Đền Hát Môn bằng xe máy là một chuyến đi nửa ngày vừa đủ: đền cổ ở huyện Phúc Thọ, phía tây Hà Nội, gắn với truyền thuyết khởi nghĩa của Hai Bà Trưng. Đường đi không khó nhưng ngày lễ hội thì đông khác thường, nên gửi xe và giờ đến là hai điều cần tính trước. Bài viết đi vào từng phần một.
Đền Hát Môn bằng xe máy: cung đường từ nội thành ra Phúc Thọ
Từ nội thành, đường quen thuộc là men theo hướng Hà Đông, nối lên quốc lộ 32 đi Phúc Thọ. Quãng đường tính từ trung tâm khoảng hai mươi cây số, đường lớn suốt chặng chính, chỉ đoạn rẽ vào xã rồi ra sát bờ sông là nhỏ hơn. Đền nằm ở vùng đất gần ngã sông, nên chạy chậm lại cuối cung để kịp đọc biển và hỏi dân nếu cần.
Ai xuất phát từ phía cầu Diễn hoặc Bắc Từ Liêm, có thể vòng theo đường vành đai lên nối quốc lộ 32, tránh đoạn qua thị tứ đông dân. Với người ở phía nam thành phố, men theo đại lộ rồi rẽ theo hướng Phúc Thọ cũng gọn, đường rộng và thẳng. Đoạn cuối vào đền có phần đường hẹp, hai bên là nhà dân và ruộng; mùa mưa có chỗ trũng ngập nhẹ sau mưa to, nên đi chậm và quan sát trước. Nếu đi nhóm đông, hẹn nhau đỗ ở đầu ngõ rồi cùng bộ hành vào.
Đi đền Hát Môn Phúc Thọ: giờ đến và ngày nên chọn
Ngày thường, đền mở cửa đón khách gần như cả ngày, buổi sáng trong tuần rất vắng, hợp người muốn thắp hương yên tĩnh hoặc ngắm di tích. Cuối tuần khách đông hơn chút nhưng vẫn thoải mái. Muốn tránh chật, đi đền Hát Môn Phúc Thọ nên tránh đúng giữa các ngày giỗ và lễ lớn, khi dân từ nhiều nơi đổ về khiến lối vào đền đông kín từ sáng.
Ngày lễ hội, thứ tự ưu tiên đổi ngược: càng sớm càng chủ động. Bảy, tám giờ sáng đã có dòng người xếp hàng dâng hương, tới giữa trưa thì bãi xe quanh đền kín cứng. Nếu bạn kết hợp đi lễ với ngắm cảnh bờ sông, chọn buổi sáng: nắng lên, sông rộng, gió nhẹ, vừa lễ vừa ngắm cảnh rất đáng.
Đền Hai Bà Trưng Hát Môn: ý nghĩa di tích bên bờ sông
Đền Hai Bà Trưng Hát Môn thờ Hai Bà, gắn với vùng đất cửa sông Hát nơi tương truyền Hai Bà tế cờ trước lúc dấy binh. Trong tâm thức dân gian, đây là một trong những di tích thờ Hai Bà quan trọng ở vùng đồng bằng sông Hồng, nên ngày giỗ và hội làng năm nào cũng tấp nập khách tứ phương. Vào trong đền, khách thường dừng lâu nhất ở tòa chính, nơi đặt long ngai và tượng hai Bà, rồi ra phía sau nhìn xuống dòng sông.
Ngoài phần thờ chính, khuôn viên đền còn có các tòa phụ, cổng tam quan và vườn cây sum suê. Khung cảnh vừa trang nghiêm vừa thoáng, không gian xanh quanh bờ sông tạo cảm giác khác hẳn các đền trong phố. Nhiều gia đình còn dắt theo trẻ nhỏ để kể lại chuyện Hai Bà ngay tại nơi thờ, một cách dạy sử gần gũi hơn sách vở. Nếu thích tìm hiểu, dành thêm ít phút đọc biển kể về vùng đất Hát Môn đặt ở sân đền.
Chụp ảnh ở đền nên giữ nét trang nghiêm: tránh tạo dáng rườm rà ở khu thờ chính, chỉ nên chụp khung cảnh và kiến trúc. Ban quản lý di tích thường niềm nở với khách đi lễ đúng lễ, giữ được sự ấy cũng là cách du lịch đẹp.
Gửi xe ngày lễ hội ở đền Hát Môn
Ngày thường, quanh đền có vài bãi gửi nhỏ của dân trong xóm, luôn còn chỗ, dựng xe rồi đi bộ vài chục bước là tới cổng. Ngày lễ hội khác hẳn: bãi kín sớm, các lối vào bị cấm đỗ để giữ thông thoáng cho đoàn rước và dòng người đi bộ.
Kinh nghiệm hay dùng là gửi xe lệch khỏi khu đền một hai con phố, nơi dân mở thêm sân nhà, rồi bộ hành vào. Cách này vừa chắc chỗ, vừa dễ ra về giờ tan hội không phải dắt xe giữa đám đông. Trước khi rời xe, khóa cổ, rút chìa, che yên; chụp lại vị trí để xe cho dễ tìm, vì ngày hội các sân gửi nhìn nhau khá giống nhau.
Vài lưu ý cho chuyến đi nửa buổi
Trang phục kín gọn, giày bệt thoải mái vì có đoạn đi bộ. Đồ lễ theo lệ đền thường là lễ chay, hoa tươi, quả; nếu không chuẩn bị sẵn ở nhà thì mua tại các quầy trước cổng cho tiện. Giữ đồ đạc chặt tay giữa ngày đông, theo dòng người đi vào theo lối bên phải để tránh ngược dòng.
Thời tiết cũng đáng để mắt: mùa hè nắng gắt trên trục quốc lộ, nên mang mũ rộng và kem chống nắng; mùa đông gió đồng quê lạnh sớm, áo gió là thứ đáng mang nhất. Kiểm tra xăng và hơi xe trước khi xuất phát, vì quanh cung có ít trạm, về tối càng ít.
Về cung, nếu còn thời gian và muốn ghép điểm, tham khảo các bài trong chuyên mục ngoại thành Hà Nội để thêm chặng, hoặc xem thêm điểm đến và chuyên mục du lịch Hà Nội để xếp chuyến trọn buổi. Chạy về trước khi trời tối hẳn, vì đoạn đường lớn đèn thưa và nhiều xe tải.
Một buổi ở đền Hát Môn đủ để lễ, ngắm sông và hít chút không khí đồng quê, nhưng chuyện đi về tiện hay vất vả nằm ở chiếc xe bạn cầm lái. Nếu bạn cần thuê xe máy chắc máy cho các chuyến ra vùng ven như Phúc Thọ, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú nhận đặt xe tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, mở cửa từ 09:00 - 21:00, điện thoại 0942 467 674.