Người ở chung cư hay làm văn phòng có hầm gửi xe ngày nào cũng đi qua ít nhất hai đoạn dốc: lối ra vào hầm và mép vỉa hè trước cổng tòa nhà. Với xe máy điện lên dốc hầm, chuyện thường gặp không phải là thiếu sức kéo mà là thừa: chỉ chạm ga hơi mạnh ở chân dốc là đầu xe chồm lên, hoặc tới đỉnh dốc thì nghe tiếng gầm xe cạ xuống nền. Bài này đi từng bước: vì sao xe điện dễ chồm, cách vào dốc, tư thế ngồi, tránh cạ gầm và cách qua mép vỉa hè đúng chỗ.
Vì sao xe máy điện bị chồm khi vặn ga
Xe xăng cần một nhịp để máy lên vòng tua, nên cú vặn ga mạnh vẫn có độ trễ. Động cơ điện thì gần như không có độ trễ đó: lực kéo đến ngay khi tay ga vừa xoay. Trên mặt phẳng, bạn cảm nhận nó như một cú vọt nhẹ; còn ở chân dốc, khi bánh trước đã bắt đầu ngóc lên, chính cú vọt ấy làm đầu xe nhẹ bẫng và xe chồm về phía trước.
Ba tình huống hay gặp nhất:
- Xuất phát từ chỗ đứng yên ngay chân dốc, vặn ga theo thói quen xe xăng.
- Đang lên giữa dốc thì xe phía trước dừng, bạn phanh rồi vặn lại ga quá tay.
- Dắt xe qua bậc vỉa hè mà vẫn để nguồn bật, tay phải lỡ xoay tay ga.
Cách xuất phát êm ở chỗ bằng phẳng đã có trong bài xe điện tăng tốc tức thì. Ở đây ta nói chuyện dốc.
Xe máy điện lên dốc hầm: ga nhẹ, vào dốc thẳng
Trước khi vào dốc
Nếu xe có chế độ lái tiết kiệm, bật nó khi chuẩn bị vào hầm; lực kéo sẽ dịu hơn. Giảm tốc từ xa, đi chậm vừa đủ để xe còn lăn đều khi tới chân dốc, không dừng hẳn rồi mới vặn ga.
Ở chân dốc
Đưa xe vào dốc thẳng, không cắt chéo. Xe cắt chéo vừa mất thăng bằng vừa dễ để một bên gầm chạm nền. Giữ ga nhẹ và cố định, chỉ mở thêm từng chút khi cảm thấy xe chậm lại. Tì nhẹ cổ tay để không lỡ xoay quá đà.
Khi phải dừng giữa dốc
Bóp phanh giữ xe, hai chân chống xuống. Lúc đi lại, nhả phanh và mở ga thật từ tốn, gần như nhích từng chút. Đây là lúc dễ chồm nhất, vì bạn vừa phải thắng trọng lượng xe trên dốc vừa có lực kéo tức thì. Những chuyện khác trong hầm như dốc xoắn, nền trơn, xe ngược chiều được nói trong bài lên xuống hầm gửi xe chung cư.
Tư thế ngồi: dồn người về trước khi lên dốc
Khi lên dốc, nghiêng thân người về phía trước, khuỷu tay hơi gập, để trọng lượng đè lên bánh trước. Bánh trước có sức nặng thì khó ngóc lên, xe đi thẳng và tay lái chắc hơn. Người ngồi sau cũng nên ngồi sát vào, không ngả ra sau.
Khi xuống dốc vào hầm thì ngược lại: lùi người về sau một chút, nhả hết ga, phanh sau đều tay kết hợp phanh trước nhẹ. Nhiều xe điện có phanh tái sinh khi nhả ga, nên làm quen độ hãm này ở đoạn bằng trước.
Nếu dốc hầm tòa nhà quá dốc so với tay lái của bạn, đặc biệt khi chở thêm người hay đồ nặng, để người ngồi sau xuống đi bộ là lựa chọn an toàn hơn.
Tránh cạ gầm ở chỗ gãy dốc
Xe máy điện thường có hộp pin nằm dưới sàn để chân hoặc dưới yên, nên phần gầm giữa hai bánh khá gần mặt đất. Chỗ dễ cạ nhất không phải giữa dốc mà là điểm gãy dốc: nơi mặt dốc gặp mặt bằng ở đỉnh, nơi lối vào hầm có rãnh thoát nước, hoặc gờ giảm tốc đặt sát chân dốc.
Cách xử lý:
- Giảm tốc trước điểm gãy dốc, đi qua thật chậm, không lấy đà vọt qua.
- Đi thẳng góc với gờ, rãnh, để hai bánh qua lần lượt chứ không đồng thời chạm hai mép.
- Bớt tải nếu xe đang nặng. Người ngồi sau xuống đi bộ qua đoạn đó, xe nhẹ thì giảm xóc ít bị nén.
Nếu đã nghe tiếng cạ, dừng ở chỗ an toàn, nhìn nhanh phần gầm và vỏ hộp pin. Thấy vết nứt, móp hoặc đồng hồ báo lỗi lạ thì gọi tiệm qua số 0942467674 trước khi đi tiếp.
Xe điện lên vỉa hè cao: chỉ ở lối dắt xe hợp lệ
Vỉa hè dành cho người đi bộ, nên đừng chạy xe trên vỉa hè. Bạn chỉ cần đưa xe qua mép vỉa hè ở lối dắt xe vào nhà, cổng tòa nhà, hoặc điểm gửi xe hợp lệ, chẳng hạn lối vào bãi xe trước các tòa văn phòng trên phố Duy Tân, Cầu Giấy, hay cổng chung cư ở Long Biên. Nhiều nơi có dốc dắt xe hoặc tấm ván kê sẵn; hãy dùng đúng chỗ đó.
Với mép vỉa hè cao mà không có dốc dắt, cách an toàn nhất với xe điện là tắt nguồn, xuống xe và dắt: đẩy bánh trước lên mép, rồi dồn sức đẩy bánh sau qua. Nhờ người đi cùng đỡ yên sau nếu xe nặng. Đừng giữ nguồn bật rồi vừa dắt vừa nhích ga, vì chỉ một chút lực tức thì cũng đủ làm xe chồm qua bậc và đè lên chân bạn. Thói quen tắt nguồn mỗi lần rời yên cũng giúp tránh vặn ga nhầm.
Nếu bắt buộc phải ngồi trên xe qua một mép dốc thấp ở lối vào, hãy vào thẳng góc, tốc độ đi bộ, ga thật nhẹ, nhường người đi bộ đi trước. Kỹ thuật chung cho xe ga có thêm trong bài xe ga lên vỉa hè cao và dốc nhỏ.
Hỏi trước nơi gửi xe điện trong hầm
Mỗi tòa nhà ở Hà Nội có quy định riêng về khu để xe điện, lối đi và chỗ sạc. Trước khi lần đầu đưa xe điện thuê xuống hầm, hỏi bảo vệ nên đi lối nào, có làn dành cho xe điện không. Danh sách câu hỏi cụ thể có trong bài gửi xe máy điện thuê dưới hầm chung cư.
Tóm lại
Xe máy điện lên dốc hầm và mép vỉa hè không khó nếu nhớ rằng lực kéo của nó đến tức thì: ga nhẹ và cố định, vào dốc thẳng, dồn người về trước, đi thật chậm qua điểm gãy dốc. Chỉ đưa xe qua vỉa hè ở lối dắt xe hợp lệ và tắt nguồn khi dắt. Các bài khác về xe điện nằm ở mục xe máy điện, kinh nghiệm chung có trong chuyên mục xe máy.