Chùa Liên Phái Bạch Mai là ngôi chùa cổ nằm khuất trong ngõ, nhiều người đi ngang phố Bạch Mai cả chục năm mà chưa từng rẽ vào. Khách thuê xe hỏi tôi về chùa này thường vướng đúng hai việc: tìm đầu ngõ thế nào, và vào ngõ hẹp rồi để xe ở đâu. Bài này đi lần lượt từ đường chạy, cách dắt xe, đến những thứ đáng xem như tháp Diệu Quang và vườn tháp phía sau. Muốn xem thêm điểm tham quan khác, hãy mở danh sách điểm đến Hà Nội hoặc mục du lịch.
Vì sao chùa Liên Phái Bạch Mai đáng ghé
Chùa được dựng năm 1726, đời vua Lê Dụ Tông. Người khai sơn là Trịnh Thập, em ruột chúa Trịnh Cương, vốn có phủ đệ riêng ở vùng Bạch Mai. Tương truyền ông cho người đào đất sau nhà, gặp một ngó sen lớn, coi đó là điềm báo xuất gia nên sửa phủ thành chùa, đặt tên Liên Hoa. Ông lên Yên Tử học đạo, pháp hiệu Như Trừng Lân Giác, rồi trở về khai mở dòng thiền Liên Tông.
Sau khi tổ mất năm 1733, chùa mang tên Liên Tông. Đến thời vua Thiệu Trị, vì kiêng húy nên đổi thành Liên Phái, tên dùng tới nay. Chùa được xếp hạng di tích quốc gia từ năm 1962, và năm 2026 vừa tròn 300 năm hình thành, nhà chùa đã tổ chức lễ kỷ niệm hồi đầu tháng Tư.
Với người thích kiến trúc, điểm hút nhất ở đây là quần thể tháp: tháp Diệu Quang đứng ngay trước chùa và vườn tháp cổ phía sau nhà Tổ. Giữa khu phố đông đúc của quận Hai Bà Trưng cũ, hiếm chỗ nào còn giữ được không gian như vậy.
Đường vào ngõ chùa Liên Phái bằng xe máy
Chùa nằm trong ngõ Chùa Liên Phái, rẽ ra từ phố Bạch Mai. Sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, địa chỉ mới ghi là phường Bạch Mai, Hà Nội; một số bản đồ và biển cũ vẫn ghi phường Cầu Dền, quận Hai Bà Trưng. Cứ gõ tên chùa trên ứng dụng bản đồ là ra đúng vị trí.
Từ trung tâm và từ Long Biên
- Từ Hoàn Kiếm: đi về phía Ô Cầu Dền, chỗ phố Huế gặp Đại Cồ Việt và Trần Khát Chân, rồi chạy tiếp vào phố Bạch Mai. Đoạn này xe đông giờ tan tầm, nên đi giữa buổi sáng.
- Từ Long Biên: khách thuê xe ở cửa hàng trên phố Nguyễn Văn Cừ có thể qua cầu Chương Dương, theo các trục ven sông xuống Trần Khát Chân rồi rẽ về phía Bạch Mai. Quãng đường chừng sáu, bảy cây số.
- Quanh khu này nhiều phố đi một chiều, hãy mở bản đồ chế độ xe máy và nhìn biển báo ở mỗi nút giao, đừng đi theo trí nhớ.
Nhận ra đầu ngõ
Phố Bạch Mai mặt tiền dày đặc cửa hàng, đầu ngõ rất dễ trôi qua. Khi bản đồ báo còn vài trăm mét, giảm tốc, đi sát làn phải và để ý biển tên ngõ gắn trên tường. Lỡ qua rồi thì đừng quay đầu giữa phố, chạy tiếp tới chỗ quay xe hợp lệ hoặc vòng theo ngõ khác.
Dắt xe hay để xe ở đâu trong ngõ hẹp
Ngõ chùa là ngõ dân sinh: hai bên là nhà ở, quán nhỏ, xe của chính người trong ngõ dựng trước cửa. Đường vào đủ cho xe máy đi chậm nhưng không phải chỗ để dừng đỗ tùy tiện. Cách làm tôi khuyên khách:
- Vào ngõ thì đi số thấp, tốc độ đi bộ, không bấm còi liên tục.
- Tới gần cổng chùa, tắt máy và dắt bộ đoạn cuối, nhất là khi trong sân có người đang lễ.
- Nếu chùa có chỗ để xe hoặc có người hướng dẫn, dựng xe đúng chỗ được chỉ. Không thấy biển thì hỏi người trông chùa trước khi dựng.
- Ngày đông, gửi ở điểm trông xe có vé gần đầu ngõ phía phố Bạch Mai rồi đi bộ vào, hỏi giá trước khi gửi.
Tuyệt đối không dựng xe chắn cửa nhà dân hay đỗ đôi trong lòng ngõ. Ngõ hẹp chỉ cần một chiếc xe chắn là cả dãy phía sau không ra được, và người trong ngõ sẽ nhắc rất thẳng.
Ngày rằm, mùng một và ngày lễ
Ngày rằm, mùng một âm lịch và các dịp lễ của chùa, người đi lễ đông, ngõ dễ kẹt từ đầu phố. Nếu chỉ đi xem kiến trúc, hãy chọn ngày thường, buổi sáng. Muốn hiểu cách các chùa lớn trong nội đô xoay xở chuyện xe cộ ngày lễ, xem kinh nghiệm ở bài Phủ Tây Hồ và chùa Kim Liên ngày rằm, mùng một.
Ngắm tháp Diệu Quang và vườn tháp cổ
Theo tư liệu về di tích, tháp Diệu Quang hình lục lăng, cao mười tầng, đứng trước chùa. Đứng ở sân, lùi ra một khoảng để nhìn trọn thân tháp thu nhỏ dần lên đỉnh; buổi sáng nắng xiên, các tầng mái hiện rõ nhất. Đây cũng là góc ảnh nhiều người tìm đến nhất ở chùa.
Đi theo trục chính, bạn sẽ qua nhà bia, nơi lưu tấm bia ghi sự tích chùa và các lần tu sửa, rồi đến bái đường, tam bảo và nhà Tổ. Trong chùa có tượng Thượng sĩ Lân Giác và quả chuông khắc bốn chữ “Liên Tông tục diễm”, nghĩa là dòng Liên Tông nối tiếp tỏa sáng. Đợt trùng tu lớn thời Tự Đức đã định hình phần lớn quy mô chùa còn thấy hôm nay.
Phía sau nhà Tổ là vườn tháp trên nền đất cao, các ngôi tháp xếp thành hàng. Nổi bật là tháp Cứu Sinh bằng đá xanh, hình vuông, năm tầng, tương truyền đặt xá lỵ tổ Lân Giác. Đây được xem là một trong những ngôi tháp cổ nhất trong nội thành Hà Nội, nên nhìn kỹ những đường chạm trên đá đã mòn theo thời gian.
Lưu ý khi tham quan
- Mặc quần áo kín vai, qua gối; bỏ dép đúng chỗ khi vào điện.
- Nói nhỏ, không chạm tay vào tượng, bia và thân tháp.
- Chụp ảnh ngoài sân thoải mái, còn trong điện thì hỏi nhà chùa trước.
- Giờ mở cửa và các khu được vào có thể thay đổi theo lịch của chùa, nên hỏi tại cổng; đi buổi sáng là chắc nhất.
Gợi ý ghép lịch trình nửa ngày quanh Hai Bà Trưng
Một buổi xem chùa kỹ mất khoảng một tiếng. Ví dụ thực tế: một cặp khách thuê xe sáng thứ Năm, đến chùa lúc tám giờ, ngõ còn vắng, dựng xe theo chỉ dẫn của người trông chùa, xem tháp và vườn tháp đến hơn chín giờ. Sau đó họ chạy thêm một đoạn ngắn sang đền Hai Bà Trưng ở Đồng Nhân, ăn trưa quanh phố Huế rồi về.
Nếu bạn đang sưu tầm các chùa cổ trong nội đô, chùa Liên Phái hợp đi cùng ngày với một chùa ven hồ; cách gửi xe ở đó có trong bài thăm chùa Trấn Quốc bằng xe máy. Hai nơi khác hẳn nhau: một bên kín đáo trong ngõ, một bên mở ra mặt nước Hồ Tây.
Thuê xe máy để đi chùa trong phố
Đi chùa trong ngõ nhỏ, xe ga gọn như Honda Vision giá 200.000 đ/ngày hoặc Honda Click giá 150.000 đ/ngày dễ xoay trở hơn cả. Cửa hàng Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở cửa 09:00 đến 21:00; muốn đi chùa sớm từ tám giờ thì nên nhận xe từ chiều hôm trước. Giá các dòng xe khác xem tại bảng giá thuê xe, đặt cọc và giấy tờ do cửa hàng xác nhận trực tiếp khi đặt. Cần hỏi nhanh, gọi 0942 467 674.
Lên lịch cho chuyến đi tiếp theo, bạn có thể chọn thêm chùa, đền và bảo tàng trong danh sách điểm đến Hà Nội.