Mới chuyển đến Hà Nội nhận việc, bạn phát hiện một đồng nghiệp ở gần nhà và đi cùng hướng. Lời đề nghị “cứ đi nhờ, sáng mai tôi qua đón” nghe rất dễ chịu, nhất là khi bạn chưa có xe và chưa thuộc đường. Nhưng đi nhờ xe đồng nghiệp mỗi ngày khác hẳn một buổi nhờ vả lúc cần. Bài này cân hai cách, đi nhờ và tự thuê xe máy theo tháng, qua bốn thứ: giờ tan ca, tiền xăng, sự chủ động và nỗi ngại.
Đi nhờ xe đồng nghiệp: vì sao những ngày đầu thường rất ổn
Đi nhờ không phải lựa chọn tồi, và có lúc nó hợp lý hơn thuê xe:
-
Không có thủ tục. Không nhận xe, không trả xe, không phải lo chỗ cất xe ở nhà trọ.
-
Bạn học đường mà không tốn công tìm hiểu. Giả sử bạn thuê phòng ở Long Biên, làm ở Cầu Giấy, còn đồng nghiệp ở Gia Lâm đi cùng hướng qua một trong các cầu bắc qua sông Hồng. Ngồi sau xe người quen đường, bạn nhớ được chỗ nào hay ùn.
Nếu giờ giấc hai người khớp gần như mỗi ngày và đồng nghiệp vui vẻ, cứ tiếp tục đi nhờ. Không cần thuê xe chỉ vì nghĩ mình phải tự lập.
Giờ tan ca lệch nhau mới là chỗ khó
Giờ vào làm thường khớp vì ai cũng cố đến đúng giờ. Giờ về mới lệch: một cuộc họp kéo dài, một việc dở tay. Tình huống giả định: đồng nghiệp xong việc lúc sáu giờ, còn bạn phải ở lại tới tám giờ. Chỉ có ba lối ra: bạn bảo họ về trước và tự tìm cách về, họ ngồi chờ, hoặc bạn bỏ dở việc cho kịp. Cả ba đều để lại cảm giác áy náy.
Rủi ro còn đến từ phía họ. Đồng nghiệp nghỉ phép, ốm, đi công tác, đổi nhà hay xe hỏng, thì bạn mất phương tiện đúng vào hôm không báo trước. Việc riêng sau giờ làm cũng khó nhờ người ta đi vòng cùng mình, như ghé chợ Long Biên, đi khám hay gặp bạn cũ ở Hoàn Kiếm.
Trong hai tuần đầu, hãy ghi lại số hôm giờ về của hai người lệch nhau; con số ấy nói rõ hơn mọi phỏng đoán.
Chia tiền xăng và nỗi ngại: chuyện thỏa thuận giữa hai người
Chia tiền xăng là thỏa thuận cá nhân, không có mức chuẩn, nên bài này không đưa số tiền nào. Hãy nói ra từ tuần đầu: ai đổ xăng, góp theo lần hay theo tuần, hôm một người nghỉ thì tính sao, có thể đổi bằng bữa trưa hay cà phê không.
Nỗi ngại thì khó nói hơn tiền. Người đi nhờ thường không dám bảo “hôm nay em về muộn, anh cứ về trước”, còn người chở cũng ngại từ chối khi bạn nhờ thêm một lần. Dần dần bạn tự bỏ bớt những việc đáng làm chỉ vì không muốn phiền ai, và đó là tín hiệu rõ nhất.
Luật nói gì về người ngồi sau xe
Điều 33 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (văn bản hợp nhất) có hai khoản liên quan trực tiếp. Khoản 1 viết: “Người lái xe mô tô hai bánh, xe gắn máy chỉ được chở một người, trừ những trường hợp sau thì được chở tối đa hai người”, gồm chở người bệnh đi cấp cứu, áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật, trẻ em dưới 12 tuổi, và người già yếu hoặc người khuyết tật. Khoản 2 viết: người lái xe, người được chở “phải đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách”.
Áp vào chuyện đi chung:
-
Một xe, một người ngồi sau. Bạn đi nhờ thì xe có hai người, đúng khoản 1. Đọc câu chữ, chúng tôi không thấy trường hợp nào dành cho ba đồng nghiệp chen một xe cho đỡ tốn xăng.
-
Người ngồi sau cũng phải đội mũ đúng chuẩn. Hãy có mũ riêng, kiểm tra quai còn chắc và tự cài quai.
Mức xử phạt bài không nêu vì chưa đối chiếu văn bản xử phạt. Đây là thông tin chung, không thay tư vấn pháp lý riêng; quy định có thể thay đổi. Nguồn: Luật số 36/2024/QH15, đã đọc nguyên văn Điều 33 khoản 1 và khoản 2.
Tự thuê xe máy theo tháng: bạn được gì và phải lo gì
Được: giờ về do bạn quyết, việc vặt sau giờ làm không cần xin ai, và không còn cảm giác mắc nợ. Có xe riêng, bạn còn chở lại đồng nghiệp được; lúc đó vai đảo ngược và người ngồi sau phải đội mũ đúng quy chuẩn như trên.
Phải lo: toàn bộ tiền xăng, chỗ gửi xe ở nơi làm và chỗ trọ (mức thu tùy từng nơi, hãy hỏi trực tiếp), và giấy tờ lái xe. Điều 56 khoản 1 cùng luật buộc người lái có giấy phép lái xe phù hợp với loại xe (xe gắn máy có điều kiện riêng ở khoản 4) và mang theo giấy tờ của xe; cần đưa gì khi thuê thì hỏi cửa hàng.
Về giá, chỉ có các khoảng đã niêm yết: Honda Click / Yamaha Mio 1.000.000–1.200.000 đồng mỗi tháng, Honda Air Blade 1.400.000 đồng, Honda Vision 1.800.000–2.000.000 đồng; Honda Wave chưa có giá tháng, cần liên hệ. Bảng đầy đủ ở trang bảng giá. Bài không cộng xăng hay gửi xe thành tổng; cách tự tính theo số ngày đi làm có trong bài đi làm bằng xe máy thuê theo tháng: mỗi ngày thực tế tốn bao nhiêu.
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao xe ngoài giờ này. Người đi làm nên chọn một buổi chiều tối còn trong giờ mở cửa để nhận xe, hỏi trước ngày nhận. Mức đặt cọc xác nhận trực tiếp qua số 0942467674.
Năm câu hỏi để chốt
Hãy tự trả lời thật lòng. Một tuần có mấy hôm giờ về của hai người lệch nhau? Hôm đồng nghiệp nghỉ, bạn có cách đi khác ngay không? Bạn có thường cần đi đâu đó sau giờ làm? Bạn có thoải mái nói “hôm nay tôi tự về” không? Nơi ở và nơi làm có chỗ để xe không?
Phần lớn câu trả lời là “lệch”, “không có cách khác”, “có việc riêng” thì thuê theo tháng hợp hơn; phần lớn là “ổn” thì cứ đi nhờ thêm. Nếu cả hai nơi gần tuyến xe buýt hay tàu điện, đó là lựa chọn thứ ba, nhưng giờ chạy và giá vé thay đổi nên hãy xem thông báo của đơn vị vận hành.
Cách thử không vội, và cách nói với đồng nghiệp
Hai tuần đầu cứ đi nhờ, vừa học đường vừa ghi số hôm lệch giờ. Sang tuần thứ ba, nếu số ấy cao hoặc bạn bắt đầu thấy ngại, hãy hỏi cửa hàng về thuê theo tháng, và cả cách thuê ngắn hơn nếu muốn thử trước.
Khi đã quyết, hãy nói trước với đồng nghiệp. Một câu như: “Mấy tuần qua nhờ anh đưa đi em biết ơn lắm. Lịch em hay lệch nên em thuê xe để đỡ làm phiền anh; hôm nào tiện mình vẫn đi chung.” Nói thẳng và lịch sự thường êm hơn là im lặng bỏ đi.
Cách cân nhắc tương tự cho người ở nhờ nhà họ hàng nằm ở bài ở nhờ nhà người thân: tự thuê xe hay để người nhà đưa đón, còn phần mượn xe của người quen ở bài mượn xe máy hay tự thuê xe ở Hà Nội. Các bài so sánh khác nằm trong mục so sánh khi thuê xe máy, kiến thức chung về xe ở chuyên mục xe máy.