Đi dép lái xe Sirius nghe tiện: đôi dép tông mang sẵn, nhận xe là ra phố cổ Hoàn Kiếm hay vòng Hồ Tây ngay. Nhưng xe số bắt bàn chân làm nhiều việc hơn xe tay ga: chống xuống đường mỗi lần dừng, đạp phanh sau và gạt số. Bài này nói dép tông, dép lê ảnh hưởng thế nào đến những việc đó, luật nói gì và không nói gì, và khi nào nên đổi sang giày kín.
Trước hết: Yamaha Sirius không nằm trong bảng giá đã duyệt của tiệm. Ai muốn thuê loại này hãy hỏi và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674 xem tiệm có xe, giá và điều kiện không. Xe số đã có giá duyệt là Honda Wave, 150.000 đồng một ngày. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, nhận và trả xe trong giờ 09:00 đến 21:00. Phần còn lại nói về cách đi xe số và dòng xe Sirius nói chung, không khẳng định gì về xe của cửa hàng.
Đi dép lái xe Sirius: luật nói gì và không nói gì
Bài đã tìm các từ “giày” và “dép” trong bản hợp nhất của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (Luật 36/2024) và không thấy điều nào quy định riêng về giày dép của người lái. Về trang bị của người lái xe máy, điều bài thấy là mũ bảo hiểm: Điều 33 khoản 2 yêu cầu người lái và người được chở “đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách”. Bài chỉ đọc bản luật này, không đọc nghị định xử phạt hay quy định địa phương, nên không kết luận đi dép là cấm hay được phép. Phần còn lại là lời khuyên an toàn chung, không phải điều luật.
Dép tông trên xe số: bàn chân phải lo những việc gì
Trên xe số, bàn chân lo ba việc: chống xuống đường khi dừng, đạp phanh sau bằng chân phải, và gạt cần số, theo sổ tay mô tô thường ở chân trái. Hãy kiểm lại trên chính chiếc xe bạn nhận. Việc nào cũng cần bàn chân ở đúng chỗ và không trượt.
Dép tông và dép lê thường chỉ giữ chân bằng một quai ngón hoặc quai ngang. Các bài viết về giày dép khi lái xe nêu ba chuyện có thể xảy ra: dép tuột khỏi chân đúng lúc chống xuống đường, bàn chân trượt khỏi bàn đạp khi phanh, quai hoặc mũi dép mắc vào bộ phận bên dưới.
Một tổ chức an toàn đường bộ ở Tây Ban Nha kể trường hợp người lái xe tay ga đi dép xỏ ngón, chân tuột khỏi dép khi đặt xuống ở vạch qua đường và bị ngã. Các bài tiếng Việt, phần lớn viết cho ô tô, nói dép lê không có phần đế hỗ trợ nên dễ trượt và có thể mắc dưới bàn đạp. Đây là rủi ro chung, bài không có số liệu về mức độ.
Tiêu đề nhắc “gạt số bằng mu bàn chân”. Bài không mô tả chiều gạt, cũng không nói phần nào của bàn chân tác động vào cần số, vì còn tùy xe và chưa có tài liệu riêng đủ hai nguồn cho Sirius. Hãy nhờ người giao xe chỉ thao tác trên chính chiếc xe, rồi thử ở chỗ vắng với đúng đôi giày định đi. Nếu phải vặn bàn chân, hoặc dép xoay trên chân thì mới gạt được số, đó là dấu hiệu nên đổi giày chứ không nên cố.
Đau ngón và trầy chân: rủi ro chung của dép hở mũi
Đau ngón ở đây hiểu là ngón chân bị va, kẹt hoặc trầy. Ngón chân và mu bàn chân trong dép hở ít được che chắn, nên có thể va vào cần số, gác chân, mép vỉa hay mặt đường khi chống xe. Tài liệu an toàn của chính quyền Lãnh thổ Bắc Úc nói giày mô tô che chắn bàn chân và mắt cá, giúp bám tốt trên gác chân và mặt đường. Bài không nêu mức độ chấn thương và không đưa lời khuyên y tế. Nếu bàn chân đau đến mức khó đặt đúng chỗ, hãy dừng xe ở nơi được phép và đổi cách đi, đừng cố chạy tiếp để kịp lịch trình.
Khi nào nên đổi sang giày kín
Bản luật bài đọc không đặt ngưỡng nào cho chuyện này; các dấu hiệu dưới đây theo hướng dẫn an toàn chung. Nên đổi sang giày kín nếu gặp một trong các trường hợp:
-
Dép không giữ nổi gót: đứng cạnh xe đã chống, hất nhẹ bàn chân ra phía trước mà dép muốn bật khỏi chân.
-
Đi trong phố đông như phố cổ Hoàn Kiếm hay quanh Hồ Tây, nơi phải dừng và chống chân nhiều lần.
-
Trời mưa hoặc mặt đường ướt, vì đế dép ướt dễ trơn.
-
Đi quãng dài hoặc ra ngoài nội thành, nơi khó dừng lại sửa dép.
-
Cảm giác cần số hoặc bàn đạp phanh không ổn dưới chân, hay dép xoay khi gạt.
Về loại giày, nhiều hướng dẫn cho mô tô cùng khuyên giày kín mũi, ôm chân, che qua mắt cá và đế bám. Đầu dây thừa của giày buộc dây có thể vướng cần số nên hãy buộc gọn. Bài không gợi ý nhãn hiệu hay nơi mua. Nếu chỉ có dép, hãy mua một đôi giày kín trước khi nhận xe, hoặc hỏi tiệm về xe tay ga, loại không có cần số ở chân; dù vậy dép vẫn phải giữ chân ở chỗ dừng.
Xe thuê: giấy phép, cần số và gác chân không tự chỉnh
Điều 56 khoản 1 yêu cầu giấy phép lái xe “còn hiệu lực phù hợp với loại xe đang điều khiển”. Điều 57 khoản 1 chia hạng A1 cho xe mô tô hai bánh “có dung tích xi-lanh đến 125 cm3” và hạng A cho xe “trên 125 cm3”. Giấy phép phải phù hợp dung tích xi-lanh của chính chiếc xe bạn nhận, nên hãy hỏi tiệm xe cụ thể; bài không nêu dung tích của Sirius.
Với xe thuê, nếu cần số, bàn đạp phanh hay gác chân lỏng, xoay rơ hoặc cong, đừng tự siết hay chỉnh cho hợp dép. Hãy dừng ở chỗ được phép, không đi tiếp và gọi cửa hàng trong giờ mở cửa. Điều 9 khoản 8 cấm “Đưa xe cơ giới, xe máy chuyên dùng không bảo đảm quy định của pháp luật về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường” tham gia giao thông. Đừng dừng hay đỗ lên vỉa hè để đổi giày, vì Điều 77 khoản 1 ghi “vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ”.
Hỏi tiệm trước khi đặt
Vì Yamaha Sirius không có trong bảng giá, đây là những điều nên hỏi và xác nhận trực tiếp qua 0942467674 trước khi đặt:
-
Cửa hàng có loại xe này không, giá, đặt cọc và điều kiện thuê.
-
Có thể ngồi thử và đặt chân lên xe với đúng đôi giày định đi trước khi chốt không.
-
Giờ nhận và trả xe trong khung 09:00 đến 21:00, vì cửa hàng không nhận hay trả xe ngoài giờ.
-
Hỗ trợ, cứu hộ hay đổi xe khi xe trục trặc là chính sách của cửa hàng, hãy hỏi thay vì đoán.
Thông tin chỉ để tham khảo, quy định có thể thay đổi; nguyên văn luật có tại cổng thông tin của Chính phủ. Xem thêm trang Yamaha Sirius, mục xe số, xe số đã có giá duyệt ở trang Honda Wave, mục xe tay ga, mục xe máy, mục nhận và trả xe và trang liên hệ.