Ai thích ẩm thực Hà Nội đều từng nghe tới bún Phú Đô, và muốn một lần tận mắt thấy những mẻ bún trắng ra lò khi trời còn tối. Nếu bạn định dùng xe 50cc đi làng bún Phú Đô vào lúc rạng sáng, hãy chuẩn bị cho ba thứ ít gặp ở phố: ngõ hẹp và tối, những chiếc xe chở bún nặng trĩu lao ra chợ, và mặt đường lúc nào cũng ướt nước. Bài này không bàn chuyện ăn bún ở đâu, mà tập trung vào cách cầm lái chiếc xe nhỏ an toàn trong khung cảnh đó.
Làng bún Phú Đô buổi sớm trông như thế nào
Phú Đô nằm phía tây trung tâm, gần khu Mỹ Đình, trong vùng người ta quen gọi là Nam Từ Liêm. Làng giữ nghề làm bún từ lâu, và nhịp làm việc của làng gắn với giờ chợ. Bún phải ra lò sớm để kịp tới các chợ và hàng quán trong nội đô, nên từ rạng sáng nhiều nhà đã sáng đèn, hơi nước bốc lên từ các lò, tiếng máy chạy đều trong các ngõ.
Đó cũng là lúc ngõ làng đông nhất. Người làng tất bật, xe máy chở thúng bún ra vào liên tục, nước rửa và nước từ khâu làm bún chảy ra mặt ngõ. Khách tới xem cần hiểu mình đang đi vào một nơi làm việc thật, không phải điểm du lịch có lối đi riêng.
Xe 50cc đi làng bún Phú Đô: chuẩn bị trước khi rời nhà
Đi lúc trời còn tối, trên một chiếc xe có đèn nhỏ và tốc độ thấp, việc chuẩn bị quan trọng hơn bình thường:
- Kiểm tra đèn pha, đèn hậu, xi nhan và còi. Đèn 50cc vốn không quá sáng, nếu có bóng mờ hay chập chờn thì nên báo tiệm đổi xe. Bài đi xe 50cc buổi tối có thêm mẹo để xe sau dễ thấy mình.
- Mặc áo sáng màu hoặc có dải phản quang. Trong ngõ tối, người chở hàng cần thấy bạn từ xa.
- Đi giày bám, không đi dép tông. Bạn sẽ phải chống chân xuống mặt đường ướt nhiều lần.
- Xem bản đồ từ trước. Lúc rạng sáng ít người để hỏi đường, và dừng giữa ngõ để dò điện thoại sẽ chắn lối người làng.
Nếu thuê xe, hỏi tiệm về giờ nhận xe. Tiệm chỉ giao nhận trong khung 09:00 tới 21:00, nên muốn đi từ rạng sáng thì nhận xe từ chiều hôm trước, thời gian và chi phí giao nhận cần xác nhận trước khi đặt.
Đường tới Phú Đô và tốc độ phù hợp
Từ phía Long Biên, bạn có thể qua sông bằng cầu Chương Dương hoặc cầu Long Biên rồi đi theo các trục đường mặt đất về phía tây, hướng Mỹ Đình, sau đó theo đường Lê Quang Đạo hoặc các ngả quen gọi để vào làng. Không lên đường trên cao, vì Vành đai 3 trên cao cấm xe máy.
Xe 50cc thường thuộc nhóm xe gắn máy, và theo Thông tư 38/2024/TT-BGTVT, tốc độ tối đa của nhóm này là 40 km/h. Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, nên hãy kiểm tra bản hiện hành. Chi tiết về cách giữ tốc độ có trong bài xe 50cc được chạy tối đa bao nhiêu km/h. Vào tới làng thì còn chậm hơn nhiều, gần như chỉ nhanh hơn người đi bộ một chút.
Ngõ hẹp và xe chở bún: ai nhường ai
Trong ngõ Phú Đô buổi sớm, người chở bún là người đang làm việc và cần đi nhanh, còn bạn là khách. Hãy mặc định nhường họ. Những chiếc xe này thường chở thúng, sọt hoặc hộp bún lớn ở yên sau, bề ngang rộng hơn xe bạn nhiều và khó phanh gấp.
Cách nhường cho gọn:
- Nhìn xa, đoán trước. Nghe tiếng máy hoặc thấy ánh đèn từ khúc cua phía trước là chuẩn bị nhường.
- Tấp vào chỗ rộng và dừng hẳn. Tìm một khoảng lõm trước cửa nhà, một chỗ giao ngõ, rồi dừng lại, chân chống đất, để xe kia qua trọn.
- Không vượt trong ngõ hẹp. Nếu đi sau xe chở bún, giữ khoảng cách và chờ tới đoạn rộng, dù họ đi chậm.
- Hạn chế bấm còi. Một tiếng còi ngắn ở khúc cua khuất là đủ, đừng bấm liên tục khi cả xóm còn ngủ.
- Tắt máy dắt bộ khi ngõ quá chật. Xe 50cc nhẹ nên dắt không mệt, và bạn chiếm ít chỗ hơn.
Cảnh xe hàng chen chúc lúc sớm khá giống ở các chợ đầu mối. Nếu từng đọc bài xe 50cc đi chợ Đồng Xuân và chợ Long Biên sáng sớm, bạn sẽ thấy nguyên tắc tương tự, chỉ khác là ở làng ngõ hẹp hơn và mặt đường ướt hơn. Kỹ năng quay đầu trong ngõ sâu cũng được nói trong bài xe 50cc trong ngõ sâu Khương Thượng, Định Công.
Giữ xe vững trên mặt đường ướt
Mặt ngõ ở làng bún hay ướt, có nơi đọng nước, có nơi trơn nhẫy vì cặn bột. Lốp xe 50cc nhỏ và hẹp, diện tích bám đường ít, nên càng cần cẩn thận:
- Phanh nhẹ, sớm và dùng cả hai phanh. Bóp đều phanh trước và sau, không bóp gấp một phanh. Trên nền trơn, cú phanh gấp dễ làm bánh trượt.
- Đi thẳng qua vũng nước, không nghiêng xe. Ôm cua thật chậm, giữ thân xe gần như thẳng đứng.
- Tránh vạch sơn, nắp cống và nền gạch láng. Khi ướt, những chỗ này trơn hơn mặt bê tông thô.
- Giữ ga đều, không vặn mạnh. Bánh sau dễ quay trượt nếu tăng ga đột ngột trên nền ướt.
- Chống chân vững khi dừng. Đặt cả bàn chân lên chỗ khô nếu có, không đặt lên nắp cống.
Nguyên tắc đi đường ướt buổi sớm cũng được bàn trong bài xe điện đi chợ buổi sớm và đường ướt, hữu ích nếu lần sau bạn đi loại xe khác.
Xem làm bún và dừng xe lịch sự
Muốn xem làm bún, hãy dựng xe sát tường ở chỗ rộng, không chắn cổng hay lối ra của xe hàng, rút chìa khóa rồi đi bộ. Chào chủ nhà và hỏi trước khi đứng xem hay chụp ảnh. Khu làm bún có nước nóng, máy móc và sàn trơn, đừng bước vào nếu chưa được mời. Nếu muốn mua bún mang về, nhờ chủ nhà gói kín và đặt túi ở sàn để chân, không treo lủng lẳng.
Khi trời sáng hẳn, nhịp xe hàng thưa dần và ngõ dễ đi hơn. Lúc đó bạn có thể dạo thêm một vòng rồi ra đường lớn về.
Một chuyến sớm vào Phú Đô bằng xe 50cc chỉ cần đèn sáng, giày bám, tốc độ thật chậm, và thói quen nhường xe chở bún. Các bài khác về loại xe này nằm ở mục xe 50cc, còn kinh nghiệm dùng xe máy nói chung có trong chuyên mục xe máy.