Người định đi đền Hạ Lôi Mê Linh xe máy thường hỏi trước một câu: đây có phải đền Hai Bà Trưng hay không. Câu trả lời ngắn gọn là Hạ Lôi ở huyện Mê Linh, phía bắc Hà Nội, là đền thờ Hai Bà tại quê hương truyền thống; còn đền cùng tên nằm trong phố là một di tích khác hẳn, cả vị trí lẫn không gian. Phân biệt được hai nơi, bạn sẽ tính đúng cung đường và không mất công chạy nhầm.
Đền Hạ Lôi Mê Linh xe máy: đây là đền nào, ở đâu
Đền Hạ Lôi nằm trong thôn Hạ Lôi, thuộc huyện Mê Linh, vùng đồng bằng phía bắc sông Hồng. Vùng đất này được dân gian nhắc đến như quê nhà của Hai Bà Trưng, nên đền ở đây thờ hai bà theo nghi lễ làng, gắn liền với các hội làng đầu năm. So với các đền trong phố, không gian quanh Hạ Lôi giữ nguyên vẻ làng quê: ngõ gạch, vườn cây, đồng lúa nối liền nhau.
Kiến trúc đền cổ kính, có cổng tam quan, sân gạch và tòa chính thờ. Trong đền, khách thường dừng lâu ở tòa chính nơi đặt long ngai và tượng; quanh khuôn viên còn có tòa phụ và vườn cây cổ. Vài hiện vật cũ còn giữ ở sân, có bia đá và ghế đá ngâm mình trong rêu, ngắm chậm thì thấy được dấu vết của đền qua các lần trùng tu.
Vào ngày rằm, khói hương thoảng khắp sân, các cụ trong thôn trực đền kể cho khách nghe chuyện làng xưa. Ngày thường đền rất vắng, hợp người muốn thắp hương yên tĩnh; ngày giỗ và mùa hội thì khách tứ phương về đông, không khí đổi hẳn.
Đền Hai Bà Trưng Mê Linh: phân biệt với đền trong phố
Sự nhầm lẫn phổ biến nhất là giữa đền Hai Bà Trưng Mê Linh với đền cùng tên nằm giữa phố nội thành. Đền trong phố dễ đến, nằm sát đường lớn, quanh là nhà cao tầng; đền Hạ Lôi thì nằm giữa làng, muốn đến phải chạy qua cầu và một đoạn đường quê. Hai nơi thờ đều gắn với Hai Bà, nhưng không gian, hội lễ và cảm giác đi về hoàn toàn khác nhau.
Khi tra bản đồ, hãy gõ đúng cụm đền Hạ Lôi và kiểm tra địa chỉ thuộc huyện Mê Linh trước khi chạy. Mẹo nhỏ là xem kỹ hình ảnh địa điểm: nếu xung quanh toàn nhà phố thì đó là đền trong nội thành, còn nếu có đồng ruộng và ngõ làng thì đúng chỗ cần đến.
Đi Mê Linh bằng xe máy: cung đường gợi ý
Đi Mê Linh bằng xe máy từ nội thành, cung quen thuộc nhất là hướng cầu Thăng Long hoặc theo quốc lộ 3 qua khu vực Đông Anh, rồi rẽ theo biển chỉ dẫn vào Mê Linh. Quãng đường tính từ trung tâm khoảng hai mươi cây số, phần lớn đường lớn, chỉ đoạn cuối vào thôn là đường nhỏ. Đi buổi sáng trong tuần rất thoáng, cuối tuần đông hơn do dân chạy xe dạo cầu.
Cung thứ hai là qua cầu Nhật Tân, men theo hướng bắc rồi nối vào các đường liên xã. Cung này ngắn hơn về hình học nhưng có nhiều đoạn đường đê và ngã tư nhỏ, hợp người quen đường. Nếu đi lần đầu, nên dùng cung quốc lộ cho chắc, về có thể thử cung khác cho biết thêm đường.
Về Mê Linh, đường buổi chiều muộn đông hơn, khi dân vùng đó đi làm về; nếu có thể, lùi giờ ra về trước bốn giờ chiều. Trạm xăng quanh cung có nhưng thưa, kiểm tra xăng trước khi rời nội thành. Với ai đi xe tay ga, chú ý giữ đà ở các khúc lên cầu vì có đoạn dốc dài.
Chỗ dừng xe và thời gian thăm đền
Trước cổng đền có bãi gửi xe nhỏ của thôn, ngày thường luôn còn chỗ, ngày lễ thì kín sớm; dân quanh đó mở thêm sân nhà cho khách đỗ. Làn trong thôn hẹp, không nên cố chạy xe sâu vào, để xe ở đầu làng rồi đi bộ khoảng vài trăm bước là tới. Đây cũng là dịp ngắm dần từng góc làng thay vì lướt nhanh qua.
Thời gian thăm đền khoảng một tiếng đến một tiếng rưỡi là đủ, tính cả đi bộ trong thôn. Lễ theo lệ làng thường là lễ chay, hoa tươi, quả; trang phục kín gọn. Nếu đi ngày hội, đến sớm, giữ đồ đạc chặt và theo dòng người vào theo lối bên phải.
Ghép điểm quanh Mê Linh cho trọn buổi
Quanh Hạ Lôi là vùng quê đồng bằng, đường liên thôn nhỏ chạy giữa lúa, kênh ngòi và vườn cây, hợp người thích chụp ảnh phong cảnh. Mùa xuân đồng lúa non mơn mởn, mùa thu lúa chín vàng, cả hai khung cảnh đều đáng dừng xe. Mang theo nước uống và chút đồ ăn nhẹ, vì hàng quán quanh thôn thưa, chủ yếu chỉ mở khi có hội. Nếu muốn ghép thêm chặng, tham khảo các bài trong chuyên mục ngoại thành Hà Nội, chọn thêm một điểm đến quanh vùng, hoặc xem chuyên mục du lịch Hà Nội để xếp chuyến trọn nửa buổi.
Về cung, tránh giờ chiều muộn cuối tuần vì dòng xe từ hướng cầu về nội thành đông; nên lùi giờ ra về trước bốn giờ chiều. Chạy chậm ở các đoạn qua thị trấn, giữ khoảng cách với xe tải và xem kỹ ngã tư không đèn.
Một buổi về Mê Linh trọn hay không phụ thuộc nhiều vào chiếc xe: đủ khỏe cho quãng đường hai mươi cây số, chắc phanh cho đoạn đường đê. Nếu bạn cần thuê xe máy ổn cho các chuyến ra vùng ven như thế này, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú nhận đặt xe tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, mở cửa từ 09:00 - 21:00, điện thoại 0942 467 674.