Bạn đang dừng đèn đỏ ở ngã tư Kim Mã thì một xe máy phía sau lao tới, đẩy cả người lẫn xe đổ xuống mặt đường. Người lái xe kia xin lỗi rối rít, nhưng chân bạn sưng, xe vỡ ốp. Lúc này nhiều người không biết rằng người bị hại đòi bảo hiểm của bên gây tai nạn là một hướng có cơ sở. Bài này viết cho người bị va chạm không do lỗi mình: lấy thông tin gì tại chỗ, báo ai, giữ giấy tờ nào và theo dõi hồ sơ ra sao. Phần pháp lý được viết thận trọng, có ghi rõ chỗ nào chưa đối chiếu được nguyên văn.
Vì sao bảo hiểm của bên kia liên quan đến bạn
Mỗi xe máy lưu hành phải có bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, quy định tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định 220/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ ngày 01/7/2026; chúng tôi chưa đọc được nội dung phần sửa đổi). Loại bảo hiểm này chi trả phần trách nhiệm của chủ xe đối với thiệt hại gây ra cho người thứ ba.
Theo nội dung Điều 3 Nghị định 67/2023 được đăng trên các cơ sở dữ liệu pháp luật (chưa đối chiếu Công báo), người thứ ba không bao gồm người lái và người ngồi trên chính chiếc xe đó. Bạn đi xe khác hoặc đi bộ thì thuộc diện người thứ ba của xe gây tai nạn. Điểm này khác với tình huống người ngồi sau, đã phân tích ở bài người ngồi sau bị thương khi xe máy va chạm.
Cần nhớ: quyền đòi bồi thường của bạn trước hết là quyền đòi người gây thiệt hại theo pháp luật dân sự. Bảo hiểm của họ là nguồn chi trả cho phần trách nhiệm đó, trong giới hạn và điều kiện của quy tắc bảo hiểm.
Tại hiện trường: lấy thông tin giấy chứng nhận bảo hiểm
Điểm d khoản 1 Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 yêu cầu người lái xe mang theo chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới. Vì vậy, đề nghị bên kia cho xem giấy chứng nhận là hợp lý. Khi an toàn, hãy chụp lại:
- Tên doanh nghiệp bảo hiểm, số giấy chứng nhận, thời hạn bảo hiểm.
- Biển số xe ghi trên giấy và biển số thật của xe.
- Đường dây nóng in trên giấy chứng nhận, nếu có.
- Họ tên, số điện thoại người lái; nếu người lái không phải chủ xe, hỏi thêm thông tin chủ xe.
Nếu bên kia không xuất trình hoặc từ chối cung cấp, đừng giằng co. Điểm c khoản 1 Điều 80 Luật 36/2024 yêu cầu người gây tai nạn cung cấp thông tin xác định danh tính và thông tin liên quan cho cơ quan có thẩm quyền, nên hãy để công an ghi nhận.
Báo công an trước, rồi báo doanh nghiệp bảo hiểm
Người bị thương cần được cấp cứu trước: gọi 115 nếu cần, và báo công an qua 113 hoặc công an phường nơi xảy ra va chạm. Điểm a khoản 1 Điều 80 Luật 36/2024 yêu cầu người gây tai nạn và người liên quan dừng ngay phương tiện, giữ nguyên hiện trường, trợ giúp người bị nạn và báo tin cho cơ quan Công an, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất. Va chạm nhẹ đến đâu, nếu có người bị thương, bạn cũng nên có ghi nhận chính thức.
Khoản 5 Điều 81 cùng luật quy định doanh nghiệp bảo hiểm, khi nhận được tin báo về vụ tai nạn liên quan đến người, phương tiện mà họ bảo hiểm, phải cử người hoặc ủy quyền người đại diện đến hiện trường phối hợp. Thực tế bạn có thể:
- Đề nghị bên gây tai nạn gọi ngay cho doanh nghiệp bảo hiểm của họ.
- Tự gọi số đường dây nóng trên giấy chứng nhận, nói rõ mình là người bị thiệt hại, đọc số giấy chứng nhận và biển số xe.
- Ghi lại giờ gọi, tên người nghe máy và mã hồ sơ nếu được cấp.
- Sau cuộc gọi, gửi thêm tin nhắn hoặc thư điện tử tóm tắt sự việc để có dấu vết bằng văn bản.
Hồ sơ người bị hại đòi bảo hiểm nên giữ
Danh mục chính xác do doanh nghiệp bảo hiểm hướng dẫn cho từng vụ. Những giấy tờ dưới đây thường liên quan, nên giữ từ ngày đầu:
- Thông tin giấy chứng nhận bảo hiểm của xe gây tai nạn (ảnh chụp ở trên).
- Biên bản hoặc giấy xác nhận của công an về vụ va chạm.
- Hồ sơ y tế: giấy khám, kết quả chụp chiếu, giấy ra viện, đơn thuốc.
- Hóa đơn, chứng từ chi phí điều trị, đi lại, sửa xe.
- Ảnh hiện trường và tài sản hư hỏng, gồm mũ bảo hiểm, điện thoại, xe.
- Giấy tờ tùy thân của bạn và giấy tờ xe của bạn nếu đòi thiệt hại xe.
Cất bản gốc, nộp bản sao khi được chấp nhận, và xin giấy biên nhận ghi rõ những gì đã nộp. Cách sắp hồ sơ theo hướng chủ xe được trình bày ở bài thủ tục bồi thường bảo hiểm TNDS khi va chạm.
Theo dõi hồ sơ đến khi có kết quả
- Lập một ghi chú riêng: ngày gọi, người tiếp nhận, giấy tờ đã gửi, giấy tờ còn thiếu.
-
Hỏi rõ doanh nghiệp bảo hiểm sẽ chi trả cho ai, qua hình thức nào, và mất bao lâu. Chúng tôi không nêu thời hạn bằng con số vì cần đối chiếu quy tắc của từng doanh nghiệp.
- Nếu bị từ chối, đề nghị văn bản nêu lý do. Theo tóm tắt khoản 2 Điều 7 Nghị định 67/2023, các trường hợp loại trừ gồm lái xe cố ý bỏ chạy không thực hiện trách nhiệm dân sự, không có giấy phép lái xe phù hợp, hay thiệt hại tài sản khi lái xe có nồng độ cồn vượt trị số theo hướng dẫn của Bộ Y tế; xem thêm bài lái xe máy có nồng độ cồn gây va chạm.
- Bị từ chối không có nghĩa bạn mất quyền đòi; bạn vẫn có thể yêu cầu người gây tai nạn bồi thường theo pháp luật dân sự.
Những việc không nên làm vội
Giữa phố đông như Cầu Giấy hay Hoàn Kiếm, nhiều vụ được “giải quyết nhanh” bằng một khoản tiền mặt. Trước khi nhận, hãy cân nhắc:
- Đừng ký giấy cam đoan không yêu cầu gì thêm khi chưa đi khám; chấn thương có thể lộ ra sau vài ngày.
- Thỏa thuận riêng có thể ảnh hưởng đến hồ sơ bảo hiểm sau này, nên hỏi doanh nghiệp bảo hiểm trước.
- Đừng để xe bị kéo đi trước khi công an ghi nhận, nếu có người bị thương.
Nếu bạn bị va khi đang lái xe thuê, hãy báo cửa hàng sau khi đã lo sức khỏe và báo công an. Cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên (mở cửa 09:00 đến 21:00): bảo hiểm của từng xe và cách phối hợp khi có sự cố cần xác nhận trực tiếp qua số 0942467674.
Nguồn tham khảo và lưu ý
- Nghị định 67/2023/NĐ-CP về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.
- Nghị định 220/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 67/2023/NĐ-CP.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 56, 80, 81.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; hãy hỏi doanh nghiệp bảo hiểm của bên gây tai nạn cho trường hợp cụ thể.
Tóm lại
Bị xe khác va vào, bạn là người thứ ba của xe đó. Chụp thông tin giấy chứng nhận bảo hiểm, báo công an, báo doanh nghiệp bảo hiểm của bên kia và giữ đủ chứng từ là bốn việc giúp hồ sơ đi đúng hướng. Các bài liên quan nằm ở mục bảo hiểm xe máy và chuyên mục an toàn và pháp lý.