Wave hay Vision đi đường làng là câu hỏi rất thực tế khi chuẩn bị chuyến qua các làng nghề phía Gia Lâm: đường đê thẳng dài, ngõ nhỏ rợp rễ cây, có chỗ cát mòn và ổ gà, và hai dòng xe này cho cảm giác lái khác nhau rõ trên cùng một cung đường. Chọn sai loại xe không nguy hiểm nhưng chuyến đi mỏi hơn, chở đồ khó hơn. Bài viết so sánh theo từng loại mặt đường quanh khu; bối cảnh các làng nghề xem ở chuyên mục Long Biên, chủ đề du lịch chung nằm trong chuyên mục du lịch.
Wave hay Vision đi đường làng: hai kiểu xe, hai cảm giác lái
Wave là xe số gọn, nhẹ, khung đơn giản. Ưu thế lớn nhất trên đường làng nằm ở bộ lốp mảnh và trọng lượng thấp: len vào ngõ chỉ rộng hai xe, rẽ trong sân nhà hay đậu sát mép bậc thềm đều dễ, chân chạm đất thoải mái với người thấp. Nhược điểm là máy nhỏ, lên dốc đê dài chở hai người thì phải về số thấp, và yên ngắn nên chở nhiều túi không thoải mái bằng xe ga.
Vision là xe tay ga yên dài, cốp rộng, máy nhẹ nhàng. Trên đường làng tương đối phẳng, Vision đi êm, không cần về số, tay lái nhẹ; người đi cùng ngồi sau thoải mái qua các đoạn xóc nhờ hệ thống giảm xóc dày hơn. Nhưng xe nặng hơn, vào ngõ sâu có khúc quanh gắt thì phải dắt xoay, và khoảng gầm thấp dễ cạ đáy trên đoạn đường đá dăm mới rải.
Đường đê, ngõ nhỏ và cát mòn: ai nhỉnh hơn
Trên đường đê ven sông Hồng, mặt đê phần lớn phẳng nhưng có các đoạn cát mòn gần đầu mối nước. Wave với lốp gai nhỏ bám tốt trên cát, ga quay nhẹ giữ được dòng đều; xe tay ga vào cát dễ có cảm giác trượt nhẹ, phải giữ thẳng tay lái và nhả ga sớm. Gió ngang trên đê mạnh buổi chiều, xe nhẹ như Wave bị đẩy rõ hơn, còn Vision nặng hơn tự ổn định phần nào.
Ngõ làng quanh các khu như Bát Tràng, Đa Tốn có đoạn rễ cây trồi, gờ nước cắt ngang. Xe số dễ bật qua gờ nhờ người lái chủ động từng nhịp ga; xe ga phải canh tốc độ chậm, để giảm xóc tự nuốt gờ. Đèn chiếu sáng ban đêm của hai xe đều đủ cho đường làng, nhưng xe ga có đèn trước cao chiếu rộng hơn chút.
Dốc lên xuống các lối mở đê cũng là chỗ hai xe hở nhau: xe số về số thấp leo dốc nhẹ nhàng, xuống dốc phanh bằng động cơ, đạp nhịp giữ đà an toàn hơn phanh tay liên tục. Xe ga xuống dốc dài chỉ phanh được bằng tay và chân, lốp tải mỏng dễ nóng nếu kéo phanh suốt dốc, nên chia phanh từng nhịp, thả cho xe trôi và phanh lại. Ai ngại đoạn dốc đê quanh khu Cầu Đuống thì chọn lối mở có đường dẫn bê tông, thoải và bám bánh hơn hẳn đường đất sau mưa.
Chở đồ đi làng nghề
Đi làng nghề thường mua nhiều: gốm từ Bát Tràng, bánh, cây cảnh nhỏ. Xe số với giá sau chắc là lựa chọn chở bao, sọt tốt hơn, nhờ trọng tâm thấp và khung chịu được dây siết. Xe ga mạnh về cốp: đồ dễ vỡ, gốm nhỏ đựng trong cốp êm hơn hẳn treo ngoài. Ai định đi Bát Tràng mua gốm thì xem trước bài làng gốm Bát Tràng từ Long Biên để canh chỗ gửi xe và khung giờ.
Chở người ngồi sau phần lớn hành trình thì Vision nhỉnh: yên dài, bậc chân rộng, người ngồi khỏi mỏi qua các đoạn xóc. Chở hàng nặng chặng ngắn thì Wave gọn và nhẹ việc kéo xe. Trời mưa phùn, túi nhỏ để vào cốp xe ga còn nhanh hơn buộc ngoài, đồ khỏi ướt dính bụi đường.
Hao xăng và chi phí giữ xe
Xe số tiết kiệm hơn hẳn trên chặng đường đê: cùng một chuyến qua lại các làng nghề, Wave hao ít hơn Vision khoảng một phần tư tới một phần ba bình. Xe ga đổi lại đỡ mỏi tay, không phải về số liên tục trên đoạn có nhiều ngã rẽ vào thôn. Chi phí bảo dưỡng xe số rẻ và dễ sửa ở mọi xưởng nhỏ quanh làng; xe ga cần thay dầu định kỳ kỹ hơn, nên làm ở nơi có máy thử chuẩn.
Xóc của xe số truyền thẳng lên người trên đường đá dăm, chọn lốp đục có gai sẽ đỡ phần nào. Xe ga êm hơn nhưng khi hỏng giảm xóc thì sửa đắt hơn. Ai đi đường làng thường xuyên mỗi tuần thì khoản xăng tiết kiệm của xe số cộng dồn qua vài tháng đáng để cân, còn ai chỉ đi đột ngột vài chuyến trong năm thì cứ chọn loại xe mình lái quen.
Chọn theo người cầm lái, không theo phong trào
Người quen xe số từ nhỏ sẽ thấy Wave uyển chuyển trên mọi ngõ làng, đổi sang tay ga ban đầu dễ rít ga vì quen giật côn. Người chỉ lái tay ga thì thấy ngược lại, xe số khiến tay chân rối trên đường nhiều ngã tư. Kinh nghiệm phổ biến: chọn xe mình đã quen, vì đường làng đòi hỏi phản xạ hơn lực máy, tay lái quen loại nào thì loại đó xử lý gờ và cát tốt hơn.
Ai chưa có xe và muốn thử cung đường làng trước khi mua thì dịch vụ thuê xe máy khu vực Gia Lâm cho thử cả hai loại trong một ngày. Trước mỗi chuyến đường làng, kiểm tra lốp và phanh của cả hai dòng xe: lốp non làm xe số đập gờ đau tay hơn, còn xe ga non lốp thì giảm xóc làm việc nặng, mau hỏng. Đèn và còi cũng cần thử, vì ngõ làng nhiều khúc quanh khuất, tiếng còi là tín hiệu duy nhất báo cho người đi ngược trong ngõ hẹp. Bảo dưỡng nhỏ này chỉ mất vài phút ở xưởng gần nhà mà bớt rủi ro cho cả chuyến.
Chốt lại, Wave hợp ai cần gọn, tiết kiệm, chở khối; Vision hợp ai cần êm, chở người, đi đê dài. Đường làng quanh Gia Lâm hai xe đều đi được, chỉ là mỗi dòng xe hợp một kiểu tay lái và một kiểu chuyến đi khác nhau.