Ở khu tập thể hay nhà ống trong ngõ Hà Nội, xe thường phải để dưới sân chung hoặc trước cửa, không có ổ điện nào gần. Nếu xe máy điện bạn thuê dùng pin tháo rời, cách quen thuộc là mang pin xe điện lên phòng sạc rồi sáng hôm sau xách xuống lắp lại. Việc này nghe đơn giản nhưng có ba chỗ dễ sơ suất: lúc tháo pin, lúc xách lên cầu thang hẹp, và chỗ đặt pin khi cắm sạc. Bài này đi lần lượt từng bước.
Mang pin xe điện lên phòng sạc: hỏi gì trước khi nhận xe
Không phải xe điện nào cũng có pin rút ra được, và mỗi mẫu có cách khóa pin khác nhau. Khi nhận xe ở tiệm, hãy nhờ chủ xe làm mẫu một lần ngay tại chỗ, rồi tự tay tháo lắp lại để chắc mình làm được. Nên hỏi rõ mấy điều sau:
- Pin nằm ở cốp dưới yên hay ở hộc sàn để chân, mở bằng chìa hay bằng nút.
- Bộ sạc nào đi kèm xe. Chỉ dùng đúng bộ sạc chủ xe đưa, không mượn bộ sạc của xe khác dù đầu cắm trông giống nhau.
- Đèn báo trên bộ sạc và trên pin hiện thế nào khi đang sạc, khi đầy, khi có lỗi.
Nhiều chung cư và khu nhà có quy định riêng về việc mang pin và sạc trong căn hộ, nên hãy làm theo quy định tòa nhà, hỏi ban quản lý hoặc chủ nhà trước lần đầu. Nếu không được phép, cách sạc ở chỗ khác được bàn trong bài sạc xe máy điện thuê ở chung cư hoặc nhà trọ.
Tháo pin xe máy điện mang đi sạc đúng thứ tự
Tháo pin ở chỗ đủ sáng, xe dựng chân chống giữa trên nền phẳng. Thứ tự an toàn thường là:
- Tắt nguồn xe, rút chìa.
- Mở nắp hộc pin, gạt khóa giữ pin theo đúng cách chủ xe đã chỉ.
- Nắm quai pin bằng cả bàn tay, nhấc thẳng lên. Không kéo nghiêng, không bẩy pin ra bằng vật cứng.
- Đóng nắp hộc pin và khóa xe lại trước khi rời đi, để nước mưa và bụi không lọt vào chỗ tiếp điểm.
Pin xe điện nặng hơn nhiều người tưởng. Đừng cúi gập lưng để giật lên. Hãy đứng sát xe, gập gối hạ người xuống, nắm chắc quai rồi đứng dậy bằng lực chân. Nếu sân lát gạch không bằng, dắt xe đến chỗ phẳng hơn trước khi tháo.
Sức nặng và cách xách pin lên cầu thang tập thể
Cầu thang ở các khu tập thể như Kim Liên, Thành Công hay Giảng Võ thường hẹp, bậc cao, chiếu nghỉ chật và buổi tối có đoạn thiếu đèn. Nhà ống trong ngõ ở Đống Đa, Cầu Giấy hay quanh phố Ngọc Lâm bên Long Biên thì cầu thang dốc, xoắn.
Vài nguyên tắc khi xách pin:
- Luôn xách bằng quai, không ôm pin trước bụng, không kẹp nách, không cầm vào dây hay đầu tiếp điểm.
- Một tay xách pin, tay kia vịn lan can. Đừng vừa xách pin vừa ôm túi đồ ăn hay cầm điện thoại soi đường. Nếu phải mang nhiều thứ, đi hai lượt.
- Đi chậm, nhìn bậc. Bật đèn cầu thang hoặc đèn pin đeo đầu trước khi bước lên, đừng chờ đến lúc tay đã bận.
- Nghỉ ở chiếu nghỉ nếu mỏi, đặt pin đứng thẳng xa mép bậc.
- Không va đập, không làm rơi. Tránh để pin đập vào tường, tay vịn hay cánh cửa sắt.
Nếu lỡ làm rơi pin, dù chỉ từ độ cao thấp, hãy dừng lại và báo ngay cho chủ xe. Quan sát vỏ pin: nếu thấy móp, nứt, phồng, có mùi lạ hay nóng lên bất thường thì không cắm sạc và không lắp vào xe nữa. Hãy để pin ở chỗ thoáng, xa người và đồ dễ cháy, chờ chủ xe hướng dẫn. Đừng tự mở vỏ pin ra xem.
Chỗ đặt pin xe điện khi sạc trong phòng
Chọn chỗ đặt pin là phần quan trọng nhất khi sạc trong nhà. Một chỗ tốt cần đủ mấy điều kiện:
- Nền cứng, phẳng, khô ráo, ví dụ sàn gạch hoặc nền xi măng. Không đặt pin trên đệm, chăn, sofa, thảm hay thùng các tông.
- Thoáng gió, không nhét vào gầm giường, gầm tủ, hay góc kín bị đồ đạc che kín.
- Xa vật dễ cháy: rèm cửa, giường, quần áo phơi, giấy báo, chai cồn, bình xịt.
- Không nằm trong lối thoát hiểm. Đừng đặt pin ở chân cầu thang, hành lang chung hay ngay sau cửa ra vào, vì nếu có sự cố đó chính là đường bạn cần chạy ra.
- Xa chỗ ẩm và chỗ trẻ nhỏ, vật nuôi hay chơi đùa.
Ở căn tập thể nhỏ, chỗ hợp lý thường là một góc sàn gạch gần cửa sổ, cách giường và rèm một khoảng rộng. Bộ sạc cũng cần được đặt trên nền cứng, có khoảng trống để tỏa nhiệt, dây không vắt qua lối đi. Cắm thẳng vào ổ điện trên tường, tránh dùng ổ nối dài chất nhiều thiết bị khác.
Trong lúc sạc: chỉ sạc khi có người trông
Thói quen an toàn nhất là sạc khi bạn đang ở nhà và thức. Không sạc qua đêm khi không có ai trông, và không để pin cắm sạc rồi ra ngoài đi làm. Khung giờ hợp lý thường là buổi tối sau bữa cơm, khi cả nhà còn sinh hoạt.
Trong lúc sạc, thỉnh thoảng để ý:
- Pin và bộ sạc chỉ ấm nhẹ là bình thường. Nóng rát tay, có mùi khét, tiếng lạ hay đèn báo lỗi là dấu hiệu phải rút sạc ngay.
- Khi rút, rút phích khỏi ổ tường trước, sau đó mới tháo đầu sạc khỏi pin.
- Sạc đầy thì rút, không cắm mãi cho tiện.
Nếu pin không nhận sạc hoặc đèn báo hiện khác lúc chủ xe hướng dẫn, xem thêm các bước trong bài xe điện không nhận sạc rồi gọi chủ xe, đừng tự xử lý sâu hơn.
Lắp pin lại trước khi đi
Buổi sáng, xách pin xuống theo đúng cách đã xách lên: bằng quai, tay vịn lan can, đi chậm. Sau đó:
- Nhìn qua vỏ pin và chỗ tiếp điểm, xem có bụi, nước hay vật lạ không.
- Mở hộc pin, đặt pin thẳng xuống đúng chiều, không thả rơi vào hộc.
- Gạt khóa giữ pin cho đến khi chắc chắn pin không còn lỏng.
- Đóng nắp, bật nguồn xe, xem đồng hồ có hiện mức pin đúng như vừa sạc không.
Nếu đồng hồ báo lỗi, tắt nguồn, lắp lại một lần; vẫn lỗi thì liên hệ chủ xe trước khi chạy. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở cửa từ 09:00 đến 21:00, nên nếu cần hẹn kiểm tra pin hay đổi bộ sạc, hãy gọi trong khung giờ này.
Tóm lại
Mang pin lên phòng sạc là cách hợp lý cho người không dắt được xe vào nhà, miễn là làm đúng bốn việc: tháo pin khi đã tắt nguồn, xách bằng quai với tư thế gập gối, đặt pin sạc ở chỗ cứng, khô, thoáng và xa đồ dễ cháy, và chỉ sạc khi có người trông. Người thuê xe theo tháng ở trọ có thể đọc thêm xe máy điện thuê theo tháng khi ở trọ. Các bài khác về xe điện nằm ở chuyên mục xe máy điện, còn kinh nghiệm chung về xe thuê có ở mục xe máy.