Làng Yên Phụ ven hồ là chỗ nhiều người chạy ngang mỗi ngày mà không để ý: trên là mặt đê ầm ầm xe, dưới là dải làng cũ có đình, cây đa và ngõ nhỏ sát mép Hồ Tây. Khách thuê xe hay hỏi tôi rẽ chỗ nào để xuống làng, đi ngõ ra sao và để xe ở đâu khi vào đình. Bài này trả lời đúng mấy chuyện đó.
Làng Yên Phụ ven hồ nằm ở đâu giữa đê và Hồ Tây
Đường Yên Phụ chạy trên mặt đê sông Hồng, cao hơn hẳn khu dân cư phía trong. Làng nằm thấp xuống, trên dải đất hẹp giữa chân đê và bờ đông bắc Hồ Tây, kéo từ ngã ba đầu đường Thanh Niên gần chùa Trấn Quốc lên phía Nghi Tàm. Phía hồ có một doi đất nhô ra mặt nước, đình làng đặt trên khu đất cao ráo ở đó, còn phố Yên Hoa men theo mép hồ.
Tên cũ của làng là Yên Hoa, theo cửa ô Yên Hoa của kinh thành xưa; thời Thiệu Trị, vì kiêng tên bà Hồ Thị Hoa là mẹ vua, làng đổi thành Yên Phụ. Hiện tên này có ở cả làng, phố và con đường trên đê, nên khi hỏi đường hãy nói rõ là tìm “đình Yên Phụ”.
Sau đợt sắp xếp hành chính năm 2025, khu làng phía trong đê thuộc phường Tây Hồ mới; bản đồ điện thoại đôi khi còn ghi tên cũ, cứ gõ “phố Yên Hoa” là ra đúng khu.
Đình Yên Phụ: thờ ai và nên xem gì
Đình Yên Phụ thờ ba anh em thành hoàng là Uy Linh Lang đại vương, Vương Duy đại vương và Vương Ba đại vương. Theo thần phả lưu ở đình, Uy Linh Lang gắn với chuyện đánh quân Nguyên thời Trần; dân vùng này xưa kiêng chữ “Lang”, gọi khoai lang là khoai dây. Đình được xếp hạng di tích cấp quốc gia từ năm 1986.
Ghé đình chừng hai mươi phút, bạn để ý mấy điểm:
- Cổng tứ trụ sát ao đình, sân rộng bày cây cảnh, hai bên là hai dãy giải vũ.
- Đình hình chữ Đinh, làm theo lối nhà dọc nên thờ dọc, cửa mở ở đầu hồi phía bắc, kiểu hiếm gặp ở đình làng Hà Nội.
- Mái ngói mũi hài, bờ nóc đắp rồng chầu mặt trời, đầu bẩy chạm rồng mây.
- Cây đa cổ thụ bên đình là mốc dễ nhận nhất khi tìm đường trong làng.
Hội làng diễn ra từ mùng 8 đến mùng 10 tháng Hai âm lịch; sáng chính hội, đoàn rước kiệu từ đình lên dốc Yên Phụ, qua đường Thanh Niên sang chùa Trấn Quốc lấy nước làm lễ Mộc Dục. Ngày thường đình có lúc khép cửa; muốn vào trong thì hỏi người trông đình, ăn mặc kín đáo, bỏ mũ bảo hiểm trước gian thờ.
Lối rẽ từ đường Yên Phụ xuống làng
Từ cửa hàng ở Long Biên, tôi hay chỉ khách đi cầu Chương Dương, theo trục đê Trần Nhật Duật nối vào đường Yên Phụ, chạy thẳng lên ngã ba đầu đường Thanh Niên. Đi tiếp về phía Nghi Tàm, làng ở bên tay trái, thấp hơn mặt đường; lối xuống là những con dốc ngắn và đầu ngõ nhỏ mở ra từ mặt đê. Đi chiều ngược lại, từ phía Nghi Tàm về, làng nằm bên phải nên rẽ dễ hơn.
- Rẽ trái xuống làng là cắt qua dòng xe ngược chiều: từ xa chuyển dần vào sát tim đường, bật xi nhan, giảm tốc, chỉ rẽ khi có khoảng trống đủ rộng.
- Gặp dải phân cách hoặc vạch liền thì không cắt ngang; đi tới chỗ quay đầu hợp lệ rồi vòng lại rẽ phải.
- Xuống dốc thì nhả ga, rà đều hai phanh, xe số để số thấp; đầu ngõ hay có người đi bộ và hàng quán.
- Từ làng lên đê thì dừng hẳn ở mép dốc, nhìn hai phía rồi mới nhập dòng, nhất là giờ cao điểm.
Đầu ngõ app chọn mà quá hẹp thì dừng sát lề hỏi người bán nước gần đó. Hà Nội đang cải tạo khu vực Hồ Tây, mục tiêu xong năm 2030, phố Yên Hoa được làm lại vỉa hè nên có thể gặp rào thi công; cứ theo biển báo tại chỗ.
Đi trong ngõ làng Yên Phụ xe máy thế nào cho êm
Ngõ trong làng hai bên là nhà tầng sát nhau, nhiều khúc gấp, có đoạn chỉ vừa một xe ga đi cạnh một người đi bộ, trẻ con chạy ra từ cửa nhà bất cứ lúc nào. Nhịp chạy hợp lý là bằng người đi bộ nhanh, tay đặt sẵn trên phanh.
- Không bấm còi liên tục; một tiếng ngắn ở khúc cua khuất là đủ.
- Gặp xe ngược chiều ở đoạn hẹp, bên nào gần chỗ tránh hơn thì lùi lại nhường.
- Ngõ có đám cưới, đám hiếu thì tắt máy dắt qua hoặc đi lối khác.
- Đừng tin app khi nó dẫn vào ngõ cụt sát hồ; nhiều ngõ tận cùng là bờ kè, quay đầu rất chật.
- Buổi tối bật đèn cốt, không bật pha chói vào nhà dân; sau mưa, gạch lát gần bờ hồ trơn, vào cua nhả ga sớm.
Ví dụ một buổi chiều thứ Bảy
Hai khách thuê Honda Vision ở Long Biên, ba giờ chiều lên đường Yên Phụ, qua ngã ba Thanh Niên thì giảm tốc, đợi dòng ngược chiều thưa hẳn mới rẽ xuống dốc. Gửi xe ở chỗ có người trông, họ đi bộ vào đình rồi ra phố Yên Hoa ngồi quán nhìn hồ đến lúc mặt trời lặn.
Dừng xe khi ghé đình làng
Sân đình là không gian thờ tự, không phải bãi xe; trước cổng đình, đầu ngõ, cửa nhà dân và lối xuống bờ hồ đều không nên dựng xe.
- Tìm điểm trông xe có người, lấy vé, hỏi giá trước; ngày thường có thể hỏi quán nước gần đó có nhận trông không.
- Dịp hội tháng Hai hay rằm, mùng một, gửi xe ở khu thoáng phía đường Thanh Niên rồi đi bộ vào làng.
- Khóa cổ, rút chìa, mang theo giấy tờ xe, chụp ảnh vị trí và vé xe vì ngõ làng na ná nhau.
Kinh nghiệm chọn chỗ để xe quanh hồ có trong bài gửi xe khi đi dạo bờ Hồ Tây.
Người ở trọ quanh Yên Phụ: chuyện xe hằng ngày
Ở trọ trong làng nên hỏi chủ nhà trước chuyện để xe trong nhà hay ngoài ngõ, mấy giờ khóa cổng; sáng đi làm thì ra ngõ sớm hơn giờ cao điểm vì chỗ nhập dòng lên đê kẹt nhất. Xe gọn, nhẹ hợp ngõ hẹp. Ở cửa hàng, Honda Wave 150.000 đ/ngày; Honda Click hoặc Yamaha Mio 150.000 đ/ngày, thuê tháng 1.000.000–1.200.000 đ; Honda Vision 200.000 đ/ngày. Bảng đầy đủ ở trang giá thuê xe máy. Tiền cọc, mũ bảo hiểm và cách tính khi trả trễ, bạn hỏi cửa hàng khi đặt xe để được xác nhận trực tiếp.
Ghép Yên Phụ vào một vòng Hồ Tây
Sáng sớm ghé chùa Trấn Quốc bằng xe máy trước lúc đông khách, rồi xuống làng xem đình. Chiều muộn ngồi phố Yên Hoa ngắm hồ, tối quay lại theo đường Yên Phụ ăn phở cuốn Ngũ Xã. Còn thời gian thì chạy vòng sang làng Trích Sài và chùa Thiên Niên.
Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, điện thoại 0942 467 674. Xem thêm cụm bài Hồ Tây và lân cận hoặc chuyên mục du lịch Hà Nội bằng xe máy để ghép thêm điểm cho cùng buổi.