Làng gốm Bát Tràng bằng xe máy từ Long Biên là quãng đi ngắn gọn nhất trong số các làng nghề quanh Hà Nội: từ khu các cầu bắc qua sông Hồng, chỉ mười lăm hai mươi phút chạy xe là tới cổng làng gốm nổi tiếng bậc nhất miền Bắc. Người đi bằng xe máy lại có lợi riêng: lối vào làng hẹp, các bãi xe quanh chợ gốm nhỏ, và chở đồ gốm về bằng xe hai bánh cần khéo — ba thứ đều dễ hơn nhiều khi bạn tự lái. Bài này nói đường đi theo từng khúc, cách vào làng và cách xử chỗ gửi xe Bát Tràng cùng việc chở gốm về.
Đường từ Long Biên đến Bát Tràng: chạy theo khúc nào
Bát Tràng thuộc huyện Gia Lâm, bờ bắc sông Hồng, nên từ các khu của quận Long Biên chỉ cần qua cầu là sang huyện. Lối quen nhất: theo trục đường lớn của quận lên hướng cầu Chương Dương hoặc cầu Long Biên, sang cầu rồi bám các tuyến của Gia Lâm về hướng Bát Tràng theo biển chỉ dẫn làng gốm — suốt chặng chỉ rẽ một hai lần.
Từ xa hơn, ví dụ khu Thượng Thanh, Ngọc Thụy, có thể theo đường vành đai lên phía đầu cầu Nhật Tân rồi men theo trục qua khu Trâu Quỳ về Bát Tràng: đường này rộng và thẳng, chạy nhanh, nhưng dài hơn chút. Ai không chắc đường thì cứ theo dòng xe buýt và xe khách cùng hướng — các tuyến đi làng gốm luôn rải biển chỉ dẫn dọc đường.
Đáng nhớ nhất là khúc vào làng: đường vào Bát Tràng hẹp hơn đường tỉnh, hai bên nhà và cửa hàng gốm dày, người đi bộ và xe hàng ra vào liên tục. Chậm lại từ đầu đường làng, đi theo nhịp của người địa phương, và không vượt ở các đoạn quen thuộc có trẻ nhỏ — đây vẫn là đường làng dù mặt đường đã rải đẹp hơn xưa.
Cuối tuần, dòng xe khách đổ về làng đông: khúc gần cổng chợ gốm có lúc phải chờ nhích từng mét. Ai chỉ đi mua gốm, không đi chụp ảnh, nên chọn ngày thường buổi sáng: làng vắng, hàng mở đủ mà người bán còn rảnh chỉ cho khách nơi làm gốm xem.
Gửi xe Bát Tràng: quanh chợ gốm và ven làng
Bãi xe lớn nhất nằm quanh khu chợ gốm trung tâm của làng: nơi đây có các bãi trông xe hoạt động theo giờ mở chợ, người trông đương nhiệm, xe xếp theo lối. Cuối tuần bãi đầy nhanh từ giữa buổi, và người ta phải gửi dần ra ven đường xa cổng hơn.
Vài kinh nghiệm gửi xe ở đây. Thứ nhất, nếu định vào cả chợ gốm lẫn các xưởng ven làng, nên gửi một chỗ duy nhất rồi đi bộ — làng nhỏ, các điểm chính đều trong bán kính đi bộ, đừng phải dắt xe ra vào bãi nhiều lần. Thứ hai, hỏi giá trước và lấy vé nếu bãi có phát: cuối tuần đông, khách nhầm xe và tranh cãi lúc lấy xe là chuyện đã có ở các bãi làng nghề. Thứ ba, chụp ảnh biển nhà cạnh bãi: ven làng nhiều bãi nhà dân nhìn na ná, chiều muộn dễ quên.
Ai đi nhóm đông, ví dụ gia đình ba bốn người trên hai ba xe, nên gửi cùng một bãi và lấy xe cùng lúc, tránh cảnh người đã chở gốm trước phải dừng giữa đường làng chờ người sau tìm xe.
Các lưu ý chung về trông giữ xe hai bánh nằm trong chuyên mục gửi xe & giữ xe; các điểm đến quanh quận được gom trong chuyên mục Long Biên.
Mua gốm và chở về nhà bằng xe máy
Bát Tràng có đủ các mặt hàng gốm từ bát đĩa gia dụng đến tranh gốm, bình lớn và đồ phong cách xưa. Chợ gốm hợp cho khách mua lẻ: hàng xếp theo gian, dễ so, giá niêm yết rõ. Các xưởng ven làng hợp cho khách muốn xem nặn, vẽ và nung — nhiều xưởng cho khách tự vẽ một món mang về, một kiểu trải nghiệm đáng thử với trẻ nhỏ.
Chở gốm bằng xe máy cần một chút kỹ năng. Đồ nhỏ như bát chén nên nhờ người bán gói giấy và đóng túi xéo nhẹ, rồi để trong cốp hoặc xắc giữa hai chân, không treo lủng lẳng lên tay lái. Bình gốm to và tranh gốm cần quấn kỹ, để ngang sau yên hoặc nhờ xưởng đóng khung gỗ nhỏ rồi buộc lên xe. Đi về tránh đường xóc, qua gờ giảm tốc thẳng bánh và chậm, và không chở quá hai món to một lần — gốm là hàng vỡ, chuyến về ngắn mà đồ đè lên nhau là hỏng cả bộ.
Kinh nghiệm của người hay mua: chọn hôm trời khô, mang theo vài tờ báo hoặc túi bọt để chèn, và nếu mua nhiều, hỏi xưởng dịch vụ giao hàng tận nhà — phần lớn xưởng lớn ở Bát Tràng có dịch vụ này, tính cho khách mua đủ một đơn. Người thuê xe máy đi làng gốm nên chọn xe có cốp rộng nếu định mua nhiều đồ nhỏ.
Ghép buổi đi Bát Tràng trong ngày
Nửa ngày là đủ cho một chuyến Bát Tràng: sáng muộn khởi hành, giữa trưa vào làng, ăn trưa quanh khu chợ với các món quê của làng, xế chiều về. Ai đi cuối tuần nên canh sớm hơn: vào làng trước chín giờ, mọi thứ còn thoáng, và chụp ảnh khu xưởng cũng dễ hơn khi vắng.
Người sống ở Long Biên có thể ghép Bát Tràng vào buổi chiều thứ bảy: chợ gần, đường quen, và chiều về có thể men theo sông chạy đoạn đê ngắm hoàng hôn. Ai mới chạy xe máy đường làng nên đọc nhanh mục kinh nghiệm; muốn mở rộng lịch trình quanh khu, xem mục điểm đến Hà Nội.
Trang du lịch gom các lộ trình làng nghề và ven sông bằng xe máy quanh Hà Nội. Ai cần xe máy cho chuyến Bát Tràng có thể liên hệ số 0942467674 — Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Long Biên, sát đầu cầu Long Biên, chỉ vài phút chạy xe là sang được bờ Gia Lâm.