Thuê xe điện dài ngày khi đang ở trọ, câu hỏi đầu tiên chủ nhà đặt ra thường không phải về chỗ để xe mà là tiền điện sạc xe máy điện sẽ tính thế nào. Tranh cãi kiểu này hay xảy ra ở các dãy trọ đông sinh viên quanh Cầu Giấy, Thanh Xuân hay khu Bách Khoa, chủ yếu vì hai bên không có con số chung để nói chuyện. Bài này chỉ cách tự ước lượng một lần sạc tốn bao nhiêu số điện, cách kiểm chứng bằng đo thực tế, và cách viết thỏa thuận sao cho cả hai bên yên tâm.
Tiền điện sạc xe máy điện bắt đầu từ số kWh
Trên công tơ điện, mỗi “số điện” chính là một kWh (ki-lô-oát giờ). Hóa đơn tiền điện của nhà trọ được tính theo số kWh dùng trong tháng. Vì vậy, muốn biết sạc xe tốn bao nhiêu tiền, việc đầu tiên là biết mỗi lần sạc xe “uống” bao nhiêu kWh, rồi mới tính tới đơn giá.
Con số này phụ thuộc vào pin của chiếc xe cụ thể, bạn sạc mấy lần một tuần và mỗi lần pin còn bao nhiêu, nên hai người ở cùng dãy trọ có thể tốn rất khác nhau.
Quy dung lượng pin ra số kWh mỗi lần sạc
Dung lượng pin thường được ghi trên vỏ pin, trên tem dán gần hộc pin hoặc trong sách hướng dẫn đi kèm xe. Có hai cách ghi hay gặp:
- Ghi thẳng bằng Wh (oát giờ). Đây là trường hợp dễ nhất.
- Ghi điện áp (V) và dung lượng (Ah). Khi đó nhân hai số với nhau sẽ ra Wh. Nếu chưa quen cách đọc các con số này, xem bài đọc thông số xe máy điện: điện áp, Ah và công suất.
Có số Wh rồi, công thức ước lượng một lần sạc đầy từ gần cạn như sau:
Số kWh mỗi lần sạc ≈ (dung lượng pin tính bằng Wh chia một nghìn) + phần hao hụt khi sạc.
Phần hao hụt đến từ bộ sạc và dây dẫn tỏa nhiệt trong lúc nạp, nên điện lấy từ ổ cắm luôn nhiều hơn điện thực sự vào pin. Cứ làm tròn lên một chút cho phần này.
Hai điều chỉnh nên nhớ khi tính theo tháng:
- Ít khi bạn sạc từ cạn. Nếu cắm sạc lúc pin còn khoảng một nửa thì lượng điện cần nạp cũng chỉ khoảng một nửa con số trên.
- Số lần sạc mới là biến số lớn. Người đi học từ Mỹ Đình sang Cầu Giấy mỗi ngày sẽ sạc thưa hơn hẳn người chạy giao hàng khắp Hoàng Mai, Long Biên.
Nếu không tìm thấy thông số trên pin, hỏi lại tiệm cho thuê khi nhận xe, đừng đoán theo kích cỡ pin.
Kiểm chứng bằng ổ cắm có đồng hồ đo điện năng
Ước lượng bằng công thức đủ để bắt đầu nói chuyện, nhưng con số đo thật mới thuyết phục nhất. Có hai cách:
- Ổ cắm đo điện năng: loại ổ cắm trung gian có màn hình hiển thị số kWh đã dùng, bán ở các cửa hàng điện. Cắm bộ sạc qua nó, sạc vài lần rồi ghi lại số hiển thị, chia cho số lần sạc là ra mức trung bình. Chọn loại chịu được dòng của bộ sạc, đặt nơi khô ráo.
- Công tơ phụ: một số chủ trọ lắp công tơ riêng cho ổ cắm khu để xe. Cách này rõ ràng nhất vì đo đúng phần điện xe dùng, nhưng việc lắp đặt phải do thợ điện làm và chủ nhà đồng ý.
Từ kWh ra tiền: đơn giá là chuyện hai bên thống nhất
Giá bán lẻ điện sinh hoạt của EVN tính theo bậc thang, nghĩa là càng dùng nhiều trong tháng thì những số điện sau càng đắt, và biểu giá còn được điều chỉnh theo từng thời điểm. Vì vậy bài này không đưa con số giá điện nào. Muốn biết giá hiện hành, hãy tham khảo biểu giá bán lẻ điện đăng trên trang web chính thức của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Ở nhà trọ, đơn giá áp cho phần điện sạc xe thường là con số chủ nhà và người thuê thống nhất với nhau. Cách làm sòng phẳng là hai bên cùng nhìn vào một con số: số kWh đã ước lượng hoặc đã đo, nhân với đơn giá đã thỏa thuận.
Ba cách thỏa thuận với chủ trọ
Tùy cách dãy trọ chia điện, có thể chọn một trong ba cách sau:
- Khoán theo tháng. Hai bên dựa vào số kWh ước lượng và tần suất sạc để chốt một khoản cố định mỗi tháng. Hợp với người đi lại đều đặn; nên hẹn xem lại sau tháng đầu.
- Tính theo số lần sạc. Mỗi lần sạc ghi vào một cuốn sổ hoặc nhắn tin báo chủ nhà, cuối tháng nhân với số kWh trung bình mỗi lần đã đo. Hợp với người sạc không đều.
- Tính theo công tơ phụ hoặc ổ đo điện năng. Chụp ảnh số đầu kỳ và cuối kỳ, gửi cho chủ trọ. Minh bạch nhất, ít tranh cãi nhất.
Dù chọn cách nào, hãy ghi lại bằng văn bản: một tin nhắn Zalo hoặc vài dòng viết tay có chữ ký hai bên, nêu rõ cách tính, đơn giá, ngày chốt số, và ai chịu trách nhiệm về ổ cắm. Khi thuê xe theo tháng, nên làm việc này ngay trong tuần đầu, cùng lúc với các việc ở trọ khác được nói trong bài xe máy điện thuê theo tháng khi ở trọ.
An toàn là một phần của thỏa thuận
Chủ trọ dễ đồng ý hơn khi thấy bạn sạc an toàn. Nên đưa luôn vài điều sau vào thỏa thuận:
- Dùng ổ cắm riêng, cắm thẳng vào tường, không chung ổ với bếp điện, bình nóng lạnh hay máy giặt.
- Không dùng dây nối kéo dài chất lượng kém hay ổ chia nhiều tầng. Cách chuẩn bị nguồn điện có trong bài ổ cắm, dây nối và ổ chia điện trước khi sạc xe máy điện thuê.
- Không sạc qua đêm ở lối thoát hiểm, cầu thang hay hành lang chung, và không sạc trong phòng ngủ.
- Sạc lúc có người thức và rút khi đầy. Giờ sạc cụ thể, cách chọn chỗ cắm và dấu hiệu pin nóng bất thường có trong bài sạc xe máy điện thuê ở chung cư hoặc nhà trọ.
Nếu thấy ổ cắm nóng, có mùi khét hay bộ sạc báo lỗi, ngừng sạc và báo chủ trọ, đồng thời báo tiệm cho thuê xe.
Chốt sổ khi trả xe hoặc chuyển trọ
Khi hết hạn thuê xe, chụp số trên ổ đo hoặc công tơ phụ lần cuối, đối chiếu với sổ ghi, thanh toán phần còn lại và xin chủ trọ xác nhận đã đủ.
Trả xe tại tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên trong giờ 09:00–21:00. Nếu muốn được giao nhận tận nơi, thời gian và chi phí cần xác nhận với tiệm trước.
Tóm lại
Biết dung lượng pin, quy ra kWh, cộng hao hụt, rồi kiểm chứng bằng đo thực tế: chừng đó đủ để nói chuyện tiền điện với chủ trọ bằng con số thay vì cảm tính. Giá thuê xe máy điện xin liên hệ tiệm để xác nhận. Xem thêm các bài trong chuyên mục xe máy điện và mục xe máy.