Năm giờ rưỡi sáng thứ Bảy, phố Hà Nội còn trống và không khí còn lạnh, đó là giờ vàng của những ai thích mở ngày cuối tuần bằng một chuyến chạy ra vùng ven. Trong ngày đẹp trời, chạy xe máy ra ngoại thành hà nội buổi sáng sớm cho bạn thứ mà buổi trưa không bao giờ có: mặt đường thông thoáng, làng mía sương trên hai bên, và bát phở gánh ven quốc lộ nóng hổi lúc mặt trời vừa lên. Nhưng chạy sớm cũng có luật riêng của nó, từ cách chọn giờ ra đi tới những điểm dừng đúng nhịp. Bài này vẽ một chặng sớm trọn vẹn cho người đi phượt ngoại thành bằng xe máy quanh Hà Nội. Các tuyến ngoại thành khác được gợi ý trong nhóm ngoại thành.
Chọn giờ ra đi và đại lộ thoáng nhất
Khung giờ đẹp để rời phố là từ năm rưỡi tới sáu rưỡi sáng, sau giờ xe thu gom rác đêm và trước dòng xe chợ sớm. Đi trong khung này, bạn có mặt đường đê và quốc lộ gần như riêng, và tới được điểm nghỉ đầu tiên đúng lúc các quán ven đường mở nồi nước đầu tiên. Chạy muộn hơn một tiếng, bạn sẽ hòa vào dòng xe chợ và mất phần thư thả của chặng ven.
Về đường, thay vì xé qua các nút giao lớn giờ cao điểm, hãy men theo các trục vành đai rồi rẽ lên các tuyến đê. Đường đê sông Hồng phía tây và các tuyến đê phía đông đều rộng, vạch kẻ rõ, và có dốc lên xuống nhẹ đủ cho xe máy chạy đều máy. Với người lần đầu chạy ngoại thành, chọn tuyến đê còn an toàn hơn quốc lộ vì dòng xe tải và container thưa hơn hẳn.
Đi phượt ngoại thành bằng xe máy: kiểm tra xe và đồ mang theo
Mười phút kiểm tra trước khi nổ máy là bảo hiểm của cả buổi: áp suất lốp bằng mắt, dây xích không kêu khô, đèn pha hoạt động vì đoạn đê sớm còn tối, và xăng đủ chừng đi. Về đồ, sáng sớm cần đúng loại: áo gió mỏng vì hơi lạnh của năm giờ sáng hơn tưởng tượng, mũ bảo hiểm kín tai, găng mỏng, và chai nước để ở ngăn dễ lấy. Điện thoại nên sạc đầy và gắn sẵn bản đồ, vì vài đoạn ven đường mới mở chưa có tên trên biển chỉ dẫn.
Một thói quen nhỏ đáng mang theo: viết lại lộ trình dự kiến và gửi cho người ở nhà trong một tin nhắn. Chạy ven sáng sớm thường vắng người, và việc ai đó biết bạn đang ở khu nào là lớp an toàn rẻ nhất của chuyến đi.
Ba điểm dừng cho một chặng sáng
Chạy liên tục hai mươi, ba mươi cây số, tức khoảng nửa tiếng với tốc độ thong thả của đường đê, là lúc nên có điểm dừng đầu tiên. Ba loại dừng đáng đặt trong lộ trình: quán phở hoặc quán cháo ven đường thị trấn, nơi nồi nước vừa mở và đồ ăn nóng; một đoạn đê cao nhìn ra sông hoặc cánh đồng, để tắt máy, xuống xe và đứng chụp vài tấm khi sương tan; và một đình, một cây đa đầu làng nếu muốn thở thêm vài phút trước khi vòng về. Chu kỳ gọn là đi ba mươi tới bốn mươi phút, nghỉ mười phút, vừa giữ máy khỏe vừa giữ người tỉnh.
Trên đường về, nếu kịp trước chín giờ, bạn sẽ vào thành phố trước khi xe cộ đông, và toàn bộ buổi sáng thứ Bảy vẫn còn nguyên cho việc khác. Đó là lý do nhiều người nghiện chạy sớm: chuyến đi hai tiếng nhưng bù lại trọn một ngày.
Ánh sáng và thời tiết của buổi sớm
Người mới chạy sớm hay bỏ qua một yếu tố quyết định cảm giác của cả chuyến: ánh sáng. Từ lúc rời phố tới lúc mặt trời lên, bạn đi qua ba giai đoạn sáng: đoạn đầu trời còn xanh xám và cần đèn pha chế độ thấp, đoạn giữa rạng đông khiến mọi thứ như phim bạc màu, và đoạn cuối nắng xiên qua hàng cây đê làm những tấm ảnh đẹp nhất của chuyến đi. Canh giờ ra đi theo ba giai đoạn này, bạn vừa an toàn vừa có trọn phần đẹp nhất của ánh sáng.
Thời tiết sớm mùa khác nhau cũng đáng để nằm trong quyết định. Cuối hè, sương mù thấp ở đồng ruộng có thể dày tới mức tầm nhìn chỉ vài chục mét trong nửa tiếng, gặp tình huống này nên kéo sát lề, bật đèn, và đi chậm. Cuối thu và mùa đông, lạnh tay là vấn đề thật, găng kín và áo gió dày hơn là thứ nên chuẩn bị. Trước ngày chạy, một phút xem dự báo trời và ảnh mây vùng ven là thói quen của những người chạy sớm đều đặn.
An toàn và giữ xe trên chặng ven
Sáng sớm ở vùng ven có ba lưu ý an toàn riêng. Thứ nhất, sương đọng làm mặt đường đê ẩm ở khúc rợp cây, phanh nhẹ và sớm thay vì để gấp ở khúc cua. Thứ hai, xe đầu nậu chở hàng nông sản chạy chậm không đèn hậu rõ, gặp từ xa đã xi nhan tránh. Thứ ba, khi dừng chụp ảnh, chọn điểm có bãi rộng để xe lộ, không dừng ngay khúc cua mù trên đê, và luôn khóa cổ xe vì vùng ven yên tĩnh nhưng ít người qua lại sớm.
Nếu bạn thuê xe cho chuyến này, chọn dòng xe số phổ thông là hợp nhất: bền, máy khỏe ở dốc đê nhỏ, và dễ nhận lại phần quen tay sau vài chặng. Các gói thuê cuối tuần được điểm qua trong nhóm thuê xe máy, còn nếu muốn đổi vị trí các chặng tới vùng khác, nhóm du lịch gợi ý thêm nhiều tuyến trong và ngoài Hà Nội cho bạn mở rộng lịch chạy của mình.