Dắt xe trong bãi gửi chật dưới chân chung cư, bánh trước trượt khỏi mép bậc và chiếc xe ga đổ nghiêng xuống nền. Dựng lên, bấm đề thì đồng hồ vẫn sáng nhưng máy không chịu nổ. Tình huống xe ga bị đổ không nổ máy như vậy rất hay gặp với người mới thuê xe, và trong nhiều trường hợp xe không hỏng gì cả. Nhiều mẫu xe tay ga phun xăng điện tử có một bộ phận an toàn gọi là cảm biến nghiêng: khi xe đổ, nó chủ động ngắt máy. Bài này giải thích cảm biến đó làm gì, và trình tự dựng xe, kiểm tra, khởi động lại cho đúng.
Cảm biến nghiêng làm gì khi xe tay ga bị đổ
Trên nhiều xe ga phun xăng, hộp điều khiển động cơ nhận tín hiệu từ một cảm biến đo độ nghiêng của thân xe. Khi xe nằm xuống đường, cảm biến báo về và hệ thống sẽ ngắt bơm xăng, ngắt đánh lửa. Mục đích rất rõ ràng:
- Bánh sau không tiếp tục quay khi xe nằm dưới đất, tránh xe tự lết hoặc kéo theo người ngã.
- Bơm xăng ngừng đẩy nhiên liệu, giảm nguy cơ xăng tràn ra gần ống xả nóng.
- Người lái có thời gian thoát ra mà không lo máy vẫn gầm.
Điều nhiều người không biết là sau khi xe được dựng lên, hệ thống không phải lúc nào cũng tự trở lại trạng thái chạy. Trên nhiều mẫu, trạng thái ngắt được giữ cho tới khi người lái tắt khóa điện rồi bật lại. Vì vậy cảm giác “xe đổ một cái là hỏng” thực ra thường chỉ là cơ chế an toàn đang làm đúng việc. Mỗi hãng và mỗi đời xe xử lý một chút khác nhau, nên cách chắc chắn nhất là xem sách hướng dẫn đi kèm xe hoặc hỏi tiệm khi nhận xe.
Xe ga bị đổ không nổ máy: làm theo thứ tự này
Đừng vội bấm đề liên tục. Đi từng bước, mỗi bước chỉ mất vài chục giây.
Bước 1: Tắt khóa điện trước khi dựng xe
Nếu máy còn đang chạy lúc xe nằm xuống, hoặc đồng hồ còn sáng, hãy vặn khóa về vị trí tắt hoặc tắt nguồn Smartkey. Như vậy bạn không vô tình vặn ga khi đang ôm tay lái để nâng xe. Nếu bị kẹt chân dưới xe, lo thoát ra trước rồi mới tính chuyện máy móc.
Bước 2: Dựng xe lên và đặt ở chỗ phẳng
Đứng sát xe, hai tay giữ tay lái và phần đuôi, dùng lực chân để đẩy lên chứ đừng gập lưng kéo. Kỹ thuật chi tiết có trong bài cách một mình dựng xe bị đổ nghiêng. Khi xe đã đứng, dắt ra chỗ bằng phẳng, tránh mép dốc ngõ hay nền gạch ướt, rồi dựng chân chống giữa.
Bước 3: Kiểm tra nhanh xung quanh xe
Trước khi nghĩ tới chuyện nổ máy, nhìn xuống nền và quanh xe:
- Xăng rò: ngửi xem có mùi xăng nồng không, nhìn dưới gầm có vệt ướt loang không. Nếu có, không đề máy, dắt xe ra xa nguồn lửa và gọi tiệm.
- Tay phanh: bóp thử cả hai tay phanh, xem có bị cong, gãy hay bóp trống không.
- Đèn và xi nhan: bật thử đèn pha, xi nhan hai bên, đèn phanh. Mặt đèn vỡ hay xi nhan gãy cần chụp ảnh lại.
- Gương và tay lái: tay lái phải thẳng với bánh trước, gương không lỏng lủng lẳng.
- Chân chống nghiêng: khi dựng xe, nhiều người theo thói quen gạt chân chống nghiêng xuống. Hãy chắc nó đã gạt lên hết, vì trên phần lớn xe ga chân chống còn hạ là máy không nổ.
Bước 4: Tắt khóa, chờ một lát rồi bật lại
Đây là bước làm cảm biến nghiêng trở lại trạng thái bình thường trên nhiều mẫu xe. Vặn khóa về tắt hẳn, chờ khoảng vài giây, rồi bật lại. Quan sát đồng hồ: đèn báo lỗi động cơ thường sáng lên rồi tắt sau màn tự kiểm tra. Với xe Smartkey, tắt nguồn bằng núm xoay rồi bật lại cũng tương tự.
Bước 5: Bóp phanh và bấm đề
Bóp một tay phanh, không vặn ga, bấm đề trong vài giây. Nếu chưa nổ, nhả ra, chờ một lúc rồi thử lại. Không giữ đề quá lâu hay bấm liền nhiều lần, vì như vậy dễ làm yếu ắc quy, nhất là buổi sáng trời lạnh.
Đã tắt bật khóa mà vẫn không nổ
Nếu xe ga đổ xong đề không nổ dù đã làm đủ các bước trên, có thể nguyên nhân nằm ở chỗ khác:
- Công tắc tắt máy khẩn cấp ở tay lái phải bị va vào lúc xe đổ và gạt sang vị trí tắt.
- Ắc quy yếu sau nhiều lần bấm đề, đề quay chậm hoặc chỉ nghe tạch tạch. Dấu hiệu có trong bài ắc quy xe thuê yếu, đề không nổ.
- Xe không có cảm biến nghiêng hoặc xử lý khác so với mô tả ở trên, vì tính năng này tùy mẫu.
Các điểm kiểm tra chung khi bấm đề không nổ, như phanh, chân chống, công tắc và ắc quy, đã được gom trong bài xe ga thuê bấm đề không nổ. Bài này chỉ tập trung vào trường hợp vừa đổ xe.
Đừng tự tháo ốp nhựa, rút giắc điện hay dốc nghiêng xe để “thử cảm biến”. Hệ thống điện trên xe phun xăng khá nhạy, tự xử lý dễ làm lỗi thêm.
Trước khi đi tiếp, đi chậm một đoạn để thử
Xe nổ lại chưa có nghĩa là mọi thứ ổn. Chạy chậm vài chục mét trong ngõ hoặc dọc lề đường trước khi hòa vào dòng xe trên những trục đông như Nguyễn Văn Cừ hay đường dẫn lên cầu Chương Dương:
- Bóp phanh thử ở tốc độ thấp, cảm nhận xe có lệch về một bên không.
- Đánh lái nhẹ trái phải, xem tay lái có nặng hay kêu lạ không.
- Để ý mùi khét, tiếng cọ sát ở bánh trước hoặc dàn nhựa.
Nếu có điều gì bất thường, dừng lại chỗ an toàn và gọi tiệm thay vì cố đi tiếp.
Xe thuê bị đổ: báo tiệm thế nào
Dù xe nổ lại bình thường, người thuê vẫn nên báo cho cửa hàng biết. Gọi số 0942467674 và nói rõ:
- Xe đổ ở đâu, lúc đang dắt, đang đỗ hay đang chạy chậm.
- Bạn đã làm những bước nào, xe có nổ lại được không.
- Những chỗ trầy, vỡ, cong kèm ảnh chụp gửi qua Zalo.
Báo sớm giúp tiệm hướng dẫn cụ thể theo đúng mẫu xe bạn đang đi, và hai bên dễ làm rõ tình trạng xe khi trả. Nếu cần hỗ trợ tại chỗ, việc đó diễn ra trong giờ mở cửa từ 09:00 đến 21:00 ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên; cách thức và chi phí cần xác nhận trước với tiệm. Không tự mang xe ra tiệm sửa bên ngoài khi chưa báo.
Một mẹo nhỏ khi nhận xe: hỏi luôn nhân viên xem mẫu xe đó sau khi đổ có cần tắt bật khóa không, để lúc gặp chuyện ở bãi xe chật hay ngõ dốc vùng Hoàn Kiếm, Tây Hồ, bạn không bị bối rối.
Tóm lại
Khi xe tay ga đổ rồi không nổ, thường là cảm biến nghiêng đang làm nhiệm vụ. Tắt khóa, dựng xe, kiểm tra xăng rò, phanh, đèn, gạt chân chống lên, tắt bật khóa điện rồi mới bấm đề. Vẫn không nổ thì gọi tiệm. Xem thêm các bài trong mục xe tay ga và chuyên mục xe máy.