Bảo tàng gốm Bát Tràng nằm ngay trong làng cổ thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội, bên kia sông so với nội thành, nên chuyến đi bảo tàng gốm Bát Tràng xe máy trước hết là bài toán chọn cầu và chọn giờ. Bài này xếp sẵn hai cung đường phổ biến nhất, chỉ rõ chỗ đỗ xe khi vào làng, và gợi ý thứ tự xem cho ai muốn ghép thêm chợ gốm cùng buổi.
Bảo tàng gốm Bát Tràng xe máy: hai cung đường từ nội thành
Cung thứ nhất đi từ Hồ Gươm qua phố cổ, ra cầu Chương Dương, xuống đầu cầu rẽ theo đường ra bến đò Ngọc Sơn rồi nối vào trục chính dẫn vào làng. Cung này ngắn nhất tính từ phố cổ, chừng mười lăm cây số, và sáng sớm cuối tuần chạy thoáng vì xe thưa. Cung thứ hai đi cầu Long Biên qua khu Ái Mộ hoặc từ hướng đông nội thành nối ra trục ven đê, thích hợp với khách thuê xe ở khu Long Biên hoặc muốn ngắm sông Hồng ngay từ đầu chuyến.
Hai cung chênh nhau không đáng kể về thời gian, khác nhau ở cảnh đường: hướng Chương Dương qua khu dân cư đông hơn, còn hướng Long Biên có đoạn ven đê thoáng, chạy nhẹ nhàng. Khách lần đầu nên đi cung thứ nhất cho chắc, vì lối vào trục chính của làng dễ nhìn hơn. Giờ nên đi là trước tám giờ sáng hoặc sau ba giờ chiều, tránh khúc đông khách đổ về chợ gốm muộn sáng.
Ai từng đọc bài những lưu ý khi chạy xe quanh làng gốm Bát Tràng sẽ nhớ mặt đường trong ngõ làng hẹp và có đoạn gồ ghề, nên giữ xe ở số vừa, tránh phanh gấp trước các cửa hàng mở ra sát lòng đường.
Chỗ đỗ xe khi vào làng
Bảo tàng nằm trong quần thể làng cổ, không có bãi gửi riêng cỡ lớn như các bảo tàng nhà nước, nên khách thường dừng xe ở các bãi điểm danh trước cổng khu tham quan hoặc gửi tại quán cà phê, cửa hàng gốm nếu đã quen. Khi vào ngõ chính, để ý biển chỉ dẫn chỗ gửi, vì lối vào bảo tàng có đoạn chỉ vừa một xe, không nên dừng giữa ngõ để hỏi vì dễ ách xe sau.
Thói quen an toàn giữ nguyên: khóa cổ, tắt máy, cầm theo đồ đắt tiền, và chụp lại góc để xe. Cuối tuần các bãi gần cổng kín sớm, khách đi sau chín giờ sáng nên chấp nhận dừng xa hơn một chút rồi đi bộ vào, vừa xem được hai bên phố gốm trên đường tới.
Với khách mua gốm mang về, xem trước bài chở đồ gốm Bát Tràng về bằng xe máy để biết cách quấn, buộc và xếp đồ dễ vỡ trên xe, vì chạy qua cầu với thùng gốm lỏng lẻo là cách nhanh nhất làm hỏng chuyến về.
Trong bảo tàng đáng xem gì
Không gian trưng bày kể lịch sử của làng gốm qua các dòng sản phẩm: gốm cổ có men ngọc và men rạn, gốm thờ, và gốm gia dụng của nhiều thời kỳ. Khách thích kỹ thuật sẽ dừng lâu ở phần mô tả quy trình từ chọn đất, nhào, vuốt, men rồi đến lò nung, vì thấy được vì sao cùng một lò đất mà ra bao nhiêu mặt men khác nhau.
Trẻ nhỏ đi cùng thường thích phần cho phép tự tay nặn thử, nên khách có con thì hỏi lịch mở của khu trải nghiệm khi mua vé. Người lớn tuổi thì hay dừng ở gian gốm thờ và gốm cổ, vì nhiều mẫu gắn với hình ảnh từ thời còn bán gốm theo phiên chợ quê. Chụp ảnh thì hỏi từng gian, vì vài khu trưng bày tài liệu hạn chế ánh sáng flash.
Một vòng xem vừa phải khoảng bốn mươi phút đến một tiếng, khách mê gốm thì ở lâu hơn. Không gian trưng bày chủ yếu trong nhà, mát, nên đi buổi trưa vẫn được, khác với các điểm di tích nhiều sân ngoài. Trước khi vào, khách nên soát nhanh khung giờ mở trên trang chính thức của điểm, vì bảo tàng trong làng thỉnh thoảng đóng một gian để sắp lại trưng bày, và cuối tuần có hôm đón đoàn học sinh sáng sớm, khách đi lẻ nên né khung đó để xem yên tĩnh.
Chuẩn bị nhỏ cho chuyến: mang theo túi giấy hoặc khăn mềm nếu dự định mua gốm, vì hàng dễ vỡ cần lót cẩn thận ngay từ quầy, và mặc đồ thoáng nếu đi mùa hè vì đoạn đi bộ trong làng phơi nắng. Khách đi giày cao giày đế mỏng nên chú ý, vì vài khoảng sân trong làng lát gạch cũ có chỗ mấp méo.
Ghép bảo tàng với chợ gốm cùng buổi
Bảo tàng và chợ gốm nằm gần nhau, nên một buổi là ghép được cả hai: xem bảo tàng trước khoảng một tiếng, rồi ra khu chợ chọn mua đồ mang về. Thứ tự này hợp lý vì bảo tàng giúp khách biết mình đang mua dòng gốm nào, còn chợ cho phép cầm, so và hỏi giá trực tiếp. Khách đi theo nhóm nên hẹn nhau tại cổng bảo tàng sau khi xem, rồi cùng ra chợ, đừng tách nhau giữa các dãy vì dễ lạc.
Ai xuất phát từ hướng khác có thể đọc bài từ Long Biên đi làng gốm Bát Tràng bằng Sirius để có thêm một góc cung đường, vì hướng đó vào làng bằng trục khác, tránh được khúc đông trước cổng chợ.
Về đúng giờ và giữ xe an toàn
Chiều về, khúc ra khỏi làng đông xe tải nhỏ chở gốm, nên chạy sát lề phải và tránh vượt ở các khúc rẽ vào ngõ. Trước khi lên cầu, soát lại dây buộc đồ đã mua, vì rung trên cầu dễ làm lỏng các mối buộc. Khách thuê xe theo ngày trả xe ở nội thành thì tính thêm ba mươi phút dự phòng cho khúc cầu chiều chiều.
Để xem thêm các điểm bảo tàng quanh thành phố và các kinh nghiệm di chuyển, vào mục bảo tàng hoặc trang chủ đề du lịch của trang.