Bạn chạy dọc đoạn đê ven sông Hồng, người ngồi sau đang mải ngắm mặt nước thì cả hai cùng gật đầu một cái: xe vừa lên số. Cú giật nhỏ ấy với người cầm lái gần như vô hình, nhưng với người ngồi sau thì rất rõ. Muốn đổi số êm khi chở người sau, bạn chỉ cần nắm đúng thứ tự nhả ga, đạp số, vặn ga lại, cộng một lời báo trước ngắn gọn. Bài này đi qua từng bước và cách tự soi lỗi khi xe vẫn giật.
Vì sao xe số chở người bị giật khi lên số, khiến bạn đồng hành gật gù
Mỗi lần lên số, tốc độ vòng quay của máy và tốc độ của bánh sau phải khớp lại với nhau. Nếu bạn vẫn giữ ga trong lúc cần số chuyển, hai bên lệch nhịp và cả xe bị kéo giật một nhát. Bạn là người điều khiển nên cơ thể đã chủ động chuẩn bị, còn người ngồi sau không biết trước thời điểm nào xe sẽ nhún, nên cả thân người bị đẩy đi theo quán tính.
Chở thêm người còn làm trọng lượng dồn về phía sau, khiến cú nhún rõ hơn lúc đi một mình. Người ngồi sau thường chưa quen gồng nhẹ bụng và lưng, đầu lại nặng, nên mỗi lần xe nhún là mỗi lần gật.
Nhìn chung, xe số chở người bị giật khi lên số thường rơi vào ba nguyên nhân: giữ ga lúc đạp số, đạp số nhát gừng, hoặc lên số khi máy chưa đủ đà. Cả ba đều sửa được bằng thao tác.
Nhịp bốn bước để đổi số êm khi chở người sau
Độ êm nằm ở nhịp nối giữa các động tác, không ở một động tác riêng lẻ. Bạn có thể nhẩm theo bốn bước sau.
- Tăng tốc đủ đà. Để máy kêu đều và hơi đầy tiếng rồi mới lên số. Lên sớm khi máy còn ì, xe sẽ rung và gằn.
- Nhả ga trọn vẹn. Trả tay ga về gần không trong khoảnh khắc ngắn. Chỉ cần đủ cho máy hết căng, không cần nhả lâu đến mức xe chững lại.
- Đạp số một nhát gọn. Mũi chân hất lên dứt khoát, xong thì thả bàn chân về chỗ cũ.
- Vặn ga lại từ từ. Phần nhiều cú giật xuất hiện ngay ở bước này, khi người lái vội vặn ga mạnh vì sợ xe yếu đi. Hãy vặn nhẹ, rồi tăng dần theo đà xe.
Nhiều dòng xe số phổ thông có côn tự động, nghĩa là không có tay côn, chân đạp số là đủ. Nếu xe bạn thuê có tay côn thì bóp côn cùng lúc với nhả ga và thả côn thật chậm ở cuối. Nếu bạn muốn xem lại thao tác nền, bài kỹ thuật lên xuống số xe máy số đi vào từng động tác cho người mới.
Đạp số dứt khoát nghĩa là gì
Dứt khoát không có nghĩa là đạp mạnh. Nó có nghĩa là mỗi lần đạp phải đi hết hành trình của cần số, một lần, không nửa chừng. Đạp lưng chừng thì cần số kẹt giữa hai nấc, xe kêu cạch, và khi bạn vặn ga lại thì giật rất khó chịu. Người ngồi sau cảm nhận cú giật này rõ hơn bạn nhiều.
Mấy điều nhỏ giúp bàn chân làm đúng việc:
- Đặt sẵn mũi chân dưới cần số từ trước khi lên số, thay vì nhấc cả bàn chân rồi mới tìm.
- Mang giày hoặc dép có quai. Dép xỏ ngón dễ tuột, khiến bạn đạp hụt đúng lúc cần chắc.
- Gót chân gần như đứng yên, chỉ cổ chân và mũi chân làm việc, như vậy nhịp đạp đều hơn.
Tay đừng gồng, vì tay gồng thường kéo theo ga bị xoắn.
Báo trước cho người ngồi sau, một câu là đủ
Có những cú giật không thể xóa hết, nhất là lúc xe vừa nhận thêm người hoặc đường dốc. Lúc đó, lời báo trước giúp người ngồi sau tự gồng nhẹ và không bị bất ngờ. Chỉ cần dặn một lần ngay từ đầu chuyến: “Mình sẽ đổi số theo tốc độ, bạn cứ ngồi thả lỏng, bám vào tay nắm sau hoặc khung xe.”
Trong lúc chạy, bạn có thể nói ngắn một chữ “số” hay “lên số” trước khi đạp, đủ to để nghe được qua mũ bảo hiểm và tiếng gió. Người ngồi sau nên ngồi sát yên, lưng thẳng và hạ trọng tâm nhẹ về phía trước mỗi khi nghe báo, như vậy đầu không bị hất ngược. Thói quen này cũng giúp ích khi phanh hoặc dừng đèn đỏ.
Soi ba lỗi quen thuộc khi xe vẫn giật
Nếu bạn đã làm đủ bốn bước mà xe vẫn giật, hãy soi lần lượt các lỗi sau.
Vẫn giữ ga lúc đạp số. Tiếng máy rú lên rồi tụt xuống đột ngột là dấu hiệu rõ. Hãy tập nhả ga trọn hơn, nhịp nhả và nhịp đạp phải sát nhau.
Lên số quá sớm. Xe ì, rung nhẹ và có cảm giác bị kéo lê là dấu hiệu bạn lên số khi máy chưa đủ đà. Khi chở thêm người, hãy để xe chạy thêm một chút ở số thấp rồi mới lên. Nếu xe còn chở thêm đồ, bài xe số gằn máy khi chở thêm hành lý giải thích cách chọn số cho hợp tải.
Xuống số quá muộn. Khi xe chậm lại mà bạn không xuống số kịp, đến lúc vặn ga lại máy sẽ gằn, người ngồi sau bị dúi về phía trước. Hãy xuống số sớm trước đoạn cần chậm.
Ngoài ra còn có yếu tố ngoài tầm tay bạn, như xích khô hoặc cần số lỏng. Nếu xe thuê vẫn giật dù bạn đã làm đúng nhịp, hãy hỏi chủ xe xem có cần kiểm tra không.
Chở người ngồi sau xe số ở Hà Nội: ba tình huống cần đổi số khéo
Đèn đỏ ở ngã tư đông. Lúc đèn xanh, nhiều người cuống vặn ga mạnh để thoát khỏi dòng xe. Với người ngồi sau, đó là cú giật đầu tiên và mạnh nhất. Hãy xuất phát nhẹ ở số 1, đi một đoạn ngắn rồi mới lên số 2, giữ nhịp đều để người ngồi sau kịp ngồi vững.
Dốc cầu hoặc dốc hầm chui. Đừng đợi xe mất đà giữa dốc mới đổi số, vì lúc đó bất cứ nhát đạp nào cũng làm xe chững. Hãy chọn số phù hợp trước khi vào dốc, và nếu phải đổi giữa chừng thì nhả ga gọn, đạp nhanh, vặn ga lại sớm. Phần chọn số cho dốc dài đã có trong bài xe số thuê nên vào số mấy khi lên dốc dài.
Ngõ nhỏ khu phố cổ. Ở đây xe chạy chậm, người đi bộ và xe ngược chiều dày đặc. Bạn không cần lên số liên tục, cứ giữ số thấp và ga đều, người ngồi sau sẽ dễ chịu hơn nhiều so với kiểu lên xuống số liên hồi.
Tập trước khi chở, nhận xét sau mỗi chặng
Mỗi chiếc xe số có độ nhún của cần số khác nhau, nên đừng mang thói quen từ xe này sang xe khác một cách mặc định. Khi mới nhận xe, bạn hãy chạy một mình vài vòng ở đoạn đường vắng để làm quen cần số và nhịp ga, rồi mới chở người. Nếu bạn thuê xe tại Nguyễn Tú, hãy dành vài phút này ngay lúc nhận xe.
Sau mỗi chặng ngắn, hỏi thẳng người ngồi sau: “Lúc nào bạn thấy bị giật nhất?” Câu trả lời thường chỉ ra đúng chỗ bạn cần sửa, như lúc xuất phát hay lúc xuống số khi chậm lại.
Nếu bạn là người mới, hãy đọc thêm trong chuyên mục xe số và các hướng dẫn thuê và đi xe máy để chọn bài hợp với chuyến đi sắp tới. Việc cần làm ngay là rủ bạn đồng hành chạy thử một vòng, và để họ nói thật cảm giác ngồi sau.