Dốc Bắc Sum Hà Giang là con dốc lớn đầu tiên bạn gặp khi rời trung tâm Hà Giang lên Quản Bạ, và người mới thường hỏi ba điều: dốc ở đâu, xe số thuê có leo nổi không, dừng chụp ảnh chỗ nào cho an toàn. Trả lời gọn: dốc nằm trên quốc lộ 4C, mặt đường trải nhựa, xe số leo được nếu vào số đúng lúc và không bám đuôi xe lớn; còn chỗ dừng thì chỉ chọn đoạn có lề rộng, nhìn rõ cả hai đầu đường.
Dốc Bắc Sum Hà Giang nằm ở đâu trên quốc lộ 4C
Quốc lộ 4C bắt đầu từ phường Hà Giang 1, tức khu trung tâm thành phố Hà Giang cũ, rồi chạy lên cao nguyên đá. Theo Wikipedia tiếng Việt, dốc Bắc Sum bắt đầu từ cầu Tân Sơn bắc qua suối Bản Thăng ở thôn Tân Sơn, xã Minh Tân, rồi kéo lên tới ranh giới xã Quản Bạ. Từ ngày 1/7/2025, Hà Giang nhập vào Tuyên Quang nên cả hai xã nay thuộc tỉnh Tuyên Quang; danh sách xã mới đăng trên trang Xây dựng chính sách của Chính phủ ghi xã Quản Bạ được lập từ thị trấn Tam Sơn, xã Quyết Tiến và xã Quản Bạ cũ. Vì thế các bài du lịch cũ ghi “từ Minh Tân, Vị Xuyên lên Quyết Tiến, Quản Bạ” vẫn đang nói về cùng một đoạn đường. Qua hết dốc là tới khu Cổng Trời Quản Bạ, nơi đường vượt lưng núi và mở ra thung lũng phía dưới.
Tên dốc lấy từ bản Bắc Sum, tiếng Tày – Nùng gọi là Păc Sum, có nơi viết Bắc Xum. Điều dễ gây bối rối: thôn Tân Sơn lập sau ở chân dốc, nên bản Bắc Sum hiện nằm khá xa con dốc. Khi hỏi đường, hãy nói “dốc Bắc Sum trên quốc lộ 4C” thay vì hỏi tìm bản.
Về số đo, các trang du lịch đưa ra chiều dài, độ cao và số khúc cua không khớp nhau, nên bài này không dùng con số nào. Với người lái, điều cần biết là dốc lên liên tục qua nhiều khúc cua, đủ dài để máy nóng và tay mỏi nếu chạy sai số.
Đừng nhầm với dốc Chín Khoanh
Một số bài trên mạng xã hội gọi dốc Chín Khoanh là “một phần của dốc Bắc Sum”. Thực tế Chín Khoanh nằm trên quốc lộ 4C đoạn nối Phố Cáo với Sủng Là, vùng Đồng Văn cũ, tức phải qua Quản Bạ, Yên Minh và dốc Thẩm Mã mới tới. Nếu bạn đang ở Minh Tân mà tìm “dốc Chín Khoanh” trên bản đồ, ứng dụng sẽ dẫn đi tiếp rất xa lên vùng cao nguyên đá. Phân biệt rõ để lịch chia giờ không lệch: Bắc Sum thuộc buổi sáng đầu tiên rời phố, còn Thẩm Mã và Chín Khoanh là các con dốc phía sau Yên Minh, với cách lên dốc riêng đã viết trong bài vượt dốc Thẩm Mã bằng xe máy.
Leo dốc bằng xe số thuê: số, ga và khoảng cách
Bắc Sum là chỗ tốt để làm quen chiếc xe trước khi vào những dốc khó hơn. Trình tự nên làm:
- Trước khi tới cầu Tân Sơn, tấp vào chỗ an toàn một phút: chỉnh gương, kiểm hành lý đã buộc chắc, bóp thử hai phanh.
- Về số thấp hơn một, hai cấp ngay khi xe bắt đầu nặng, đừng đợi máy gằn mới đạp số. Ở khúc cua gắt hoặc khi chở hai người, có thể cần số thấp nhất.
- Giữ ga đều qua cua và không đổi số khi xe đang nghiêng.
- Giữ khoảng cách với xe tải, xe khách đi cùng chiều: xe lớn leo chậm, có thể dừng bất ngờ để tránh xe ngược chiều. Lùi đủ xa để nhìn thấy gương chiếu hậu của tài xế, và chỉ vượt ở đoạn thẳng thấy rõ phía trước, không vượt trong cua.
- Xe lớn đi xuống ở cua gắt thường lấn sang làn bạn. Giảm tốc sớm, ép sát phía phải và sẵn sàng dừng hẳn trước cua.
Nếu máy hụt hơi rõ rệt, tấp vào khoảng lề rộng kế tiếp, để máy nghỉ, kiểm lại số và tải chứ đừng cố vặn ga. Băn khoăn xe 110cc có đủ sức cho cả vòng thì đọc bài Honda Wave thuê ở Hà Nội đi vòng Hà Giang. Đi xe ga thì nguyên tắc là giữ ga đều, không thả ga rồi giật ga giữa cua.
Xuống dốc ngày về: phanh động cơ, không rà phanh liên tục
Ngày cuối, chạy từ Quản Bạ về lại trung tâm Hà Giang, Bắc Sum thành một đoạn đổ dốc dài, và đây là lúc phanh dễ quá nóng nhất của cả vòng.
- Với xe số, về số thấp trước khi bắt đầu đổ dốc để máy ghì bớt tốc độ, tức là phanh động cơ.
- Bóp phanh theo nhịp: bóp dứt khoát để giảm tốc trước cua, nhả ra khi xe đã chậm vừa đủ, thay vì rà phanh suốt dốc làm má phanh nóng và kém ăn.
- Phối hợp cả hai phanh, không bóp mạnh phanh trước khi xe đang nghiêng trong cua.
- Không tắt máy thả trôi, không về số không để xe tự lao.
- Ngửi thấy mùi khét hoặc cảm giác phanh hẫng thì dừng ở lề rộng cho phanh nguội.
Ai mới cầm xe số nên đọc trước bài lên dốc và xuống dốc bằng xe số khi mới lái để tập nhịp về số ngay từ Hà Nội.
Chỗ dừng chụp ảnh có lề rộng
Góc ảnh quen thuộc trên dốc là nhìn ngược xuống chân đèo, thấy làng và cây cầu Tân Sơn bên dưới. Muốn dừng chụp, giữ mấy nguyên tắc:
- Chỉ dừng ở chỗ có lề đất hoặc bãi bằng đủ để cả xe nằm ngoài mặt đường, nhìn thấy xe tới từ hai phía ở khoảng xa.
- Không dừng ngay sau khúc cua hay ở đỉnh cua, vì xe phía sau không kịp thấy bạn.
- Dựng xe ở chỗ đất bằng, không dựng sát mép lề dốc nghiêng ra phía đường.
- Đứng chụp ở phía trong lề, không bước ra giữa đường dù đường có vẻ vắng.
Dừng ở Cổng Trời phía trên là chuyện riêng, gió mạnh và đông khách hơn; cách xử lý đã có trong bài Cổng Trời Quản Bạ và Núi Đôi.
Mưa và sương: khi Bắc Sum trơn
Sau mưa, mặt nhựa ướt, đất cát từ taluy có thể trôi xuống mép đường và đọng ở phía trong các khúc cua. Giảm tốc trước khi vào cua, tránh vạch sơn và nắp cống, không phanh gấp khi xe đang nghiêng. Sáng sớm có sương thì bật đèn cốt, kéo dài khoảng cách với xe trước và chạy chậm hơn hẳn lúc trời quang. Nếu mưa lớn kéo dài, hỏi chỗ nghỉ về tình trạng đường và hoãn sang giờ khác chứ không cố leo.
Chuẩn bị từ Hà Nội
Nếu chưa quen xe số, hãy chạy thử vài vòng quanh Long Biên, lên xuống dốc dẫn lên cầu Chương Dương để quen nhịp về số trước chuyến đi. Cửa hàng Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở từ 09:00 đến 21:00. Honda Wave thuê theo ngày 150.000 đồng. Honda Wave thuê theo tuần 700.000 đồng. Các dòng khác xem trên bảng giá. Đưa xe lên Hà Giang là đi tỉnh xa, nên hỏi và xác nhận với cửa hàng trước khi đi; tiền cọc và giấy tờ được thỏa thuận trực tiếp trước khi ký. Gọi 0942 467 674 để hỏi xe còn trống.
Các chặng tiếp theo sau Quản Bạ nằm trong mục cung đường Hà Giang, còn tổng quan hành trình từ Hà Nội có ở trang cung đường và hành trình.