Bằng lái xe máy chụp từ hồi mới đi học, giờ tóc đã khác, mặt đầy đặn hơn, lại đeo kính. Câu khách thuê xe ở tiệm mình hay hỏi là ảnh bằng lái cũ có phải đổi không, có bị làm khó khi cảnh sát kiểm tra không. Bài này đọc đúng điều luật hiện hành, tách phần bắt buộc với phần nên làm.
Ảnh bằng lái cũ có phải đổi: luật trả lời thế nào
Văn bản nền là Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Câu trả lời ngắn: luật không có điều nào buộc đổi bằng chỉ vì ảnh chụp đã lâu hay diện mạo hiện tại khác ảnh.
- Điểm a khoản 5 Điều 57 ghi: “Giấy phép lái xe các hạng A1, A, B1 không thời hạn”. Không có ngày hết hạn thì cũng không có mốc bắt làm lại thẻ.
- Khoản 1 Điều 89: giấy phép cấp trước khi luật có hiệu lực được tiếp tục sử dụng theo thời hạn ghi trên giấy phép.
- Khoản 2 Điều 62 liệt kê các trường hợp “được đổi, cấp lại”: bằng bị mất, bị hỏng không còn sử dụng được, thay đổi thông tin ghi trên giấy phép. Không có mục nào nói về ảnh cũ hay diện mạo.
Chữ “được” là quyền đề nghị, không phải nghĩa vụ kèm thời hạn. Thẻ còn nguyên, thông tin đúng, ảnh chỉ già đi theo năm tháng thì vẫn dùng hợp lệ.
Vì sao nhiều người nhầm với thẻ căn cước
Luật Căn cước số 26/2023/QH15 đặt mốc cấp đổi thẻ căn cước khi đủ 14, 25, 40 và 60 tuổi, nên ảnh căn cước được làm mới định kỳ. Bằng xe máy không có mốc tuổi như vậy, nên ảnh tuổi 18 có thể theo bạn rất lâu.
Hai loại giấy tờ bổ trợ nhau. Khoản 2 Điều 7 của luật cho kết nối cơ sở dữ liệu về trật tự, an toàn giao thông đường bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Theo thông tin Cục Cảnh sát giao thông đưa trên báo, khi kiểm tra, lực lượng chức năng có thể đọc mã định danh cá nhân hoặc số giấy phép để tra trên ứng dụng nghiệp vụ. Ảnh trên thẻ không phải cách duy nhất để xác định bạn là ai.
Bị kiểm tra mà ảnh trên bằng lái khác mặt
Khoản 1 Điều 56 yêu cầu mang giấy phép phù hợp loại xe; khoản 3 cho xuất trình qua tài khoản định danh điện tử khi giấy phép đã tích hợp. Mình không thấy câu nào đòi ảnh phải giống mặt hiện tại, nên bài không bàn mức phạt cho chuyện ảnh cũ. Nếu ảnh quá khác, người kiểm tra có thể hỏi thêm để chắc đúng người:
- Mang theo thẻ căn cước cùng bằng lái, hoặc mở sẵn VNeID với giấy phép đã tích hợp.
- Đọc rõ họ tên, ngày sinh khi được hỏi để đối chiếu với dữ liệu dân cư.
- Bình tĩnh chờ tra cứu thay vì tranh luận về tấm ảnh.
Khi nào nên chủ động đổi sang thẻ mới
Bằng bìa giấy cấp trước tháng 7 năm 2012
Khoản 3 Điều 62 ghi: “Khuyến khích đổi giấy phép lái xe không thời hạn được cấp trước ngày 01 tháng 7 năm 2012”. Đây là khuyến khích, không phải hạn chót. Bìa giấy dễ nhàu, ảnh dán dễ bong.
Ảnh mờ, bong lớp ép, chữ không đọc được
Ảnh cũ nhưng rõ khác với ảnh đã phai hẳn. Thẻ mờ đến mức không nhận ra ảnh hay số có thể thuộc trường hợp “bị hỏng không còn sử dụng được” ở điểm b khoản 2 Điều 62. Theo các bản tóm tắt Thông tư 108/2026/TT-BCA, khoản 1 Điều 21 cũng nêu việc đổi khi giấy phép bị hỏng. Thẻ có bị coi là hỏng không do nơi tiếp nhận xem thực tế rồi quyết định.
Họ tên, ngày sinh lệch giấy tờ tùy thân
Cũng khoản 1 Điều 21 thông tư này nêu trường hợp họ tên, ngày sinh không khớp căn cước hoặc hộ chiếu. Nên xử lý luôn, các bước có ở bài sửa thông tin sai họ tên, ngày sinh trên bằng lái.
Thẻ còn tốt, chỉ muốn có ảnh mới
Khoản 2 Điều 62 không có mục “muốn thay ảnh”. Nếu chỉ muốn cập nhật ảnh, hãy hỏi nơi tiếp nhận xem có nhận hồ sơ không, ảnh thẻ mới chụp tại chỗ hay lấy từ dữ liệu sẵn có. Đừng tin dịch vụ hứa đổi ảnh nhanh qua tin nhắn.
Trước khi đi đổi bằng lái lâu năm
- Còn vi phạm chưa xử lý xong thì chưa được đổi theo khoản 4 Điều 62. Xem bài còn vi phạm giao thông chưa xử lý có đổi bằng được không.
- Điểm không được làm mới: khoản 4 Điều 58 giữ nguyên số điểm sau khi đổi.
- Hạng có thể ghi khác: bằng A1 cấp trước năm 2025 khi đổi được ghi theo hạng mới kèm điều kiện hạn chế theo khoản 3 Điều 89. Nhận thẻ xong, đọc kỹ dòng hạng.
- Nộp qua mạng được; các bước ở bài đổi bằng lái xe máy trực tuyến trên Cổng dịch vụ công.
Lệ phí, giấy khám sức khỏe và thời gian trả thẻ, hãy xem trên Cổng dịch vụ công hoặc hỏi nơi tiếp nhận.
Hai ví dụ ở Hà Nội
Chị Hoa ở Gia Lâm thi bằng năm 2005, ảnh dán trên bìa giấy đã bong một góc, ngày nào cũng qua cầu Chương Dương sang Hoàn Kiếm đi làm. Ảnh cũ không trái luật, nhưng thẻ bìa giấy được khuyến khích đổi và đã có dấu hiệu hỏng. Chị nên kiểm tra vi phạm tồn đọng rồi nộp hồ sơ lúc rảnh, đừng đợi thẻ rách hẳn.
Anh Dũng ở Cầu Giấy có thẻ nhựa cấp hơn mười năm trước, ảnh vẫn rõ, chỉ là giờ anh để râu và tăng cân. Anh không bắt buộc đổi; mang căn cước hoặc tích hợp bằng vào VNeID là đủ để đối chiếu.
Thuê xe máy khi bằng có ảnh cũ
Ảnh khác mặt có thể khiến cửa hàng cho thuê xin xem thêm căn cước. Ở Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00, giấy tờ cần mang và việc xem bằng trên VNeID hãy xác nhận trực tiếp qua số 0942 467 674 trước khi đến. Tiệm chỉ cho thuê xe, không làm dịch vụ đổi bằng.
Nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: Điều 7, 56, 57, 58, 62, 89; đọc kèm văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH.
- Thông tư 108/2026/TT-BCA về sát hạch, cấp giấy phép lái xe, áp dụng từ ngày 01/7/2026 thay Thông tư 12/2025/TT-BCA; Điều 21 mình đọc qua bản tóm tắt, chưa đối chiếu Công báo.
- Luật Căn cước số 26/2023/QH15: mốc cấp đổi thẻ căn cước theo tuổi.
Quy định và thủ tục có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất và hỏi cơ quan cấp giấy phép lái xe trước khi nộp hồ sơ.
Bố mẹ cũng cầm bằng ảnh cũ thì đọc thêm bài người ngoài 60 tuổi có phải đổi bằng lái không. Các bài cùng chủ đề ở mục giấy phép lái xe và chuyên mục an toàn và pháp lý.