Nhiều khách thuê xe của tiệm tôi lưu trú quanh Lạc Long Quân cả tuần mà không biết ngay sau dãy chung cư mới vẫn còn lõi làng Xuân La Vệ Hồ với đình, chùa, cây đa và ngõ nhỏ. Bài này chỉ cách đi xe máy vào phần làng cũ, cách men phố Vệ Hồ sát mép nước để ngắm hồ, và những đoạn phải đi chậm để không phiền dân, không va quệt.
Làng Xuân La Vệ Hồ: bốn làng cũ trong một cái tên
Theo tư liệu địa phương, xã Xuân La hình thành thời kháng chiến chống Pháp, gộp từ các làng Quán La Xã, Quán La Sở, Xuân Tảo Sở và Vệ Hồ. Năm 1995 xã thành phường Xuân La của quận Tây Hồ. Năm 2025, sau đợt sắp xếp hành chính của Hà Nội, địa bàn này được chia về các phường Tây Hồ, Phú Thượng, Xuân Đỉnh và Nghĩa Đô, nên cứ đặt điểm đến bằng tên di tích hoặc tên phố: “đình Quán La”, “chùa Khai Nguyên”, “phố Vệ Hồ”.
Lưu ý: gõ “làng Xuân La” sẽ ra cả làng Xuân La ở xã Phượng Dực, quê nghề nặn tò he phía nam thành phố. Đó là làng khác, cách Hồ Tây rất xa.
Đường từ Long Biên và từ khu Lạc Long Quân
Từ Long Biên, qua sông bằng cầu Chương Dương hoặc làn xe máy trên cầu Long Biên, rồi chọn một trong hai cách:
- Vòng phía bắc: theo Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ lên khu Nhật Tân, rẽ vào Lạc Long Quân hướng về Bưởi; phố Vệ Hồ nằm bên tay trái, phía hồ.
- Vòng phía nam: theo Thanh Niên, Thụy Khuê tới khu Bưởi, rồi lên Lạc Long Quân hướng về Nhật Tân, đi qua Võng Thị và Trích Sài.
Thường mất ba mươi đến bốn mươi phút tùy giờ. Khách ở chung cư quanh Lạc Long Quân hay Võ Chí Công thì chỉ vài phút là tới.
Vào ngõ tìm làng cũ Xuân La
Phần làng còn rõ nhất nằm phía trong, cách mặt hồ một quãng, nơi chung cư, đường mới mở và nhà ống xen nhau quanh một gò đất cao có đình và chùa.
Đình Quán La và chùa Khai Nguyên
Báo chí Hà Nội ghi đình Quán La nằm trong ngõ 38 đường Xuân La, trên gò Thất Diệu ở giữa làng Quán La cũ. Chùa Khai Nguyên, còn gọi là chùa Quán La, ở ngay trên cùng khu gò, nên một lần gửi xe là xem được cả hai. Cụm đình chùa này đã được xếp hạng di tích quốc gia.
Năm 2011, cây đa chùa Khai Nguyên cùng cây thị và cây đa ở đình Quán La được công nhận Cây di sản Việt Nam. Tư liệu địa phương còn ghi Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm xã Xuân La năm 1958, tại khu gốc đa chùa Khai Nguyên.
Quán La Sở và chùa Vạn Niên
Làng Quán La Sở có chùa Ức Niên và đình Quán La Sở; đất Xuân Tảo Sở cũ còn chùa Vạn Niên bên hồ, tương truyền dựng năm 1014 đời Lý. Giờ mở cổng mỗi nơi một khác, nên hỏi người trông trước.
Ngõ vào khu đình chùa nhỏ, có khúc ngoặt gấp. Đến đầu ngõ là tắt máy, gửi xe rồi đi bộ vào; đừng chạy lên sân đình hay dừng trước cửa nhà dân.
Men đường Vệ Hồ hồ Tây: chỗ dừng ngắm hồ
Tên phố Vệ Hồ được HĐND thành phố thông qua cuối năm 2011, trùng tên làng Vệ Hồ cũ. Theo nghị quyết đặt tên đường, phố này là đoạn ven hồ từ số nhà 451 Lạc Long Quân, chỗ đầu bán đảo, đến vườn hoa cuối phố Nguyễn Hoàng Tôn, gần chùa Tảo Sách. Trên phố có nhà thi đấu đua thuyền Hồ Tây, xây dịp SEA Games 22 năm 2003.
Điểm hay của Vệ Hồ là đường sát mặt nước hơn Lạc Long Quân, thường vắng xe lớn hơn, nhìn thẳng sang bờ đông. Vì nằm ở bờ tây, đi buổi sáng là đẹp nhất: mặt trời lên từ phía bờ bên kia, ánh sáng trải trên mặt hồ. Muốn ngắm hoàng hôn trên mặt nước thì nên sang bờ đông.
Chỗ dừng tôi hay chỉ khách:
- Quanh nhà thi đấu đua thuyền: chọn đoạn lề rộng để tấp vào, không chắn ai.
- Khu vườn hoa cuối phố, chỗ nối với Nguyễn Hoàng Tôn, thoáng và dễ quay đầu.
- Nếu ghé quán cà phê ven hồ: gọi đồ uống rồi để xe theo chỉ dẫn của quán.
Dừng ở đâu cũng dựng xe sát mép trong, không dắt lên thảm cỏ, không đỗ chắn lối người đi bộ ven hồ.
Đoạn nào trên Vệ Hồ và trong làng nên đi chậm
Những chỗ hay xảy ra va chạm nhẹ:
- Chỗ tách ra từ Lạc Long Quân: xe buýt, ô tô chạy nhanh; bật xi nhan sớm, nhìn gương rồi mới rẽ.
- Đoạn sát mép nước: người chạy bộ, đạp xe, câu cá, chụp ảnh dùng chung mặt đường; đi chậm, giữ khoảng cách.
- Khúc đường uốn theo bờ: cây và bàn ghế quán che tầm nhìn; giảm ga trước cua, không vượt.
- Ngõ làng quanh đình chùa: cửa nhà mở thẳng ra ngõ, trẻ con chạy ra bất chợt; chỉ chạy nhỉnh hơn người đi bộ.
Năm 2026, Hà Nội đã thông qua chủ trương cải tạo đường ven Hồ Tây, trong đó Vệ Hồ được đề xuất mở rộng. Có thể gặp rào chắn hoặc phân luồng tạm; cứ theo biển chỉ dẫn, đừng lách qua khu thi công. Sáng mùa đông mặt đường ven nước dễ ẩm vì sương, nhớ bật đèn và phanh nhẹ cả hai tay.
Một buổi sáng gợi ý quanh Xuân La
Ví dụ hai vợ chồng ở Long Biên muốn đi nửa ngày không vội:
- Nhận xe từ chiều hôm trước, vì tiệm mở cửa từ 9 giờ.
- Khoảng 7 giờ xuất phát theo vòng phía bắc, vào phố Vệ Hồ lúc nắng sớm, dừng ở vườn hoa cuối phố.
- Khoảng 8 giờ rưỡi vào lõi làng, gửi xe, đi bộ tới đình Quán La và chùa Khai Nguyên.
- Ra Lạc Long Quân, đi tiếp theo gợi ý đường Lạc Long Quân ven hồ, hoặc rẽ xuống phía nam xem làng Võng Thị bên Hồ Tây.
Còn sức thì ghé chùa Tảo Sách ở Phú Thượng, ngay gần cuối phố Vệ Hồ, hoặc chạy trọn tuyến quanh Hồ Tây sáng sớm.
Gửi xe và lưu ý khi đi bằng xe máy thuê
Gửi xe ở nơi có người trông, lấy vé và hỏi giá trước; rời xe thì khóa cổ, rút chìa, không để mũ hay túi trên yên.
Ngõ làng nhiều cua gấp nên Honda Wave (150.000 đ/ngày) dễ xoay trở; chở người lớn tuổi đi lễ thì Honda Vision (200.000 đ/ngày) lên xuống dễ hơn. Các mẫu khác xem ở bảng giá thuê xe.
Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, điện thoại 0942 467 674. Tiền cọc, giấy tờ, việc có kèm mũ bảo hiểm hay không, bạn hỏi cửa hàng khi đặt xe để được xác nhận trực tiếp. Muốn nhận xe ở chỗ khác thì gọi trước để thống nhất thời gian và chi phí giao nhận; tiệm không giao xe ngoài giờ mở cửa.
Muốn ghép thêm điểm quanh hồ cho hôm sau, mở chuyên mục Hồ Tây và lân cận hoặc trang du lịch Hà Nội bằng xe máy để chọn tiếp.