Khách thuê xe đi tỉnh hay hỏi tôi: chạy theo bản đồ điện thoại, làm sao biết sắp tới lối lên cao tốc để rẽ tránh kịp? Câu trả lời nằm ở biển đường cao tốc phía trước W.238 và chuỗi biển chỉ dẫn nền xanh lá đặt trước mỗi đường dẫn. Bài này chỉ cách đọc từng biển, những chỗ dễ nhầm quanh Hà Nội và việc cần làm nếu lỡ đi nhầm.
Vì sao phải để ý biển đường cao tốc phía trước
Xe máy không được đi trên đường cao tốc, nhưng lối lên cao tốc thường tách ra ngay trên một trục đường mà xe máy vẫn được chạy. Chỉ cần đứng sai làn một quãng ngắn là bạn bị dòng ô tô cuốn vào nhánh rẽ.
Người mới đến Hà Nội hay nhầm vì ba lý do:
- Bản đồ chưa đặt chế độ xe máy nên chọn tuyến của ô tô.
- Đường dẫn rộng, mặt nhựa đẹp, trông như đường thường.
- Mải nghe giọng đọc chỉ đường nên không nhìn biển ở lề phải.
Biển W.238 là lời nhắc sớm nhất. Thấy nó, bạn còn thời gian sang làn phải, giảm tốc và tìm đường gom hoặc nhánh dành cho xe máy.
Nhận biết lối lên cao tốc qua từng loại biển
Báo hiệu đường bộ hiện áp dụng QCVN 41:2024/BGTVT, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT. Gần lối lên cao tốc, bạn thường gặp ba nhóm biển, từ xa đến gần.
Biển cảnh báo W.238 “Đường cao tốc phía trước”
W.238 thuộc nhóm biển báo nguy hiểm và cảnh báo, dạng tam giác viền đỏ nền vàng như các biển W khác. Biển báo trước rằng con đường bạn đang đi sắp dẫn vào đường cao tốc. Nó không phải lệnh cấm, nhưng với xe máy thì đây là tín hiệu phải chuẩn bị tách ra. Dưới biển có thể gắn biển phụ ghi khoảng cách; cách đọc có trong bài biển chỉ dẫn và biển phụ hiểu thế nào.
Biển chỉ dẫn nền xanh lá của đường cao tốc
Biển chỉ dẫn trên đường cao tốc dùng nền xanh lá, chữ trắng, khác biển chỉ dẫn nền xanh dương trên quốc lộ và đường phố. Hễ mũi tên hay tên tuyến in trên nền xanh lá, nhánh đó dẫn lên cao tốc. Trong quy chuẩn, nhóm biển này mang ký hiệu IE; biển bắt đầu đường cao tốc là IE.452, còn biển IE.450 chỉ khoảng cách hoặc sơ đồ đến nút giao có đường dẫn vào cao tốc.
Biển cấm ở miệng đường dẫn
Đầu đường dẫn thường có biển cấm xe máy hoặc biển ghép hình các loại phương tiện không được đi vào. Thấy biển này là bạn đã sát nhánh rẽ, nên đừng đợi đến đó mới đổi làn. Các mẫu thường gặp có ở bài biển báo cấm xe máy thường gặp.
Căn cứ pháp lý: xe máy không được vào đường cao tốc
Điều 25 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 quy định xe mô tô, xe gắn máy không được đi vào đường cao tốc, trừ người và phương tiện phục vụ quản lý, bảo trì tuyến. Luật cũng không cho quay đầu hay lùi xe trên đường cao tốc, nên đi nhầm rồi tự vòng lại chỉ chồng thêm lỗi.
Nghị định 168/2024/NĐ-CP có chế tài với hành vi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy đi vào đường cao tốc. Tôi không ghi mức tiền vì mức phạt và quy định có thể thay đổi; hãy tra văn bản mới nhất trước chuyến đi.
Nút giao Pháp Vân và đầu các tuyến cao tốc quanh Hà Nội
Tổ chức giao thông ở các nút này có thể được điều chỉnh, nên biển tại hiện trường luôn là căn cứ cuối cùng.
Phía nam: nút Pháp Vân
Đi từ Giải Phóng xuống phía nam, khu vực nút Pháp Vân là chỗ dễ nhầm nhất. Một hướng vào cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ dành cho ô tô, hướng kia theo đường Ngọc Hồi, tức Quốc lộ 1 cũ, qua Văn Điển về Thường Tín. Xe máy luôn theo hướng Quốc lộ 1 cũ.
Gần đây Sở Xây dựng Hà Nội đã thông báo điều chỉnh tổ chức giao thông quanh nút Ngọc Hồi – Giải Phóng để kết nối vào cao tốc. Đừng dựa vào ảnh chụp cũ hay trí nhớ: ngay trên trục Ngọc Hồi vẫn có thể gặp nhánh nối lên cao tốc.
Phía đông: cầu Thanh Trì và cao tốc Hà Nội – Hải Phòng
Cửa hàng của tôi ở Long Biên nên khách hay đi hướng này. Cầu Thanh Trì nằm trên Vành đai 3, xe máy không được lên; muốn sang bờ nam sông Hồng thì đi cầu Vĩnh Tuy. Cao tốc Hà Nội – Hải Phòng bắt đầu từ nút giao với Vành đai 3 phía Long Biên, còn xe máy đi Hưng Yên hay Hải Phòng theo Quốc lộ 5.
Phía tây và phía bắc
Trên Đại lộ Thăng Long, xe máy đi đường song hành hai bên, không vào làn chính. Đoạn Vành đai 3 trên cao phía trên Phạm Hùng, Khuất Duy Tiến cũng không dành cho xe máy. Lên phía tây bắc, xe máy theo Quốc lộ 2 hoặc Quốc lộ 32 thay vì cao tốc Nội Bài – Lào Cai.
Bản đồ bảo rẽ, biển bảo cấm: làm theo biển
- Đặt ứng dụng ở chế độ xe máy hoặc xe hai bánh; có tùy chọn tránh đường cao tốc thì bật lên.
- Xem lướt cả tuyến trước khi xuất phát, đoạn nào trùng tên tuyến cao tốc thì ghi nhớ.
- Gắn điện thoại lên giá, mắt vẫn dõi theo biển.
- Gặp W.238 hoặc biển nền xanh lá thì sang làn phải sớm, tìm biển chỉ hướng quốc lộ hoặc đường gom.
- Bản đồ bảo rẽ vào nhánh có biển cấm xe máy thì bỏ qua, đi tiếp rồi dừng ở chỗ an toàn để ứng dụng tính lại tuyến.
Khi bản đồ và biển báo nói khác nhau, biển báo tại chỗ mới có hiệu lực. Bài chạy xe máy thuê ra ngoại thành theo quốc lộ nói thêm về tốc độ và làn đường trên các trục ra khỏi Hà Nội.
Lỡ đi nhầm lên cao tốc: làm gì ngay
- Không quay đầu, không lùi, không đi ngược chiều về lối cũ.
- Bật xi nhan phải, đi sát mép phải hoặc vào làn dừng khẩn cấp nếu có, giữ tốc độ đều.
- Dừng ở chỗ an toàn, cả người lái và người ngồi sau đứng tránh xa làn xe chạy.
- Gọi đường dây nóng in trên biển của tuyến nếu thấy, hoặc báo cảnh sát giao thông, rồi làm theo hướng dẫn để rời cao tốc.
Xe đang thuê gặp sự cố hoặc bạn bị lập biên bản, hãy báo Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, điện thoại 0942 467 674, mở cửa 09:00–21:00. Trước chuyến đi tỉnh tiếp theo, ôn lại các nhóm biển ở trang biển báo giao thông và chuyên mục an toàn và pháp lý khi thuê xe máy.
Nguồn tham khảo
- QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT: tra cứu tại Cơ sở dữ liệu văn bản của Chính phủ.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, Điều 25.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.