Đường không có vạch phân làn là cảnh quen trong nhiều ngõ phố và đường làng quanh Hà Nội: mặt đường trống, không vạch, không dải phân cách, hai xe ngược chiều gặp nhau giữa đoạn hẹp. Người đi xe máy thường hỏi phần đường nào dành cho xe máy và hai xe gặp nhau thì ai nhường ai. Câu trả lời ngắn theo luật là đi bên phải theo chiều đi; ngoài ra bài không tìm thấy điều nào gán riêng một phần đường cho xe máy ở nơi không vạch. Phần dưới đọc nguyên văn từng điều liên quan và nói rõ chỗ luật không viết.
Điều luật trích từ văn bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15. Đây là thông tin chung, không thay tư vấn pháp lý riêng cho từng trường hợp, và quy định có thể thay đổi. Bài không dùng con số tốc độ hay khoảng cách và không kết luận ai có lỗi trong một vụ va chạm.
Đường không có vạch phân làn: luật viết gì và không viết gì
Điều 2 khoản 6 định nghĩa làn đường là “một phần của phần đường xe chạy được chia theo chiều dọc của đường, có đủ chiều rộng cho xe chạy an toàn”. Hai quy tắc về làn của Điều 13 đều gắn với vạch kẻ: khoản 2 áp dụng “Trên đường có nhiều làn đường cho xe đi cùng chiều được phân biệt bằng vạch kẻ phân làn đường”, còn khoản 3 mở đầu bằng “Trên một chiều đường có vạch kẻ phân làn đường”.
Theo câu chữ, hai khoản này nói về đường có vạch. Bài không suy rộng sang đường không vạch. Bản hợp nhất cũng không dùng các chữ “ngõ” hay “đường làng”; bài không kết luận ngõ hay đường cụ thể thuộc loại đường nào.
Đi bên phải theo chiều đi: quy tắc chung vẫn áp dụng
Điều 10 khoản 1 mở đầu: “Người tham gia giao thông đường bộ phải đi bên phải theo chiều đi” rồi nêu tiếp việc đi đúng làn đường, phần đường quy định và chấp hành báo hiệu. Điều 13 khoản 1 viết: “Phương tiện tham gia giao thông đường bộ di chuyển với tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải theo chiều đi”. Cả hai câu được trích đến hết cụm “theo chiều đi”.
Hai điều này không nhắc đến vạch kẻ. Điều 12 khoản 2 yêu cầu “tốc độ phù hợp điều kiện của cầu, đường, mật độ giao thông, địa hình, thời tiết và các yếu tố ảnh hưởng khác”, còn Điều 33 khoản 3 điểm a đưa “Đi xe dàn hàng ngang” vào nhóm hành vi người lái xe máy không được thực hiện.
Hai xe ngược chiều gặp nhau: Điều 17 nói gì
Điều 17 khoản 1 viết cho đường không chia hai chiều riêng biệt:
“Trên đường không phân chia thành hai chiều xe chạy riêng biệt, hai xe đi ngược chiều tránh nhau, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải giảm tốc độ và cho xe đi về bên phải theo chiều xe chạy”
Câu được trích đến hết cụm “theo chiều xe chạy”. Khoản 2 liệt kê các trường hợp nhường đường khi tránh nhau:
-
Điểm a: “Nơi đường hẹp chỉ đủ cho một xe chạy và có chỗ tránh xe thì xe nào ở gần chỗ tránh hơn phải vào vị trí tránh, nhường đường cho xe đi ngược chiều”.
-
Điểm b: “Xe xuống dốc phải nhường đường cho xe lên dốc”.
-
Điểm c: “Xe có chướng ngại vật phía trước phải nhường đường cho xe không có chướng ngại vật phía trước”.
Ngõ phố hay đường làng hai chiều không dải phân cách thường khớp mô tả của khoản 1 theo nghĩa thông thường, nhưng bài không xếp một con đường cụ thể vào loại nào. Ai nhường ai trong tình huống thật còn tùy hiện trường.
Vượt xe và nhường xe xin vượt khi không có vạch
Điều 14 khoản 1 định nghĩa vượt xe là tình huống trên đường “mà mỗi chiều đường xe chạy chỉ có một làn đường dành cho xe cơ giới”. Luật không nói rõ trường hợp đường đủ rộng cho hai xe chạy song song nhưng không kẻ vạch, và bài không kết luận.
Khoản 3 đặt nhiều điều kiện cho xe xin vượt, trong đó có “không có chướng ngại vật phía trước, không có xe chạy ngược chiều trong đoạn đường định vượt”. Khoản 6 liệt kê nơi không được vượt, trong đó có “Đường cong có tầm nhìn bị hạn chế”, “Nơi đường giao nhau” và “Khi có người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật qua đường”. Đầu ngõ hay khúc ngoặt trong làng có thể rơi vào các trường hợp này. Khi không chắc, cách an toàn là không vượt, giữ khoảng cách và chờ đoạn thoáng.
Ngõ phố, đường làng: những chỗ luật buộc quan sát và giảm tốc
Điều 12 khoản 3 yêu cầu người điều khiển phương tiện “phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại để bảo đảm an toàn” trong nhiều trường hợp. Những trường hợp gần với ngõ phố và đường làng:
-
“đường hẹp, đường vòng, đường quanh co” và nơi “tầm nhìn bị hạn chế”.
-
“khu vực đông dân cư, chợ”.
-
“Có vật nuôi đi trên đường hoặc chăn thả ở ven đường”.
-
“tại nơi mà người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật đang qua đường”.
Khoản 4 giao Bộ trưởng Bộ Xây dựng quy định chi tiết về tốc độ và khoảng cách an toàn, nên bài không nêu con số nào.
Khi va chạm trên đường không có vạch: bài không kết luận ai có lỗi
Khi không có vạch, các quy tắc ở trên vẫn còn. Ai đã đi đúng, ai phải nhường, ai giảm tốc đủ hay chưa là việc cơ quan có thẩm quyền xem xét dựa trên hiện trường, lời khai và các yếu tố khác; bài không kết luận cho tình huống nào. Nếu có người bị thương, hãy ưu tiên gọi cấp cứu và báo cơ quan có thẩm quyền. Khi an toàn, chụp ảnh vị trí hai xe và mặt đường quanh đó, không tranh cãi lỗi ngay tại chỗ, rồi hỏi người hành nghề pháp luật.
Thuê xe đi ngõ phố, đường quê quanh Hà Nội
Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00 và không nhận, giao xe ngoài giờ này. Hỗ trợ khi xe gặp sự cố ở ngoại thành, điều kiện giấy tờ và đặt cọc đều không có trong dữ liệu đã duyệt, nên hãy hỏi và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674. Xem thêm mục thuê xe, mục sự cố khi thuê xe và trang liên hệ.
Nguồn tham khảo
- Luật số 36/2024/QH15, Điều 2, 10, 12, 13, 14, 17 và 33 đọc nguyên văn: văn bản Chính phủ, bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH, cổng tra cứu.
Tóm lại, trên đường không vạch vẫn phải đi bên phải theo chiều đi, giảm tốc khi tránh nhau và chỉ vượt khi đủ điều kiện. Các bài khác nằm trong mục quy định giao thông và chuyên mục an toàn và pháp lý. Với một con đường cụ thể, hãy hỏi cơ quan có thẩm quyền hoặc người hành nghề pháp luật.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng.