều xăng hơn”. Về nguyên lý thì đúng là xăng lạnh co lại, nhưng ngoài đời hiệu quả rất nhỏ. Xăng ở cây xăng thường được chứa trong bồn ngầm dưới đất, nhiệt độ ít dao động theo giờ trong ngày, nên sáng hay trưa chênh lệch không đáng kể.
Lý do thật để chọn giờ đổ xăng mùa hè nằm ở chỗ khác:
- Sáng sớm hoặc chiều muộn: cây xăng mát hơn, bạn đứng chờ không bị nướng dưới nắng, thân bình xe cũng chưa nóng.
- Ngay trước chuyến đi: đổ xong là chạy luôn, xăng được tiêu thụ dần thay vì nằm phơi trong bình đầy.
Nếu muốn sắp lịch chạy xe cả ngày cho hợp lý, bạn có thể tham khảo thêm cách chọn giờ chạy xe trong những ngày nắng gắt tháng Sáu, rồi ghép thời điểm đổ xăng vào đó.
Thói quen đổ xăng an toàn trong mùa hè
Tại cây xăng
- Tắt máy trước khi mở nắp, không hút thuốc hay nghe điện thoại.
- Mở nắp từ từ. Ngày nóng, bạn có thể nghe tiếng “xì” nhẹ do hơi xăng thoát ra, đó là bình thường.
- Dặn nhân viên đổ tới cổ bình hoặc theo số tiền, không đổ tràn.
- Đóng nắp tới khi nghe tiếng khớp hoặc vặn chặt hẳn, lau sạch vệt xăng nếu có.
Sau khi đổ
Chạy đi ngay, hạn chế dựng xe phơi nắng lâu khi bình vừa đầy. Nếu ngửi thấy mùi xăng bất thường, dừng xe ở chỗ thoáng, tránh xa nguồn lửa rồi nhờ thợ kiểm tra.
Với người thuê xe
Khi nhận xe, bạn nên hỏi rõ mức xăng lúc giao và mức cần trả lại, để không phải đổ tràn bình chỉ vì sợ thiếu. Ở Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, bạn có thể xác nhận chuyện này trực tiếp trước khi đặt xe. Nếu bạn đang lên kế hoạch thuê xe máy ở Hà Nội vào mùa hè, hãy đưa thói quen đổ xăng vừa phải vào danh sách cần nhớ, cạnh việc chuẩn bị bộ đồ che mưa che nắng mang theo cả ngày.
Vài hiểu lầm nên bỏ
- “Bình gần cạn mới an toàn khi trời nóng”: không hẳn. Chạy với bình gần cạn khiến bạn dễ hết xăng giữa đường, phải dắt bộ dưới nắng, mà với xe phun xăng điện tử thì chạy cạn thường xuyên cũng không tốt cho bơm xăng.
- “Lấy giẻ bịt lỗ thông hơi cho đỡ mùi”: tuyệt đối không nên. Lỗ đó giúp bình không bị ép áp suất, bịt lại chỉ làm tình hình tệ hơn.
Kết lại
Câu trả lời ngắn gọn: ngày nắng vẫn có thể đổ đầy, miễn là đầy tới chân cổ bình chứ không tràn tới miệng nắp, và bạn chạy đi ngay thay vì để xe phơi nắng. Lần tới ghé cây xăng, hãy thử dặn nhân viên “đổ tới cổ bình thôi” và để ý xem xe có còn mùi xăng sau giờ trưa không.
Muốn đọc thêm các kỹ năng khác cho ngày nóng, ngày mưa và đường sá xấu, bạn có thể xem chuyên mục thời tiết và đường sá hoặc toàn bộ kỹ năng đi xe máy trên blog.