Chạy xe máy khi mưa lớn ở Hà Nội là bài toán mà bất kỳ người đi xe nào cũng gặp vài lần mỗi mùa: cơn mưa đổi chiều rất nhanh, dòng xe trên đường ùn lại, mắt bị nước bay tạt mờ tầm nhìn. Lúc đó, câu hỏi thực tế không phải là chạy nhanh về tới nhà bằng mọi giá, mà là đi tiếp được hay không, và nếu không thì trú đâu cho an toàn. Bài này đi qua bốn quyết định: đọc tình hình từ sớm, chọn chỗ trú mưa đúng chuẩn, lái thế nào nếu buộc phải di chuyển trong mưa, và kiểm tra gì sau khi mưa tạnh.
Chạy xe máy khi mưa lớn: nên đi tiếp hay dừng
Tiêu chí đầu tiên để quyết định là tầm nhìn, không phải cơn mưa to hay nhỏ. Nếu mưa xịt xuống tới mức màn nước trước mặt che hết quãng đường hai ba chục mét, hoặc đèn pha xe ngược chiều lan thành vệt loang trên ống kính, thì không có lý do hợp lý nào để đi tiếp. Người lái lâu năm thường lấy mốc này: khi bạn không nhìn thấy rõ mặt đường trước khoảng ba giây di chuyển, đó là lúc cần vào lề.
Mưa lớn ở Hà Nội còn đi kèm ngập cục bộ: các hố ga thiếu nắp, gờ vỉa hè chìm dưới nước, miệng cống cuộn xoáy giữa ngã tư. Chạy nước đọng là một canh bạc với những chướng ngại vô hình đó, nên phần đông các sự cố ngã xe vào mùa mưa đến từ việc cố băng qua đoạn ngập thay vì chờ nước rút. Nếu lịch trình gấp, bạn vẫn nên cân nhắc: giữa lúc mưa lớn, thông thường chỉ cần dừng mười lăm tới hai mươi phút ở nơi khô ráo là đường đã dễ đi hơn hẳn.
Chọn chỗ trú mưa an toàn cho người và xe
Chỗ trú mưa tốt cần đủ ba yếu tố: có mái che, mặt đất cao và chắc, và xe không chặn lối đi của người khác. Quanh Hà Nội có nhiều lựa chọn như mái hiên nhà liền kề, mái sảnh chung cư, mái che lối vào cửa hàng, hoặc mái vòm ga và đầu phố. Ngược lại, trú dưới tán cây to là lựa chọn kém: cây già dễ gãy nhánh khi giông, và sấm chớp đi kèm mưa lớn thường tìm các cột cao. Cầu vượt bộ hành chỉ nên dùng phần mép có mái che, tránh đứng sát làn xe đang phun nước lên.
Khi dừng, dựng xe chếch theo hướng gió, để số và chống chân cứng lại, che bọc phần nhạy cảm với nước: ổ khóa, màn hình đồng hồ, hộc cắm sạc nếu có. Nếu bạn có áo mưa hai mảnh dạng quần áo tách rời, mặc trước khi mưa nặng; còn nếu không kịp, dùng vài phút đầu trú để lau khô tay và tay lái, vì tay trơn là nguyên nhân phổ biến khiến người lái trượt phanh giữa mưa.
Kỹ năng lái nếu buộc phải di chuyển trong mưa
Khi quyết định đi tiếp trong mưa vừa, nguyên tắc quan trọng nhất là đều: giữ tốc độ thấp, phanh sớm, và không rẽ gắt. Đường ướt khiến quãng phanh dài thêm, vệt bánh xe trước để lại dấu trơn ở vạch sơn, nắp cống và tấm kim loại; đó là những vị trí dễ ngã nhất trên đường Hà Nội sau cơn mưa đầu mùa. Ra vào làn bằng động tác nghiêng người dần, tránh bẻ lái tức thì, và luôn giữ khoảng cách với xe trước lớn hơn lúc trời đẹp.
Bên trong mưa lớn, việc thấy và được thấy quyết định an toàn: bật đèn gần dù mới cuối chiều, giữ kính mũ sạch vì vệt nước bắn làm mờ tầm nhìn và tán xạ ánh sáng, và không dùng đèn pha chiếu thẳng khi có xe ngược chiều. Với đường ngập, nếu buộc phải qua, đi theo đúng vệt bánh của xe phía trước, giữ đều ga, tuyệt đối không về số giữa vũng vì nước dễ vào ống thoát. Cách xử lý khi gặp đường trơn và vũng nước là chủ đề đã được bàn riêng trong chuyên mục thời tiết và đường sá, bạn nên đọc trước mùa mưa.
Mưa lớn kèm giông sét: khi nào nên tạm bỏ xe
Mùa giông ở Hà Nội đôi khi không chỉ là mưa lớn: sấm nổ gần, gió giật thành từng cơn mạnh kèm mưa đá nhỏ là tổ hợp khiến việc giữ xe máy trên tay trở nên nguy hiểm. Khi sét đánh gần tới mức bạn đếm chưa kịp giữa chớp và tiếng sấm, không nên trú dưới gốc cây to, cột điện, cột biển quảng cáo hay mép sảnh kim loại. Khi đó, nếu có tòa nhà gần, vào sâu trong sảnh là lựa chọn tốt hơn đứng lấp ló ngoài hiên.
Có những tình huống nên chủ động tạm gác xe: gió giật đủ mạnh lay người trên yên, mưa đá rát da tay, hoặc đường bạn định đi đã ngập sâu. Trong các cơn giông từng gãy cây và tốc mái tôn trên các tuyến nội thành, phần tổn thương với người đi xe máy đến từ mảnh vỡ bay chứ không chỉ từ trượt đường. Chờ mười phút trong nơi chắc chắn vẫn hơn đầy hành trình chạy giữa trời giông. Khi giông tạnh hẳn và đường thông, bạn mới lấy xe ra đi tiếp.
Sau cơn mưa: kiểm tra xe rồi mới lên đường
Mưa vừa tạnh là thời điểm nhiều người vọt xe đi ngay, nhưng vài phép kiểm tra nhanh đáng vài phút. Lau khô tay lái, gương và kính mũ; xác minh đèn và còi vẫn hoạt động sau khi ngấm nước; nghe thử máy có bị đục hay giật không, vì nước vào hệ thống hút gió khiến máy khó nổ hoặc chết giữa đường. Nếu xe đã qua đoạn ngập sâu, đỡ xe bóp phanh nhiều lần cho má phanh khô lại trước khi vào dòng xe nhanh.
Cần nhớ là nắng trở lại không đồng nghĩa mặt đường đã khô: các đoạn dưới bóng cây, gầm cầu và hẻm phố vẫn ướt lâu hơn. Về trang phục, đi mưa về nên thay đồ khô sớm, và các nhóm lưu ý cho chuyến đi xa đã có trong bài chuẩn bị chuyến đi gần Hà Nội bằng xe máy, còn cách chọn đồ bảo hộ hợp từng chuyến được kể trong bài đồ bảo hộ khi đi xe máy. Thêm các tình huống thời tiết đường sá khác trong chuyên mục thời tiết và đường sá thuộc kỹ năng và tình huống.
Nếu bạn cần thuê xe máy đi lại quanh Hà Nội vào mùa mưa, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674. Xe được trang bị đầy đủ đèn, còi và gương, giúp bạn chủ động hơn trong những ngày thời tiết bất lợi.