Lần đầu tới Hà Nội, câu hỏi đi phố cổ Hà Nội bằng gì thường nảy ra ngay khi bạn đứng ở góc hồ Hoàn Kiếm, nhìn vào mạng lưới phố Hàng Đào, Hàng Bạc, Mã Mây đan dày như bàn cờ. Có bốn lựa chọn quen thuộc: tự thuê xe máy, đi bộ, ngồi xích lô hoặc lên xe điện du lịch. Mỗi cách hợp với một kiểu người và một khung giờ khác nhau. Bài này đặt cả bốn cạnh nhau theo những thứ thật sự quyết định trải nghiệm trong khu phố cổ: độ hẹp của phố, đường một chiều, chỗ để xe, thời gian đi lại, và cách ghép chúng trong cùng một ngày.
Khu phố cổ khác phần còn lại của Hà Nội ở đâu
Trước khi chọn phương tiện, nên hiểu khu vực này có gì đặc biệt. Phố cổ nằm gọn giữa hồ Hoàn Kiếm, chợ Đồng Xuân và đoạn đường ven đê phía sông Hồng. Quãng cách giữa các điểm tham quan rất ngắn: từ đền Ngọc Sơn tới Nhà cổ Mã Mây hay ô Quan Chưởng chỉ là một lúc tản bộ.
Điều làm việc di chuyển ở đây khác biệt là:
- Phố hẹp, vỉa hè bị chiếm dụng. Hàng quán, xe máy dựng sát mép nhà khiến người đi bộ nhiều khi phải bước xuống lòng đường.
- Nhiều tuyến một chiều. Đi sai chiều vài chục mét có thể buộc bạn vòng cả một khối phố mới quay lại được.
- Chỗ để xe khan hiếm. Không phải phố nào cũng có điểm trông giữ, và dừng tạm trước cửa hàng người ta thường không được hoan nghênh.
- Không gian đi bộ cuối tuần. Tối thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật, các tuyến quanh hồ Hoàn Kiếm cùng một phần phố cổ thành phố đi bộ, xe máy phải gửi ở rìa.
Hiểu bốn điểm này, bạn sẽ thấy vì sao không có phương tiện nào thắng tuyệt đối.
Đi phố cổ Hà Nội bằng gì: bốn lựa chọn đặt cạnh nhau
Đi bộ: chậm mà thấy nhiều nhất
Đi bộ là cách duy nhất cho phép bạn rẽ vào một ngõ nhỏ, dừng trước một cửa hàng mã giấy ở Hàng Mã hay ngó vào một mái nhà ống mà không lo chỗ để xe. Nhược điểm là sức chân và thời tiết. Trưa hè oi nóng hay lúc mưa phùn ẩm ướt, bạn sẽ mệt nhanh hơn dự tính.
Xích lô: ngắm phố ở tốc độ người đạp
Xích lô cho bạn tầm nhìn thấp, thoáng và chậm rãi, hợp với người lớn tuổi, gia đình có trẻ nhỏ hay ai muốn chụp ảnh mà không phải để ý dòng xe. Bạn không chọn được tuyến đi chi tiết, thường là một vòng định sẵn. Nên thỏa thuận rõ lộ trình, thời lượng và chi phí trước khi lên xe, tốt nhất qua khách sạn hoặc điểm đón có niêm yết, để tránh hiểu lầm khi xuống.
Xe điện du lịch: vòng tổng quan cho buổi đầu
Xe điện mui trần chạy theo tuyến cố định quanh hồ và qua một số phố chính, có thuyết minh ngắn. Đây là cách nhanh để nắm bản đồ khu phố cổ trong buổi đầu, rồi quay lại những chỗ thích bằng chân. Hạn chế là xe chỉ dừng ở điểm đón trả quy định, không vào được ngõ hẹp và bạn đi theo nhịp của cả đoàn.
Thuê xe máy: linh hoạt nhưng cần biết chỗ dừng
Xe máy giúp bạn nối phố cổ với những điểm xa hơn như Văn Miếu, Hoàng thành Thăng Long hay hồ Tây trong cùng một buổi. Bên trong lõi phố cổ, xe máy lại là phương tiện kém thoải mái nhất: phải dò hướng đường một chiều, chen giữa người đi bộ, tìm chỗ gửi. Nếu muốn một chiếc nhỏ gọn, đi chậm êm cho đoạn phố hẹp, xe đạp điện là phương án nên cân nhắc, xem thêm bài thuê xe đạp điện đi quanh phố cổ và hồ Gươm.
Đi phố cổ Hà Nội bằng xe máy hay đi bộ: so theo tình huống
Một cách so dễ hiểu là gắn mỗi phương tiện với việc bạn định làm:
- Chỉ dạo trong lõi phố cổ vài tiếng: đi bộ thắng rõ. Xe máy lúc này chủ yếu là thêm một thứ phải trông.
- Ghé phố cổ rồi đi tiếp sang khu khác trong cùng ngày: xe máy hợp hơn, vì quãng từ phố cổ sang Ba Đình, Tây Hồ hay vượt cầu Chương Dương sang Long Biên đi bộ là quá xa.
- Đi cùng người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ: xích lô hoặc xe điện cho phần ngắm cảnh, rồi đi bộ ngắn ở những đoạn thích.
- Lần đầu tới Hà Nội, chưa định hình phương hướng: một vòng xe điện trước, sau đó tự khám phá bằng chân hoặc bằng xe máy.
Về thời gian, nhiều người nghĩ xe máy luôn nhanh hơn. Trong lõi phố cổ vào giờ đông, tốc độ thực tế của xe máy chỉ hơn đi bộ một chút, cộng thêm thời gian tìm chỗ gửi và lấy xe. Giờ nào nên tránh chạy xe trong phố cổ được nói kỹ ở bài chạy xe máy trong phố cổ: giờ nào nên tránh.
Chỗ gửi xe: yếu tố quyết định nếu chọn xe máy
Nếu đi xe máy, kế hoạch gửi xe quan trọng ngang kế hoạch tham quan. Có ba nguyên tắc dễ áp dụng:
- Gửi một lần ở rìa, đi bộ vào trong. Chọn một điểm trông giữ gần hồ Hoàn Kiếm hoặc gần chợ Đồng Xuân, khóa cổ, cất mũ bảo hiểm cẩn thận rồi đi bộ vào lõi phố.
- Chỉ gửi ở nơi có người trông và vé xe. Giữ vé, chụp lại biển số và vị trí gửi để khỏi quên khi quay lại.
- Hỏi giá trước khi dắt xe vào. Giá gửi mỗi nơi một khác, đặc biệt vào buổi tối cuối tuần.
Danh sách và vị trí một số điểm gửi quanh hồ có trong bài gửi xe quanh hồ Gươm: vị trí và lưu ý.
Ghép nhiều cách trong một ngày
Thực tế, cách đi phố cổ dễ chịu nhất thường là kết hợp. Một lịch gợi ý cho người ở bên Long Biên hoặc Gia Lâm:
- Buổi sáng: chạy xe máy qua cầu Chương Dương vào phố cổ khi đường còn thoáng, gửi xe một lần ở rìa khu phố.
- Giữa buổi: đi bộ qua chợ Đồng Xuân, Hàng Mã, Mã Mây, ghé quán ăn sáng.
- Trưa nắng: nghỉ trong quán, hoặc lên xe điện một vòng quanh hồ cho đỡ mỏi chân.
- Chiều: lấy xe chạy sang Văn Miếu hay hồ Tây, những nơi xe máy thật sự phát huy lợi thế.
- Tối cuối tuần: gửi xe bên ngoài phố đi bộ, quay vào khu hồ Hoàn Kiếm bằng chân.
Chọn nhanh trước khi đi
Nếu chỉ có vài giờ và chỉ quanh lõi phố, đi bộ là đủ. Nếu muốn ngắm thư thả, xích lô hoặc xe điện hợp hơn. Nếu lịch trình trải rộng ra ngoài khu phố cổ, thuê xe máy và gửi xe một lần ở rìa là cách cân bằng. Khi thuê xe, hãy hỏi rõ tình trạng xe, giấy tờ và điều kiện thuê trực tiếp với cửa hàng trước khi đặt. Các bài so sánh khác khi chọn xe nằm ở mục so sánh khi thuê xe máy, còn kiến thức chung về các dòng xe có trong chuyên mục xe máy.