Nhiều người đi qua phố Chùa Láng hàng tuần, đi học hay ăn trưa quanh đó, nhưng chưa từng bước qua cổng tam quan của ngôi chùa đã đặt tên cho con phố. Chùa Láng Hà Nội, tên chữ là Chiêu Thiền tự, nằm lùi về cuối phố, gần phía đường Láng, giữa một khu dân cư đông đúc. Bài này dành cho người muốn ghé chùa bằng xe máy: chọn lối vào phố, gửi xe giữa giờ tan học của sinh viên, ăn mặc ra sao, và vào trong thì nên nhìn những gì.
Chùa Láng Hà Nội: thờ ai và vì sao đáng ghé
Theo các tài liệu và bài báo về di tích, chùa được dựng từ thời vua Lý Anh Tông, thế kỷ mười hai. Ngoài thờ Phật, chùa thờ Thiền sư Từ Đạo Hạnh và vua Lý Thần Tông. Tích xưa kể rằng Từ Đạo Hạnh trước khi mất đã báo sẽ đầu thai làm con nhà tôn thất họ Lý, người con ấy về sau lên ngôi, chính là vua Lý Thần Tông. Vì thế ngôi chùa thờ cả vị vua lẫn tiền thân của ông.
Từ Đạo Hạnh đi vào nhiều truyền thuyết dân gian và còn gắn với chùa Thầy ở Quốc Oai, nên hai ngôi chùa hay được nhắc chung. Hiểu chút tích này trước khi đến, chuyến ghé sẽ không chỉ là chụp vài tấm ảnh rồi về.
Lễ hội Láng thường diễn ra quanh mùng bảy tháng Ba âm lịch để tưởng niệm Thiền sư. Lịch tổ chức cụ thể mỗi năm có thể thay đổi, nên nếu muốn xem lễ hội hoặc muốn tránh đông, hãy hỏi trước người trông coi di tích hoặc xem thông báo của địa phương.
Đường xe máy tới chùa Láng: vào từ Nguyễn Chí Thanh hay đường Láng
Phố Chùa Láng là con phố ngắn, chạy từ đường Nguyễn Chí Thanh sang đường Láng, dài chừng hơn một cây số. Chùa nằm gần đầu phía đường Láng. Bạn có hai cách vào chính:
Từ phía Nguyễn Chí Thanh, Láng Hạ
Nếu đi từ khu Ba Đình, Giảng Võ, Láng Hạ hoặc Thái Hà, hãy ra đường Nguyễn Chí Thanh rồi rẽ vào đầu phố Chùa Láng. Cách này đi gần hết chiều dài con phố, qua Học viện Ngoại giao và Đại học Ngoại thương. Lòng phố hẹp, nhiều hàng quán, xe ra vào cổng trường liên tục, nên đi chậm và để ý người đi bộ băng ngang.
Từ phía đường Láng, ven sông Tô Lịch
Nếu đi từ Cầu Giấy hoặc từ phía Ngã Tư Sở, đường Láng chạy dọc sông Tô Lịch là lối thẳng nhất. Bạn rẽ vào phố Chùa Láng ở đầu gần chùa, đi một đoạn ngắn là tới cổng. Giờ cao điểm đường Láng đông ô tô và xe buýt, nên bật xi nhan sớm, giảm tốc trước khi rẽ. Lỡ ngã rẽ thì đi tiếp đến chỗ quay đầu hợp lệ, đừng quay xe giữa đường.
Từ Long Biên, qua cầu Chương Dương rồi chạy về hướng Tây qua khu Đống Đa. Bản đồ hay gợi ý ngõ tắt, nhưng ngõ khu Láng hẹp và nhiều đoạn cụt, đi trục chính dễ hơn. Lời khuyên chung về chuyện này có trong bài khi nào nên tin bản đồ chỉ đường tắt.
Gửi xe trên phố đông sinh viên: chọn giờ và chỗ
Khó nhất ở chùa Láng là dừng xe. Phố có nhiều trường học, quán ăn, quán cà phê, vỉa hè thường kín xe máy cả ngày. Vài nguyên tắc:
- Hỏi chỗ gửi xe ngay khi tới cổng chùa. Cách sắp xếp chỗ để xe có thể khác giữa ngày thường và ngày lễ, hỏi trực tiếp là chắc nhất.
- Chỉ gửi ở điểm có người trông và có vé. Nhận vé, chụp một tấm ảnh xe ở chỗ gửi.
- Không đỗ xe dưới lòng đường hay chặn cổng nhà dân. Đoạn gần chùa hẹp, một chiếc xe để lệch cũng đủ làm ùn dòng.
- Tránh giờ tan học. Trưa và cuối chiều sinh viên ra vào rất đông; sáng sớm hoặc giữa buổi chiều dễ dừng xe hơn.
Nếu gặp chỗ có biển cấm dừng, cấm đỗ, hãy đi tiếp tìm chỗ khác. Cách đọc các biển này được giải thích kỹ trong bài biển cấm đỗ và cấm dừng trên vỉa hè.
Ngày rằm, mùng một hay lễ hội, người đi lễ đông hơn hẳn, nên đi sớm hoặc gửi xe xa một chút rồi đi bộ vào. Bài đi lễ chùa ngày rằm, mùng một bằng xe máy thuê có thêm gợi ý chọn giờ cho những ngày này.
Bên trong chùa: đọc kiến trúc theo trục dọc
Chùa Láng có bố cục trải dài theo một trục từ ngoài vào trong, nên cứ đi chậm theo đúng trục ấy.
- Cổng tam quan. Câu đối ghép từ mảnh sứ xanh lam là chi tiết hay được chụp nhất.
- Sân và lối đi dài. Cây cối hai bên tách hẳn tiếng ồn ngoài phố.
- Tiền đường, trung đường, thượng điện. Các nếp nhà nối tiếp, mái ngói thấp, cột gỗ lớn; diện mạo hiện nay chủ yếu từ thời Nguyễn sau nhiều lần trùng tu.
- Nhà Mẫu, nhà Tổ, vườn tháp. Khu phía sau yên tĩnh hơn hẳn.
- Bia đá. Chùa còn giữ nhiều bia ghi việc dựng và tu sửa; để ý hoa văn và niên đại khắc trên bia.
Bên trong các gian thờ có rất nhiều tượng lớn nhỏ. Nếu muốn chụp ảnh trong điện, hãy hỏi người trông coi trước; nhiều nơi chỉ cho chụp ở sân và bên ngoài.
Trang phục và cách cư xử khi vào chùa
Chùa Láng là nơi thờ tự đang hoạt động, người dân đến lễ hằng ngày. Một vài điều nên nhớ:
- Mặc quần dài hoặc váy qua gối, áo có tay. Trời nắng có thể mặc áo chống nắng bên ngoài, khi vào điện thì cởi ra cho gọn.
- Tháo mũ bảo hiểm, khẩu trang khi vào gian thờ. Treo mũ ở xe hoặc cầm tay, đừng đặt lên bệ thờ hay bậc thềm.
- Nói nhỏ, tắt chuông điện thoại, không đứng chắn lối người đang lễ.
- Không trèo lên bệ, không chạm vào tượng, bia và đồ thờ.
Áo khoác dày, găng tay đi xe nên cất vào cốp trước khi bước qua tam quan.
Gợi ý một buổi ghé chùa Láng bằng xe máy
Một buổi sáng nhẹ: xuất phát sớm theo đường Láng, rẽ vào phố trước giờ vào học, gửi xe, dành chừng một giờ thăm chùa. Sau đó ăn sáng quanh phố rồi về hướng Nguyễn Chí Thanh để khỏi quay đầu trên đường Láng.
Nếu còn thời gian, bạn có thể ghép thêm một điểm ở Ba Đình hoặc khu Tây Hồ như chùa Trấn Quốc, cùng là chùa cổ nhưng không gian ven hồ rất khác.
Chùa Láng không lớn, nhưng chiều sâu lịch sử và bố cục trục dọc của nó đáng để dành một buổi. Muốn ghé những di tích, bảo tàng khác trong nội thành bằng xe máy, xem thêm mục bảo tàng và di tích và các gợi ý chung trong chuyên mục du lịch.