Đang chạy trên phố mà thấy yên xe máy tự bật lên, nhấp nhô dưới người hoặc kêu lạch cạch mỗi lần qua gờ giảm tốc là chuyện khiến nhiều khách thuê xe giật mình. Phản xạ đầu tiên của đa số là quay tay ra sau ấn yên xuống, và đó lại là việc nguy hiểm nhất. Bài này chỉ cách dừng xe an toàn, tìm lý do khóa yên không ăn, đóng lại cho chắc và báo cửa hàng khi cần.
Dấu hiệu yên xe bật mở khi đang chạy
Với xe tay ga, bản lề yên thường nằm phía trước, chốt khóa nằm phía sau. Khi chốt chưa giữ, yên không bay hẳn lên vì còn sức nặng của người ngồi, nhưng bạn sẽ thấy vài dấu hiệu:
- Yên hơi nâng lên mỗi khi bạn nhổm người hoặc dồn người về phía trước.
- Có tiếng cạch cạch phía sau mỗi lần qua ổ gà, gờ giảm tốc.
- Người ngồi sau thấy yên chòng chành, mép yên hở khỏi thân xe.
- Đồ trong cốp xô qua xô lại, có khi rơi ra đường.
Thấy một trong các dấu hiệu này thì coi như yên chưa khóa và tìm chỗ dừng.
Yên bật lên giữa đường: dừng xe an toàn trước
Yên hở chưa làm xe đổ ngay. Thứ làm bạn ngã là buông tay lái hoặc phanh gấp vì hoảng. Làm theo thứ tự:
- Giữ cả hai tay trên tay lái. Không quay tay ra sau ấn yên, không cúi xuống nhìn lâu.
- Nhả ga từ từ, bóp phanh nhẹ và đều, không phanh gấp.
- Bật xi nhan phải, nhìn gương, nhích dần sang sát lề.
- Chọn chỗ dừng rộng và thoáng: vỉa hè thấp, đầu ngõ, sân cây xăng. Đừng dừng trên cầu, giữa làn xe hoặc sát ngã tư.
- Tắt máy, dựng chân chống, rồi mới xuống xem yên.
Nếu chở người, dặn họ ngồi yên, giữ chặt và đừng quay người lấy đồ. Một người cựa mạnh phía sau còn làm xe chao hơn chuyện yên hở.
Vì sao yên xe máy tự bật lên
Chốt khóa yên là một lẫy nhỏ ở mặt dưới yên, sập vào móc trên thân xe khi bạn ấn yên xuống. Yên bật lên nghĩa là lẫy đó chưa vào hẳn, hoặc vào rồi nhưng bị đẩy bung ra.
Khóa yên xe ga không ăn: những nguyên nhân hay gặp
- Đóng nhẹ tay. Chỉ đặt yên xuống chứ chưa ấn đủ lực, lẫy mới chạm móc chứ chưa sập.
- Cốp quá đầy. Áo mưa, mũ bảo hiểm đặt sai chiều, túi đồ mua ở chợ đội yên lên từ bên dưới. Qua vài cú xóc là chốt bung.
- Dây kẹt vào chốt. Quai mũ, quai túi, vạt áo mưa lọt vào giữa lẫy và móc.
- Lẫy hoặc móc khóa có vấn đề. Lẫy mòn, móc cong, cao su đệm quanh cốp bị chai, hoặc cáp mở yên kẹt khiến lẫy không trở về đúng chỗ.
Ba nguyên nhân đầu bạn tự xử lý được ngay bên đường. Nguyên nhân thứ tư thuộc về xe và phải để cửa hàng sửa.
Kiểm tra và đóng lại cho chắc
Khi xe đã dừng an toàn:
- Mở hẳn yên đúng cách. Xe dùng chìa cơ thường xoay chìa ở ổ khóa sang vị trí mở yên. Xe khóa thông minh có nút hoặc núm mở yên riêng. Làm theo tem hướng dẫn trên xe hoặc cách nhân viên đã chỉ lúc giao xe.
- Sắp lại đồ trong cốp. Lấy bớt đồ cộm ra, đặt mũ đúng chiều, gấp áo mưa gọn, nhét hết quai và dây vào trong.
- Nhìn lẫy và móc khóa. Xem có dị vật, dây kẹt hay chỗ cong vênh không. Đừng dùng tua vít hay que sắt nạy vào chốt.
- Hạ yên và ấn dứt khoát vào phần sau yên, gần chỗ chốt, đến khi nghe tiếng cạch rõ.
- Kéo thử mép sau yên lên. Yên không nhúc nhích là đã khóa. Mở ra đóng lại thêm hai lần để chắc lần trước không phải ăn may.
Đóng được rồi thì chạy chậm vài trăm mét, thử qua một gờ giảm tốc xem còn tiếng lạch cạch không. Yên bật một lần rồi đóng lại thấy chắc vẫn nên nhắn cửa hàng biết, lý do có trong bài lỗi xe thuê chỉ xuất hiện một lần rồi tự hết.
Đóng mãi không ăn: báo cửa hàng thế nào
Ấn nhiều lần mà yên vẫn bật lại, hoặc nhìn thấy lẫy gãy, móc cong, thì đừng chạy tiếp quãng dài. Gọi hoặc nhắn cửa hàng kèm các thông tin:
- Bạn đang ở đâu, gần số nhà hay mốc dễ tìm nào.
- Biển số, loại xe.
- Yên bật ra lúc nào: sau khi cất đồ, khi qua gờ hay tự nhiên.
- Ảnh chụp lẫy, móc khóa và một đoạn video ngắn lúc thử đóng.
- Những gì bạn đã thử.
Cửa hàng sẽ hướng dẫn bạn chạy chậm về tiệm, đến một chỗ sửa gần đó hay chờ người đến. Chi phí sửa ai chịu thì xác nhận trực tiếp với cửa hàng trước khi sửa. Thợ ven đường đề nghị thay cả bộ khóa thì đọc bài thợ sửa xe ven đường bảo phải thay phụ tùng lớn trước khi đồng ý. Yên bật mạnh làm bung ốp nhựa quanh cốp thì xem thêm cách cố định tạm ốp nhựa xe tay ga.
Trong lúc chờ, lấy ví, giấy tờ, điện thoại dự phòng ra khỏi cốp và giữ bên người, vì yên không khóa thì ai cũng mở được.
Tình huống thực tế ở Hà Nội
Một khách thuê xe ga ở Long Biên, sáng ghé chợ mua đồ, nhét túi vào cốp cùng áo mưa rồi chạy qua cầu Chương Dương sang phố cổ Hoàn Kiếm. Lên giữa cầu, qua khe co giãn thì nghe cạch một tiếng, yên hở dưới người. Cách đúng là giữ lái, đi chậm sát làn phải, xuống hết dốc cầu mới tìm chỗ tấp vào, không dừng trên cầu.
Trên đường Trường Chinh, Đại La thuộc Vành đai 2, hay đường Phạm Văn Đồng, Khuất Duy Tiến phía dưới Vành đai 3, xe đông và chạy nhanh hơn trong phố. Gặp chuyện tương tự thì bật xi nhan sớm, giảm tốc dần và rẽ vào cây xăng hoặc đầu ngõ gần nhất, thay vì phanh dừng ngay mép làn.
Phòng tránh từ lúc nhận xe
- Lúc nhận xe, thử mở và đóng yên vài lần trước mặt nhân viên, hỏi cách mở đúng với loại khóa của xe.
- Mỗi lần cất đồ, đóng xong kéo thử mép yên rồi mới lên xe.
- Không nhét cốp đến mức phải đè người lên mới đóng được.
- Thu gọn quai mũ và dây túi trước khi hạ yên.
Cửa hàng Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, số điện thoại 0942 467 674. Ngoài giờ, hãy nhắn tin kèm ảnh và để xe ở chỗ gửi có người trông. Các sự cố khác khi đang thuê có trong mục hỏi đáp sự cố xe thuê và trang hỏi đáp.