Ở đầu một dải phân cách hay trước một đảo giao thông, bạn thường thấy một biển tròn nền xanh với mũi tên trắng chỉ chéo xuống. Đó là biển hướng đi vòng chướng ngại vật, một biển hiệu lệnh: mũi tên chỉ phía nào thì xe phải vòng qua phía đó. Khách mới thuê xe máy ở Hà Nội hay lúng túng chính ở những nút có đảo dẫn hướng như vậy.
Biển hướng đi vòng chướng ngại vật là biển hiệu lệnh
Trong QCVN 41:2024/BGTVT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT, áp dụng từ 01/01/2025, biển số R.302 có tên “Hướng phải đi vòng chướng ngại vật” và gồm ba kiểu a, b, c. Biển nằm trong nhóm biển hiệu lệnh: hình tròn, nền xanh lam, hình vẽ màu trắng.
Điều 11 khoản 5 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 nói rõ biển hiệu lệnh báo các lệnh phải thi hành. Vì vậy biển này không phải lời khuyên. Theo các bản tóm tắt quy chuẩn mà tôi tra được (chưa đối chiếu bản Công báo), biển bắt buộc các loại xe đi vòng chướng ngại vật theo hướng mũi tên. Ba kiểu biển tương ứng ba trường hợp:
- Chỉ được vòng sang phải chướng ngại vật.
- Chỉ được vòng sang trái chướng ngại vật.
- Được vòng sang bên phải hoặc bên trái.
Các trang tổng hợp ghi ngược nhau về việc kiểu a hay kiểu b là vòng phải, nên tôi không gán chữ cái cho từng hướng. Người lái không cần nhớ chữ cái: nhìn mũi tên trên biển là đủ. Mũi tên chéo xuống bên phải nghĩa là đi qua phía bên phải của vật cản; chéo xuống bên trái thì đi bên trái; có hai mũi tên thì được chọn một trong hai bên.
Biển chú ý chướng ngại vật: tam giác vàng báo trước
Dễ nhầm với biển trên là biển số W.246 “Chú ý chướng ngại vật”, thuộc nhóm biển báo nguy hiểm và cảnh báo, hình tam giác, viền đỏ, nền vàng. Biển này cũng có các kiểu khác nhau theo hướng vòng tránh, và thường đặt ở vị trí thích hợp trước đoạn có vật cản để người lái kịp giảm tốc.
Cách nhớ ngắn gọn:
- Tam giác vàng W.246: phía trước có chướng ngại vật, hãy chậm lại và chuẩn bị.
- Tròn xanh R.302: tới chỗ vật cản, phải vòng đúng phía mũi tên.
Muốn ôn lại hai nhóm biển, xem bài biển báo hiệu lệnh cần tuân thủ khi đi xe.
Tình huống hay gặp ở Hà Nội
Đầu dải phân cách trên trục đường lớn
Trên các trục có dải phân cách giữa như Nguyễn Văn Cừ ở Long Biên hay Võ Chí Công ở Tây Hồ, mỗi đoạn dải phân cách đều có một đầu nhô ra phía xe đang tới. Khi đầu dải có biển mũi tên chéo xuống bên phải, xe phải đi bên phải dải, tức là ở đúng phần đường của chiều mình. Điều này khớp với Điều 10 khoản 1 Luật 36/2024: đi bên phải theo chiều đi, đúng làn, đúng phần đường và chấp hành báo hiệu.
Lỗi tôi thấy nhiều nhất là khách muốn rẽ trái hoặc quay đầu nên lách sang bên trái đầu dải phân cách cho nhanh. Làm vậy là đi vào phần đường của chiều ngược lại. Muốn quay đầu, hãy đi tới chỗ mở dải phân cách được phép và xem có biển cấm quay đầu hay không.
Đảo dẫn hướng ở nút giao
Nhiều nút giao có đảo dẫn hướng hình tam giác để tách luồng rẽ phải khỏi luồng đi thẳng. Biển tròn xanh ở mũi đảo cho biết luồng nào đi phía nào. Nếu bạn rẽ phải, thường đi theo nhánh bên phải đảo; nếu đi thẳng hay rẽ trái, đi phía còn lại theo đúng mũi tên tại chỗ. Đảo dẫn hướng khác với vùng vạch sơn gạch chéo trên mặt đường; phần đó có trong bài vạch kênh hóa dòng xe ở đầu cầu và nút giao. Còn đảo tròn giữa nút thì theo biển vòng xuyến, xem bài biển vòng xuyến hình tròn xanh và biển tam giác vòng xuyến.
Trụ cầu, cột và rào công trình giữa đường
Dọc những tuyến có cầu cạn hoặc đường sắt trên cao, trụ cầu nằm giữa lòng đường cũng là chướng ngại vật. Khi đường đang thi công, rào chắn có thể dồn dòng xe sang một bên. Điều 11 khoản 12 Luật 36/2024 quy định: cùng một vị trí có biển cố định và biển tạm thời khác ý nghĩa thì chấp hành biển tạm thời. Đọc thêm bài biển báo tạm thời ở đoạn đường đang sửa.
Đi vòng chướng ngại vật đúng cách bằng xe máy
- Thấy biển tam giác chú ý chướng ngại vật hoặc thấy đầu dải phân cách từ xa thì nhả ga.
- Đọc mũi tên trên biển tròn xanh trước khi tới sát vật cản.
- Quan sát gương, bật xi nhan nếu phải đổi làn sang phía mũi tên chỉ.
- Giữ khoảng cách với mép đảo và đầu dải phân cách, không cắt sát mép bó vỉa.
- Qua khỏi vật cản rồi mới quay về làn của mình, không lạng ngay trước mũi xe sau.
Buổi tối, đầu dải phân cách thường được đánh dấu bằng tiêu phản quang, đinh phản quang hay cọc tiêu. Theo Điều 11 Luật 36/2024, những thiết bị này dùng để cảnh báo về phần đường, làn đường và phạm vi an toàn của nền đường. Đèn xe máy chiếu thấp, nên khi trời mưa hay đường tối, hãy giảm tốc sớm hơn ban ngày.
Nếu tại chỗ có người điều khiển giao thông hoặc đèn tín hiệu, thứ tự chấp hành là hiệu lệnh người điều khiển, rồi đèn, rồi mới tới biển báo, theo Điều 11 khoản 2 Luật 36/2024. Chi tiết ở bài biển báo, đèn tín hiệu và người điều khiển giao thông chỉ dẫn khác nhau.
Trách nhiệm của người lái
Nghị định 168/2024/NĐ-CP có quy định xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy không chấp hành biển báo hiệu và đi không đúng phần đường. Tôi không nêu số tiền vì quy định có thể thay đổi; hãy tra văn bản mới nhất. Va vào đầu dải phân cách còn có thể làm hỏng tài sản công và xe thuê, nên chậm một chút vẫn hơn.
Nếu xe gặp trục trặc, dắt vào lề an toàn rồi gọi Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, điện thoại 0942467674, mở cửa 09:00–21:00. Xem các nhóm biển khác tại trang biển báo giao thông và chuyên mục an toàn và pháp lý khi thuê xe máy.
Nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, Điều 10 và Điều 11: Cổng văn bản Chính phủ.
- QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT: toàn văn trên LuatVietnam.
- Biển đặt tại từng nút có thể thay đổi theo phương án tổ chức giao thông; luôn chấp hành báo hiệu tại hiện trường.