Đèn vừa nhảy sang xanh, cả hàng xe phía trước đã lăn bánh, tiếng ga nổ rộ lên sau lưng. Rất dễ để bạn làm y hệt, vì tín hiệu đã cho phép đi. Nhưng ở những ngã tư đông của Hà Nội, thói quen đèn xanh vẫn nhìn hai bên chỉ tốn một nhịp rất ngắn, mà lại là thứ giúp bạn hạn chế rủi ro khi một chiếc xe từ hướng khác bất ngờ lao ra đúng lúc bạn nhấc ga. Bài này kể rõ nhịp nhìn ấy gồm những gì, làm lúc nào và luyện sao cho thành phản xạ.
Vì sao đèn xanh vẫn nhìn hai bên: đèn cho phép đi, ngã tư chưa chắc đã trống
Đèn tín hiệu là một thỏa thuận ngầm giữa hàng trăm người lạ, và nó chỉ chạy tốt khi ai cũng giữ đúng phần mình. Ở ngã tư đông luôn có vài người không giữ. Họ không hẳn cố tình: có người nghĩ mình kịp, có người mải nói chuyện với người ngồi sau, có người đã quá đà nên không thể phanh gấp.
Khoảnh khắc dễ chủ quan nhất là vài giây đầu sau khi đèn đổi màu. Hướng cũ vừa hết xanh, xe còn đang lăn. Hướng của bạn vừa được đi, xe đồng loạt bứt lên. Hai dòng xe chồng lên nhau, và bạn nằm đúng giữa phần chồng đó.
Quy định về đèn tín hiệu có thể thay đổi, bạn nên tra văn bản mới nhất khi cần. Còn ngoài đường, điều cần nhớ đơn giản hơn: người khác vi phạm nhưng người chịu va chạm vẫn có thể là bạn.
Hai kiểu xe hay xuất hiện khi ngã tư vừa chuyển xanh
Xe vượt đèn đỏ lúc đèn xanh của bạn đã bật
Đây là chiếc xe cố ăn nốt nhịp cuối của đèn vàng rồi trượt sang đỏ. Người lái đã quen đà, thấy đèn đổi thì tăng ga thay vì dừng. Xe này đến từ hướng vuông góc, nhanh hơn hẳn dòng xe quanh nó, và hay bị hàng xe đang chờ che khuất cho tới sát phút cuối.
Xe bám sát ra từ hướng khác
Kiểu thứ hai tinh vi hơn: xe nối đuôi. Một chiếc qua lúc đèn còn vàng, chiếc ngay sau bám theo cho kịp, rồi thêm chiếc thứ ba cũng nghĩ mình còn cơ hội. Từ chỗ bạn đứng, chiếc đầu tiên đã qua nên ngã tư có vẻ thông, nhưng đuôi đoàn vẫn đang tới. Vì vậy một lần nhìn lúc đèn đổi chưa đủ, bạn cần nhìn lại ngay trước khi vào hẳn ngã tư.
Nhìn hai bên trước khi qua ngã tư: một nhịp gồm những gì
Chữ “một nhịp” nghĩa là gọn: nằm trọn trong lúc bạn nhả phanh và chuẩn bị nhấc ga, không phải dừng lại ngắm nghía. Bạn có thể chia thành ba động tác liền nhau:
- Quét bên trái. Xe từ bên trái thường vào làn gần bạn trước, nên nhìn về phía đó đầu tiên. Quay cả đầu chứ đừng chỉ liếc mắt, vì mũ bảo hiểm và gương che khá nhiều góc nhìn.
- Quét bên phải. Tìm xe đang lao tới hoặc xe chưa có dấu hiệu giảm tốc. Một chiếc xe sắp dừng thường hạ đầu xuống, còn chiếc định vượt thì giữ nguyên đà.
- Liếc lại bên gần. Vì tình huống ở ngã tư đổi từng giây, hãy quay lại nhìn bên trái thêm lần nữa rồi mới nhìn thẳng phía trước.
Trong suốt nhịp đó, tay phải vẫn đặt hờ ở tay phanh, ga chưa mở. Nhìn trước, nhấc ga sau: khi đã bốc ga mạnh rồi mới thấy xe lao tới thì chỉ còn phanh gấp.
Nếu định rẽ ngay sau khi đèn xanh, nhịp nhìn này đi cùng thói quen nhìn gương chiếu hậu khi chuyển hướng. Quét hai bên, liếc gương, rồi mới bật xi nhan và cua.
Khi tầm nhìn bị che bởi xe buýt, xe tải và hàng xe dài
Có lúc bạn đứng ngay sau một chiếc xe buýt hay xe tải, nhìn sang trái chỉ thấy thành thùng xe. Nhiều người thấy xe lớn lăn bánh thì nhích theo luôn, đúng lúc mình không nhìn được gì.
Cách hợp lý hơn là để xe lớn đi trước, rồi nhích từ từ và tìm khe nhìn qua khoảng hở giữa các xe. Xe lớn che bạn khỏi tầm mắt người từ hướng ngang thì nó cũng che người đó khỏi tầm mắt bạn. Hai bên cùng không thấy nhau, và va chạm hay xảy ra đúng ở chỗ đó.
Giữ khoảng cách vừa đủ với xe phía trước cũng mở thêm góc nhìn, và bài quy tắc hai giây khi giữ khoảng cách nói rõ cách làm. Đứng sát đuôi xe trước ở đèn đỏ vừa mất tầm nhìn vừa mất chỗ để né.
Người mới lái hay đi theo dòng: cái bẫy dễ gặp
Đi theo dòng cho cảm giác yên tâm: bám đuôi chiếc xe trước, nó đi thì mình đi. Nhưng đó là mượn mắt của người mà bạn không biết có đang nhìn hay không. Người đó có thể vừa kịp qua, còn bạn thì không.
Hình dung một buổi chiều tan tầm ở ngã tư Sở. Bạn đứng giữa dòng xe, chiếc phía trước nhích lên, bạn nhích theo. Chiếc xe ấy che mất bên phải, và một xe máy từ hướng ngang vừa lướt qua mũi nó. Người đi trước may mắn thoát, còn bạn vào đúng khoảng trống mà chiếc xe kia vừa chiếm.
Vài lỗi người mới lái hay mắc ở khoảnh khắc này:
- Mắt dán vào đèn tín hiệu rồi bốc ga ngay khi thấy xanh.
- Chỉ nhìn đuôi xe phía trước, không nhìn ra hai bên.
- Nghe còi giục phía sau là quyết định vội.
Điểm chung là để áp lực từ dòng xe quyết định thay mình, trong khi bạn có quyền chờ thêm một nhịp.
Nhìn xong vẫn phải đi: giữ nhịp để không bị đẩy từ phía sau
Nhịp nhìn không có nghĩa là đứng im mãi. Nếu hai bên thông, bạn nhấc ga êm và tăng dần, đừng bốc mạnh. Đi đều giúp xe sau đoán được ý định của bạn, và bạn có thêm thời gian xử lý nếu có xe thò ra muộn.
Khi phát hiện có xe lao ngang, hãy giữ nguyên chỗ, bóp phanh nhẹ để đèn phanh sáng báo cho người phía sau, và chờ xe đó đi qua. Đừng ngoặt đầu xe sang làn bên cạnh, vì né một chiếc mà cắt ngang một chiếc khác chỉ đổi rủi ro này lấy rủi ro khác. Tiếng còi giục phía sau khó chịu thật, nhưng chờ thêm một nhịp vẫn tốt hơn một cú va chạm.
Luyện thành phản xạ ngay từ đèn đỏ tiếp theo
Phản xạ chỉ có khi lặp lại đủ nhiều. Vài cách đơn giản để tập:
- Chuẩn bị từ lúc dừng đèn đỏ. Khi sắp tới lượt xanh, hạ vai, đặt tay hờ ở phanh, giữ đầu thẳng để sẵn sàng quay.
- Nhẩm trong đầu “trái, phải, đi”. Ba tiếng nhẩm đủ giữ nhịp, khỏi nhìn vội.
- Tập ở ngã tư ít xe trước. Khi nhịp nhìn đã quen tay, mang nó vào ngã tư đông sẽ nhẹ nhàng hơn.
- Tự chấm điểm. Qua mỗi ngã tư, hỏi mình đã nhìn trước khi nhấc ga chưa.
Nếu bạn đang chạy một chiếc xe mới thuê, ga và phanh có thể nhạy hơn xe quen. Hãy làm quen xe máy lạ trước khi lên đường để tay không lúng túng đúng lúc cần nhìn. Khách thuê tại Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú cũng có thể hỏi thêm cách làm quen xe trước khi ra phố đông.
Lần tới dừng đèn đỏ, hãy thử nhẩm “trái, phải, đi” ngay từ ngã tư đầu tiên. Muốn đọc nối tiếp, bạn có thể xem các bài trong nhóm kỹ năng lái cơ bản hoặc quay về trang tổng hợp kỹ năng lái xe.