Câu hỏi người mới đi Mai Châu xe máy có vừa sức không cần trả lời theo từng đoạn, vì trục này gộp cả ba mức độ trong một chuyến: đường trường thoáng, trục quốc lộ đông xe lớn, và một đèo thật sự. Đánh giá đúng từng đoạn, biết chỗ nào cần tập trước, thì Mai Châu hoàn toàn nằm trong khả năng của người mới, thậm chí là chuyến mở màn tốt. Bài này chấm điểm từng đoạn, chỉ rõ phần nào đòi chuẩn bị, và gợi ý lộ trình tập trước ngày quyết định.
Người mới đi Mai Châu xe máy: chấm độ khó từng đoạn
Đoạn một, nội đô và vành đai rời Hà Nội: khó về mật độ chứ không về kỹ thuật. Đèn đỏ, dòng xe hỗn hợp, các nút giao lớn, tất cả đòi kinh nghiệm phố chứ không đòi kỹ năng đường trường. Người đã chạy quen trong phố thì đoạn này chỉ tốn giờ, người mới hoàn toàn thì nên đi sớm để tránh dòng xe.
Đoạn hai, quốc lộ sáu từ Ba La qua Xuân Mai lên thị xã: đây là đoạn chính về cây số, đường rộng và nhựa tốt, nhưng thứ tạo độ khó là xe tải và xe khách hạng nặng chạy dày. Khó của đoạn này là giữ vững tốc độ riêng của mình khi bị vượt liên tục, và không bị cuốn theo nhịp của dòng xe lớn. Với người mới, đây là kỹ năng quan trọng nhất cần có trước chuyến: bám làn phải ổn định, không lóng ngóng mỗi lần nghe còi phía sau.
Đoạn ba, đèo Thung Khe từ thị xã lên bản: độ khó thật sự của trục. Một làn mỗi chiều, cua liên tục, lên xuống xen kẽ, tầm nhìn khép ở các khúc cua. Người mới chưa từng chạy đèo nên biết: đèo không khó vì dài, đèo khó vì liên tục, mười lăm cây số cua không nghỉ tay lái. Nhưng cũng chính vì ngắn, đèo này là bài học đèo tốt: đủ để tập, không đủ để kiệt sức kiểu các trục đèo lớn miền núi phía Tây Bắc.
Tổng kết độ khó: một chiều chừng một trăm bốn mươi cây số từ Hà Nội, bốn tới năm tiếng đồng hồ kể cả nghỉ, khúc cần để ý nhất là đèo và các đoạn xe tải vượt. Mức này vừa sức người mới có tập luyện, không vừa sức người mới hoàn toàn chưa từng ra đường trường.
Cần tập và chuẩn bị gì trước khi quyết định
Tập theo thứ tự tăng dần trong vài cuối tuần: trước hết vài chuyến vòng gần dưới tám mươi cây số một chiều cho quen mật độ đường trường, rồi một chuyến chạm tới khu Xuân Mai để làm quen trục quốc lộ sáu với xe lớn, rồi mới tính chuyện lên bản. Ai bỏ bước giữa thì thường đuối ở đúng đoạn xe tải, vì kỹ năng bám làn chưa thành phản xạ.
Chuẩn bị xe trước chuyến: nhớt còn tốt, lốp đúng áp suất, phanh trước sau ăn đều, đèn sáng đủ hai chế độ, xích căng vừa có dầu. Xe tải đi chậm và bạn sẽ vượt nhiều, mỗi lần vượt là một lần nhìn gương, nên gương chỉnh đúng tầm là món không mặc cả. Người mới hay quên gương, mà trục này dùng gương liên tục.
Chuẩn bị người: ngủ đủ đêm trước, ăn sáng nhẹ, không đi sau bữa ăn no hoặc lúc thiếu ngủ, và đi cùng ít nhất một người chạy quen nếu lần đầu. Người quen không phải để dẫn nhanh, mà để giữ nhịp: nhắc nghỉ đúng giờ, chọn tốc độ vượt hợp lý, và xử tình huống bất ngờ. Một chuyến đầu có người kèm đáng giá hơn mọi lời khuyên trên giấy. Nếu không tìm được người kèm, hãy hạ độ khó của chính chuyến: xuất phát thật sớm để phần trục qua Xuân Mai rơi vào lúc đường vắng, nghỉ ở thị xã một đêm, và lên đèo sáng hôm sau với tay lái còn tươi. Chuyến đi chia đôi như vậy vẫn trọn, lại cho bạn một buổi tối nghỉ giữa núi, phần mà kiểu chạy một ngày không bao giờ có.
Chạy đèo lần đầu: vài quy tắc nhỏ giữ an toàn
Vào đèo sau khi đã nghỉ ở thị xã: tay lái tỉnh, không vào đèo lúc người mệt. Chạy theo tốc độ cho phép nhìn trọn khúc cua phía trước, thường là chậm hơn tốc độ bạn nghĩ mình chạy được. Về số thấp khi xuống, dùng phanh động cơ, phanh trước nhẹ nhàng từng nhịp, không bóp phanh trước trong cua. Người mới hay sai ở chỗ xuống đèo: cứ tưởng xuống là dễ, rồi để tốc độ tự dồn, đúng lúc tay lái đã mỏi.
Khoảng cách với xe trước kéo dài hơn đường trường, vì đèo không có chỗ tránh về hai bên. Nghe còi phía sau thì chủ động chọn điểm thẳng và thoáng để nhường, chứ không phải ép mình chạy nhanh hơn. Và tuyệt đối không dừng ở khúc cua, mỏm đèo muốn dừng chụp ảnh phải là đoạn thẳng có lề rộng. Với lần đầu, hãy đi đèo vào giữa sáng trong ngày: trời sáng đều, mặt đường khô, và nếu có trục trặc thì cả ngày còn dư giờ xử lý. Tránh khung vào đèo lúc chạng vạng, vì mọi kỹ năng chưa thành phản xạ đều bị bóng tối thổi bay.
Nếu vẫn phân vân: cách quyết định cuối cùng
Một cách thử đơn giản: nếu bạn đã từng chạy vòng gần dưới một trăm cây số một chiều mà về tới nhà tay vẫn còn thoải mái, thì Mai Châu nằm trong tầm tay, chỉ cần thêm phần tập đèo. Còn nếu chuyến gần nhất mệt hơn bạn tưởng, thì hãy để Mai Châu làm mục tiêu của tháng sau, và tháng này tập trục Xuân Mai trước.
Cũng đừng quên chọn mùa: người mới nên đi vào cuối thu hoặc đầu xuân, trời khô ráo, không mưa đèo, ngày dài vừa phải. Tránh mưa lớn và các đợt rét đậm, vì cả hai đều nhân độ khó của đèo lên. Muốn nắm chắc hơn nữa, đọc tổng quan về đi Mai Châu bằng xe máy với các khung giờ và mùa đẹp, xem cách chọn cung đường để so độ khó với các tuyến khác quanh Hà Nội, và tham khảo nhóm điểm du lịch ven trục để chốt chỗ nghỉ nếu định kéo chuyến thành hai ngày.