Bạn vừa nhận xe điện thuê, dắt về căn nhà ống trong ngõ hay phòng trọ ở Hà Nội, và việc đầu tiên là tìm chỗ cắm sạc. Ổ cắm sạc xe máy điện thường là chỗ người ta ít để ý nhất: ổ gần cửa lỏng lẻo, một sợi dây nối mua vội ngoài chợ, một ổ chia đang cắm sẵn nồi cơm và quạt. Chính những thứ đó, chứ không phải chiếc xe, hay là nơi bắt đầu chuyện nóng chảy hoặc chập điện. Bài này giúp bạn kiểm tra nguồn điện trước khi cắm, theo thứ tự từ ổ tường đến lúc rút sạc.
Vì sao ổ cắm sạc xe máy điện quan trọng hơn bạn nghĩ
Sạc một chiếc xe điện là một việc kéo dài nhiều giờ liên tục, khác hẳn sạc điện thoại hay cắm ấm siêu tốc vài phút. Dòng điện chạy đều qua ổ cắm và dây trong suốt thời gian đó, nên chỗ tiếp xúc nào lỏng, dây nào nhỏ, thì chỗ ấy sẽ âm ỉ nóng lên. Ban đầu bạn chỉ thấy phích cắm hơi ấm, lâu dần nhựa ổ ngả màu, chân cắm đen sém, và đến một lúc nào đó có mùi khét.
Ở Hà Nội, nhiều nhà ống trong ngõ phố Đống Đa, Hai Bà Trưng hay các dãy trọ quanh Cầu Giấy, Thanh Xuân có hệ thống điện đi từ lâu, ổ cắm đã qua nhiều lượt người thuê. Bạn không cần là thợ điện, nhưng cần biết nhìn và cảm nhận vài dấu hiệu cơ bản trước khi để xe sạc.
Kiểm tra ổ tường trước khi cắm
Nguyên tắc đầu tiên: cắm bộ sạc trực tiếp vào một ổ tường chắc chắn. Trước khi chọn ổ, dành một phút xem kỹ:
- Ổ có chắc trên tường không. Lấy tay lay nhẹ mặt ổ. Nếu mặt ổ lung lay, bung khỏi đế hoặc lộ dây phía sau thì bỏ qua.
- Phích cắm vào có khít không. Cắm thử phích bộ sạc. Phích phải vào chặt, không tự tuột ra khi dây hơi kéo. Ổ cắm lỏng là nguyên nhân gây nóng phổ biến nhất.
- Có vết cháy sém, ố vàng hay chảy nhựa không. Những vệt đen quanh lỗ cắm là dấu hiệu ổ từng bị nóng quá mức. Đừng dùng ổ đó để sạc xe.
- Ổ có ở chỗ khô ráo không. Tránh ổ sát bồn rửa, cạnh cửa sổ hắt mưa hay gần nền nhà hay đọng nước khi lau.
Nếu trong nhà không có ổ nào đạt, hãy báo chủ nhà hoặc chủ trọ để sửa trước, đừng cố dùng tạm. Với người ở trọ, bài xe máy điện thuê theo tháng khi ở trọ có gợi ý cách thỏa thuận chỗ sạc với chủ nhà ngay từ đầu.
Dây nối dài và ổ chia điện: khi nào nên tránh
Dùng ổ chia điện sạc xe điện là thói quen rất phổ biến, vì ổ tường thường ở xa chỗ để xe hoặc đã cắm kín đồ. Nhưng đây là điểm yếu lớn nhất của cả chuỗi:
- Ổ chia và dây nối mỏng không được làm cho tải liên tục. Loại ổ chia rẻ, dây ruột nhỏ, vỏ mềm thường chỉ hợp với đèn bàn hay sạc điện thoại. Khi gánh bộ sạc xe trong nhiều giờ, dây và các tiếp điểm bên trong dễ nóng.
- Thêm một lớp nối là thêm một chỗ tiếp xúc. Ổ tường cắm thẳng chỉ có một điểm; qua dây nối và ổ chia thì thành ba, bốn điểm có thể lỏng.
- Cắm chung với đồ điện khác làm tải dồn lên một chỗ. Bộ sạc xe cắm cùng ổ chia với bình nóng lạnh, bếp từ hay máy sưởi là tình huống nên tránh hẳn.
- Dây cuộn tròn dễ nóng hơn dây trải thẳng. Nếu buộc phải dùng dây nối dài sạc xe máy điện trong lúc chờ sửa ổ, hãy trải thẳng dây, không cuộn, không đè dưới thảm hay để xe cán qua.
Nói ngắn gọn: nếu có thể, đừng dùng ổ chia hay dây nối. Nếu chưa có cách khác, chỉ dùng tạm loại dây chắc chắn, vỏ dày, không cắm thêm gì khác, và có người ở gần theo dõi.
Chọn chỗ đặt xe và bộ sạc
Ngoài ổ cắm, vị trí sạc cũng quyết định độ an toàn:
- Khô ráo, thông thoáng. Bộ sạc cần thoát nhiệt, đừng đặt nó trên đệm, trong túi hay dưới đống quần áo.
- Không chắn lối thoát hiểm. Ở nhà ống, nhiều người để xe ngay cửa chính hoặc chân cầu thang. Nếu sạc ở đó, không nên để sạc qua đêm khi cả nhà đã ngủ và không ai trông.
- Xa vật dễ cháy. Thùng giấy, rèm cửa, can xăng của xe khác, chăn ga đều nên để cách xa.
- Dây sạc không vắt ngang lối đi. Người vấp vào dây có thể giật bung phích, làm hỏng cả ổ.
Nếu buộc phải sạc buổi tối, hãy tính giờ để xe đầy trước khi đi ngủ. Bài sạc pin qua đêm nơi trọ: an toàn thế nào bàn riêng về thói quen sạc ban đêm.
Dùng đúng bộ sạc theo xe và rút sạc khi đầy
Bộ sạc đi kèm xe được thiết kế cho đúng loại pin của xe đó. Đừng mượn bộ sạc của xe khác, kể cả khi đầu cắm trông vừa, và đừng tự mua bộ sạc trôi nổi để thay. Nếu bộ sạc bị nứt vỏ, dây bị dập hay đèn báo hoạt động lạ, hãy báo tiệm để được đổi đúng loại.
Trong lúc sạc, thỉnh thoảng sờ thử phích cắm và thân bộ sạc. Ấm là bình thường, nóng đến mức không cầm lâu được là bất thường. Khi đó rút phích ở ổ tường trước, sau đó mới kiểm tra. Nếu pin hoặc thân xe có mùi lạ, phồng hay nóng bất thường, làm theo bài pin xe điện nóng bất thường, phồng hoặc có mùi lạ.
Khi pin đã đầy, rút sạc. Để bộ sạc cắm mãi vào ổ không giúp pin tốt hơn mà chỉ kéo dài thời gian ổ cắm và dây phải làm việc.
Hỏi tiệm khi nhận xe
Lúc nhận xe, hãy nhờ tiệm chỉ cách cắm sạc đúng thứ tự, đèn báo trên bộ sạc nghĩa là gì và dấu hiệu nào nên dừng sạc. Tiệm Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00; nếu bộ sạc có vấn đề trong kỳ thuê, liên hệ tiệm trong giờ đó để được hướng dẫn, thời gian và chi phí giao nhận nếu có cần xác nhận trước.
Tóm lại
Trước khi sạc xe máy điện thuê, hãy chọn một ổ tường chắc chắn và khô ráo, cắm thẳng bộ sạc đi kèm xe, tránh ổ chia và dây nối mỏng, đặt xe nơi thông thoáng, không chắn lối thoát hiểm và rút sạc khi đầy. Xem thêm các bài về xe máy điện và chuyên mục xe máy để dùng xe an toàn suốt kỳ thuê.