Đền thờ Chu Văn An ở Thanh Liệt bên sông Tô Lịch: đi xe máy viếng trước mùa thi và không nhầm với đền ở Chí Linh

Đền thờ Chu Văn An Thanh Liệt ở quê thầy bên sông Tô Lịch: phân biệt với đền ở Chí Linh, đi xe máy từ phía tây nam, để xe trong làng và viếng trước mùa thi.

Ở Hà Nội có nơi nào thờ thầy giáo Chu Văn An ngay tại quê ông không? Có: đền thờ Chu Văn An Thanh Liệt, nằm bên sông Tô Lịch ở phía nam thành phố. Người làng quen gọi là đình Nội, sách báo có chỗ gọi là đền hoặc văn chỉ. Bài này giúp học sinh, phụ huynh và thầy cô tìm đúng chỗ, chạy xe máy vào làng, để xe gọn gàng và viếng cho phải phép trước mùa thi.

Phần lịch sử dưới đây theo sách Hà Nội Danh thắng và Di tích (trang Người Hà Nội đăng lại), Báo Ảnh Việt Nam và báo Hànộimới. Giờ mở cổng và lịch lễ từng năm thì hỏi người trông đình.

Đền thờ Chu Văn An Thanh Liệt nằm ở đâu

Theo báo Hànộimới tháng 1/2026, Chu Văn An sinh năm 1292 tại làng Quang Liệt, huyện Thanh Đàm, nay là tổ dân phố Văn, phường Thanh Liệt. Phường này được lập khi Hà Nội sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, ghép từ đất xã Thanh Liệt cũ của huyện Thanh Trì và nhiều phường, xã lân cận. Ranh giới phía đông của phường chính là sông Tô Lịch, bên kia sông là Định Công và Hoàng Liệt.

Làng cổ Thanh Liệt chạy dọc bờ Tô Lịch hơn một cây số. Dân làng tôn ông là “Đức Thánh Chu”, “Đức Thánh Văn”, thờ làm Thành hoàng làng tại đình Nội. Báo Ảnh Việt Nam mô tả ngôi đền này “nằm bên dòng Tô Lịch”.

Trong làng còn một nơi thờ khác dễ gây lẫn: đền Văn, còn gọi là miếu Thổ Kỳ, ở tổ dân phố Văn. Trang tin của phường Thanh Liệt cho biết lễ kỷ niệm 733 năm ngày sinh Chu Văn An vào tháng 10/2025 được tổ chức tại đây. Khi hỏi đường, nói rõ bạn tìm đình Nội hay đền Văn thì người dân chỉ đúng hơn.

Lịch sử nơi thờ theo nguồn chính thống

Sách Hà Nội Danh thắng và Di tích kể đình Nội vốn là một ngôi đền cổ, dựng sau khi ông mất. Đến thời Lê Trung Hưng, nơi này thành văn chỉ của làng Thanh Liệt, thờ thêm các vị đỗ đạt cao của làng. Bia “Tiên hiền bi ký” dựng năm Ất Dậu (1765) ghi đình ban đầu thờ Chu Văn An và tằng tôn của ông là tiến sĩ Chu Đình Bảo.

Những mốc tiếp theo được ghi lại:

  • Dời ra chỗ rộng: vì nền cũ chật hẹp, tú tài Vũ Huy Diệu cùng dân làng xây lại ở địa điểm hiện nay vào năm Giáp Tý đời Tự Đức.
  • Sửa chữa và trùng tu: sửa năm 1892, trùng tu lớn trong hai năm 2009–2010, dịp chuẩn bị Đại lễ 1000 năm Thăng Long.
  • Kiến trúc: theo Báo Ảnh Việt Nam, đền làm kiểu chữ Công với tiền tế, phương đình và hậu cung; trong hậu cung có khám thờ sơn son thếp vàng đặt bài vị Chu Văn An.
  • Di vật: cùng nguồn này liệt kê hoành phi, câu đối, đỉnh đồng, bia đá, thần phả và các sắc phong thời Lê – Nguyễn.
  • Xếp hạng: Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng di tích năm 1989.

Ngày sinh âm lịch của ông mỗi nguồn ghi một khác, nên bài chỉ giữ năm sinh 1292 và năm mất 1370.

Không nhầm với đền ở Chí Linh và tượng thờ ở Văn Miếu

Gõ “đền Chu Văn An” trên bản đồ, kết quả đầu có khi là khu di tích trên núi Phượng Hoàng. Đó là nơi ông lui về ở ẩn, dạy học rồi mất, sau khi dâng “Thất trảm sớ” xin chém bảy gian thần mà vua Trần Dụ Tông không nghe. Vùng này trước thuộc Chí Linh, Hải Dương; theo báo Dân trí, nay thuộc phường Chu Văn An, thành phố Hải Phòng. Đây là một chuyến đi tỉnh trọn ngày, không phải buổi ghé sau giờ học.

Ở trung tâm Hà Nội, tượng đồng Chu Văn An được thờ trong khu Thái Học của Văn Miếu – Quốc Tử Giám; đường vào và chỗ gửi xe có trong bài đến Văn Miếu Quốc Tử Giám bằng xe máy. Sách Hà Nội Danh thắng và Di tích còn nhắc một đền thờ ông ở Huỳnh Cung, xã Tam Hiệp cũ, dựng trên nền trường học xưa.

Cách kiểm nhanh: trước khi bấm chỉ đường, xem kết quả có ghi Thanh Liệt, Hà Nội hay không.

Đi xe máy vào làng từ các trục phía tây nam

Nguyễn Xiển – Xa La, Kim Giang và đường 70 đều chạy qua phường Thanh Liệt. Tùy chỗ ở, chọn một trong ba hướng:

  1. Từ Hà Đông: theo đường 70 hoặc trục Phạm Tu chạy qua Tân Triều, Thanh Liệt. Phạm Tu cũng là danh tướng quê Thanh Liệt, thời Lý Nam Đế. Cách chọn giữa trục lớn và đường làng có trong bài từ Hà Đông sang Linh Đàm bằng xe máy.
  2. Từ Thanh Xuân, Nguyễn Trãi: vào đường dưới Nguyễn Xiển rồi xuôi về phía nam. Đường trên cao Vành đai 3 cấm xe máy, nên để bản đồ ở chế độ xe máy.
  3. Từ Long Biên: qua cầu vào nội thành rồi bắt một trong hai hướng trên, tránh giờ tan tầm.

Mốc dễ nhận là sông Tô Lịch. Nhà nghiên cứu Bùi Xuân Đính ghi làng có cầu Quang Bình bắc sang làng Bằng Liệt, và cầu Tó trên đường 70 Văn Điển – Hà Đông. Đặt điểm đến là “đình Nội Thanh Liệt”, rời trục chính ở đoạn gần nhất rồi đi chậm vào ngõ. Đường làng hẹp, nhà sát mép, có trẻ con chơi, nên đi chậm ở các khúc cua.

Để xe trong làng cho gọn

Đình làng không phải bãi gửi xe. Vài nguyên tắc:

  • Tới cổng thì dừng ở chỗ rộng, hỏi người trông đình có cho dựng xe trong sân hay không.
  • Nếu không được, tìm điểm trông giữ có vé ở phố ngoài rồi đi bộ vào.
  • Không dựng xe chắn cổng đình, cửa nhà dân hay lối rẽ của ngõ.
  • Mùa thi nhiều đoàn đến cùng lúc; sân đã chật thì gửi xa hơn một chút.

Viếng trước kỳ thi: chuẩn bị lễ và cách cư xử

Trang thông tin của một trường THCS ở phường Thanh Liệt từng đăng ảnh đội tuyển học sinh giỏi cấp thành phố dâng hương tại đền thờ thầy. Đi viếng thầy trước kỳ thi vì vậy không phải chuyện lạ ở đây. Để chuyến đi nhẹ nhàng:

  • Lễ đơn giản: hương, hoa tươi, ít quả là đủ. Chỗ đặt lễ và có cho thắp hương trong hậu cung hay không, hỏi người trông đình.
  • Trang phục: kín đáo, bỏ mũ bảo hiểm trước khi bước vào.
  • Giữ yên lặng: nói nhỏ; nhóm học sinh nên có người lớn đi cùng.
  • Chụp ảnh: muốn chụp khám thờ thì xin phép trước.
  • Không viết, dán lên tường hay cột, không để lại rác.

Bài không hứa điều gì về chuyện linh ứng. Viếng thầy là dịp nhắc mình về sự chăm chỉ và lòng tôn sư. Kết quả thi vẫn nằm ở việc ôn tập, nên đừng để chuyến đi lấn vào giờ học hay giấc ngủ sát ngày thi.

Nếu muốn yên tĩnh, tránh các ngày phường tổ chức lễ kỷ niệm. Theo báo Hànộimới, lễ kỷ niệm 655 năm ngày hóa của ông diễn ra ngày 14/1/2026. Lịch các năm sau nên hỏi ban quản lý di tích hoặc phường Thanh Liệt.

Ghép thêm trong buổi và lo chuyện đi lại mùa thi

Còn thời gian thì sang bên kia sông xem làng kim hoàn Định Công ven sông Tô Lịch. Gia đình đưa con từ tỉnh lên thi thì xem thêm bài tuần đưa con đi thi ở Hà Nội để chạy thử đường tới điểm thi.

Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở cửa 09:00–21:00, không giao nhận xe ngoài giờ này. Honda Wave thuê ngày 150.000 đồng. Honda Vision thuê ngày 200.000 đồng. Tiền cọc, giấy tờ cần mang và việc có kèm mũ bảo hiểm hay không đều xác nhận trực tiếp trước khi nhận xe qua số 0942 467 674.

Các di tích, bảo tàng khác có trong mục bảo tàng và di tích Hà Nội, còn những chuyến đi khắp thành phố bằng xe máy nằm ở chuyên mục du lịch.

Bạn cần thuê xe máy?

Liên hệ Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú để biết tình trạng xe và điều kiện cho kỳ thuê của bạn. Các khoản như tiền đặt cọc hoặc phát sinh cần xác nhận trực tiếp trước khi đặt.