Nhóm bạn thuê xe số ở tiệm tôi để lên Ba Vì hay Tam Đảo thường lo chuyện xăng, chuyện thời tiết, mà ít khi để ý tấm biển dốc nguy hiểm đường đèo đặt trước mỗi đoạn leo. Thật ra chính những biển dốc, biển chỗ ngoặt liên tiếp và biển nguy cơ lật xe mới cho bạn biết phải về số nào, giảm tốc tới đâu trước khi vào đoạn khó.
Đọc biển dốc nguy hiểm đường đèo: dốc xuống W.219, dốc lên W.220
Báo hiệu đường bộ hiện áp dụng theo QCVN 41:2024/BGTVT, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT, hiệu lực từ 01/01/2025. Biển báo nguy hiểm là tam giác đều nền vàng, viền đỏ, hình vẽ màu đen. Trên đường đèo bạn sẽ gặp hai biển dốc:
- W.219 “Dốc xuống nguy hiểm”: báo trước đoạn đổ dốc mà người lái phải chọn cách chạy phù hợp để xuống an toàn.
- W.220 “Dốc lên nguy hiểm”: báo trước đoạn leo dốc gắt hoặc dài.
Con số phần trăm trên biển là độ dốc thực tế: số càng lớn, dốc càng gắt. Bên dưới có thể có biển phụ ghi chiều dài đoạn dốc, giúp bạn biết phải giữ số thấp bao lâu.
Biển chỗ ngoặt nguy hiểm liên tiếp và biển nguy cơ lật xe
Nhóm biển chỗ ngoặt cho biết hình dạng con đường trước mặt:
- W.201a, W.201b “Chỗ ngoặt nguy hiểm”: mũi tên cong sang trái hoặc phải, báo một khúc cua có tầm nhìn hạn chế.
- W.201c, W.201d “Chỗ ngoặt nguy hiểm có nguy cơ lật xe”: ngoài mũi tên cong còn vẽ thêm chiếc xe đang nghiêng, báo khúc cua gắt mà chạy nhanh là xe dễ văng ra ngoài.
- W.202a, W.202b “Nhiều chỗ ngoặt nguy hiểm liên tiếp”: mũi tên uốn nhiều lần, báo một chuỗi cua nối nhau. Hướng của khúc cua đầu tiên thể hiện qua chiều mũi tên.
Biển nguy cơ lật xe khác gì biển chỗ ngoặt thường
Nhiều người nghĩ biển nguy cơ lật xe chỉ dành cho xe tải, xe khách. Thật ra người đi xe máy cũng đọc được thông tin quan trọng từ nó: khúc cua này gắt, chạy quá nhanh thì xe dễ trượt ra phía ngoài cua. Gặp biển này, hãy giảm tốc nhiều hơn so với một khúc cua thường.
Biển chỗ ngoặt nguy hiểm liên tiếp: chuẩn bị cho cả chuỗi cua
Biển W.202 nghĩa là bạn không chỉ xử lý một cua mà cả một đoạn. Đừng tăng ga ở quãng thẳng ngắn giữa hai cua, vì cua sau có thể gắt hơn cua trước. Giữ tốc độ thấp và đều cho tới khi hết chuỗi.
Leo dốc bằng xe số: về số trước, đừng đợi xe hụt hơi
Xe số phổ thông như Honda Wave có bốn số, sang số bằng cần chân. Khi thấy biển dốc lên W.220:
- Về số ngay ở chân dốc, khi xe còn đà. Dốc vừa thường đi số 2, dốc gắt hoặc chở hai người thì xuống số 1.
- Giữ ga đều, không vặn ga hết cỡ rồi nhả đột ngột làm xe giật.
- Không sang số giữa khúc cua gắt. Muốn đổi số thì đổi ở đoạn tương đối thẳng.
- Máy gầm to mà xe vẫn đuối là dấu hiệu đang ở số quá cao; về thêm một số.
Chở hai người lên dốc dài làm máy nóng nhanh. Nếu thấy máy yếu đi rõ rệt, tìm chỗ rộng, an toàn để dừng nghỉ một lúc.
Xuống dốc: ghìm bằng số thấp, phanh nhả xen kẽ
Gặp biển W.219, cái sai phổ biến nhất là để số cao rồi đè phanh suốt con dốc. Phanh nóng sẽ kém ăn dần, tay phanh mềm hoặc có mùi khét, rất nguy hiểm ở đoạn cuối dốc.
- Về số 2 hoặc số 1 trước khi đổ dốc để động cơ ghìm xe lại.
- Bóp cả phanh trước và sau, phanh rồi nhả xen kẽ, không đè liên tục.
- Không về số mo, không tắt máy để thả trôi.
- Phanh cho xe chậm hẳn khi còn đi thẳng, trước khi vào cua; trong cua chỉ giữ ga và phanh rất nhẹ.
Với xe tay ga không có số để chọn, phải giảm tốc từ trên đỉnh dốc, phanh ngắt quãng và dừng nghỉ cho phanh nguội nếu dốc dài.
Vào cua trên đường đèo: giữ phần đường của mình
Ở đoạn có biển chỗ ngoặt nguy hiểm liên tiếp, nhìn xa theo hướng cua chứ không nhìn sát bánh trước. Luôn giữ bên phải, không cắt cua sang phần đường ngược chiều, vì xe từ trên xuống có thể xuất hiện bất ngờ ở cua khuất. Ngoài khu đông dân cư, một tiếng còi ngắn trước cua khuất giúp xe ngược chiều biết có bạn. Tuyệt đối không vượt trong chuỗi cua.
Đi nhóm thì giãn khoảng cách hơn bình thường để mỗi người có chỗ phanh riêng. Các biển cua, dốc, đường trơn trên đường trường được tổng hợp ở bài biển báo nguy hiểm trên đường trường, còn cách đọc biển phụ ghi chiều dài, khoảng cách có ở bài biển chỉ dẫn và biển phụ hiểu thế nào.
Đường lên Ba Vì và Tam Đảo: những điều tôi hay dặn khách
Ba Vì. Từ Hà Nội, khách thường ra Sơn Tây rồi vào Vườn quốc gia Ba Vì. Đường trong vườn hẹp, cua tay áo nối nhau, mặt đường dưới tán rừng hay ẩm và có lá rụng. Trên cao mùa thu đông hay có sương. Quy định vào cổng, vé và chỗ gửi xe do vườn quản lý và có thể thay đổi, nên hỏi tại cổng trước khi chạy lên.
Tam Đảo. Đường đèo lên thị trấn Tam Đảo dài, nhiều đoạn cua liên tiếp, cuối tuần ô tô lên xuống đông. Sương có thể phủ dày bất chợt, lúc đó bật đèn chiếu gần và giảm tốc mạnh. Chiều về là đoạn dễ xảy ra chuyện nhất vì người lái đã mệt và muốn xuống nhanh.
Tình huống điển hình: lên Tam Đảo trơn tru, nhưng lúc xuống một người trong nhóm để số 4 rồi bóp phanh suốt, đến giữa đèo thấy tay phanh mềm hẳn. Cách xử lý đúng là tìm chỗ rộng dừng lại, nghỉ cho phanh nguội rồi xuống tiếp bằng số 2.
Biển cảnh báo có bắt buộc và lỗi có thể bị xử phạt
Biển W.219, W.220, W.201, W.202 là biển cảnh báo, không phải biển cấm. Tuy vậy, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (Luật số 36/2024/QH15) yêu cầu người lái chấp hành báo hiệu đường bộ và điều chỉnh tốc độ phù hợp điều kiện đường. Thông tư 38/2024/TT-BGTVT quy định tốc độ tối đa và khoảng cách an toàn; đoạn đèo có biển hạn chế tốc độ riêng thì theo con số trên biển. Chạy quá tốc độ, lấn phần đường ngược chiều khi vào cua hay gây tai nạn có thể bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Tôi không ghi mức phạt bằng số vì mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất trước khi đi.
Chuẩn bị xe thuê trước chuyến đèo
Trước khi rời Hà Nội, thử phanh trước và sau, xem lốp còn gai, đèn và còi hoạt động; áp suất lốp theo tem hoặc sổ hướng dẫn của xe. Nhóm cần xe số cho chuyến đèo có thể thuê Honda Wave giá 150.000 đ/ngày, xem thêm ở bảng giá thuê xe.
Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, điện thoại 0942 467 674, mở cửa 09:00–21:00; xe có trục trặc trên đường thì gọi tiệm trước khi tự xử lý. Ôn lại các nhóm biển ở trang biển báo giao thông trong chuyên mục an toàn và pháp lý khi thuê xe máy trước chuyến đi.
Nguồn tham khảo
- QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT: toàn văn trên LuatVietnam.
- Luật số 36/2024/QH15, Thông tư 38/2024/TT-BGTVT và Nghị định 168/2024/NĐ-CP: bản gốc tại Cơ sở dữ liệu văn bản của Chính phủ.
- Biển tại hiện trường là căn cứ trực tiếp; vị trí đặt biển có thể được điều chỉnh.