Đèn báo lỗi đồng hồ xe máy điện sáng lên giữa dòng xe giờ tan tầm, trong khi tay ga vẫn ăn, là lúc nhiều người thuê xe thấy lo. Việc đầu tiên không phải là nhớ tên biểu tượng, mà là tự hỏi: đây chỉ là xe báo cho bạn biết, hay là xe đang xin dừng lại? Bài này giúp bạn đọc nhanh các biểu tượng hay gặp, nhận ra cái nào chỉ là thông báo và cái nào cần dừng xe rồi gọi chủ xe.
Đèn báo lỗi đồng hồ xe máy điện: đọc theo ba tầng
Phần lớn đồng hồ xe điện xếp đèn thành ba tầng mức độ, dù hình vẽ và cách bố trí mỗi hãng một khác. Tầng thông báo thường mang màu xanh hoặc trắng, cho biết xe đang làm đúng việc bạn yêu cầu. Tầng chú ý thường là màu vàng hoặc cam, nhắc bạn có điều cần kiểm tra khi tìm được chỗ dừng. Tầng dừng xe thường là màu đỏ, hoặc bất kỳ màu nào nếu đi kèm thay đổi bạn cảm nhận được ngay khi chạy: mất lực, giật cục, tiếng lạ, mùi khét.
Quy tắc màu này chỉ là kinh nghiệm phổ thông, tùy xe, tùy hãng, nên đừng coi nó là chuẩn chung. Khi vặn khóa điện, nhiều xe cho các đèn sáng thoáng qua để tự kiểm tra; đèn nào còn sáng sau nhịp đó, nhất là đèn nhấp nháy, mới là đèn bạn cần đọc.
Biểu tượng trên đồng hồ xe điện chỉ để thông báo
Biểu tượng hoặc dòng chữ báo sẵn sàng là thứ bạn muốn thấy. Nó cho biết hệ thống đã nhận khóa điện và xe sẽ chạy khi bạn vặn tay ga. Xe điện chạy êm nên đèn này gần như là dấu hiệu duy nhất cho thấy xe đã bật, hãy tập nhìn nó trước khi nhả chân chống.
Điều ngược lại mới đáng để ý: vặn khóa rồi mà đèn sẵn sàng không sáng, hoặc vặn ga xe không nhúc nhích. Nguyên nhân thường khá đơn giản. Chân chống còn gạt xuống, tay phanh đang bị bóp, hoặc khóa chưa vặn hết nấc. Nhiều xe cố ý cắt lực trong các trường hợp đó. Bạn kiểm tra ba việc ấy rồi thử lại một lần. Vẫn không được thì dừng ở đó và gọi cửa hàng, đừng vặn đi vặn lại liên tục.
Cùng nhóm thông báo còn có đèn xi nhan, đèn pha và biểu tượng chế độ lái nếu xe có. Chúng chỉ phản ánh việc bạn vừa bật gì.
Biểu tượng đang sạc và đèn pin
Khi cắm sạc, đèn trên đồng hồ hoặc trên bộ sạc cho biết xe đang nạp điện và khi nào đã đầy. Đó là thông báo bình thường, bạn không cần làm gì thêm. Chuyện đáng bận tâm là đèn sạc nhấp nháy bất thường hoặc phích cắm, dây sạc nóng hơn thường lệ. Trong những trường hợp đó, hãy rút nguồn nếu thao tác được an toàn, ngừng sạc và báo cửa hàng. Chỉ sạc theo hướng dẫn của cửa hàng hoặc nhà sản xuất, không dùng bộ sạc lạ, không tự mở pin hay bộ sạc. Nếu định cắm sạc ngoài cửa hàng, bạn có thể xem cách sạc xe điện thuê ở trạm sạc công cộng để biết từng bước.
Đèn pin là câu chuyện khác. Đèn báo pin yếu thuộc tầng chú ý: nó nhắc bạn tính đường tới chỗ sạc, chưa phải hỏng hóc. Còn đèn cảnh báo pin hoặc nhiệt độ, nhất là khi xe mất lực đột ngột, nên xếp vào tầng dừng xe. Cách đọc mức pin và những chỗ xe báo sập đã có bài riêng: pin báo sập ở đâu trên bảng đồng hồ. Nếu đèn xuất hiện sau một đoạn dốc dài, bài về giữ pin và phanh khi leo dốc dài sẽ giúp bạn hiểu xe đã phải gắng sức ra sao.
Xe điện báo lỗi động cơ và hệ thống điều khiển
Biểu tượng này thường là hình động cơ, hình chiếc xe kèm dấu chấm than, hoặc một mã chữ số nhấp nháy trên màn hình. Mỗi hãng một kiểu, nên đừng cố đoán nghĩa. Đây thường là đèn thuộc tầng dừng xe, đặc biệt khi đi kèm xe mất lực, ga không đều, tiếng kêu hay mùi lạ.
Hãy hình dung chiều tan tầm trên đoạn đê ven sông Hồng, xe phía sau bám sát đuôi, và đèn lỗi bật đỏ. Phản xạ tệ nhất là bóp phanh gấp. Hãy nhả ga từ từ, bật xi nhan, nhìn gương rồi tấp vào chỗ rộng ven đường. Khi xe đã đứng yên và chống chân chống, tắt khóa điện, chụp ảnh đồng hồ rồi mới gọi điện.
Một tình huống khác hay gặp ở Hà Nội: sau trận mưa lớn bạn đi qua đoạn đường đọng nước, rồi đèn lỗi hiện lên. Đừng chạy tiếp để thử xe, cũng đừng tự tháo hay lau thứ gì. Dừng ở chỗ an toàn và nói rõ với cửa hàng rằng xe vừa đi qua nước.
Đèn phanh và chân chống: dễ nhầm giữa thông báo và lỗi
Biểu tượng liên quan đến phanh có thể mang hai nghĩa. Nghĩa thứ nhất là thông báo: bạn đang bóp tay phanh, hoặc chân chống đang gạt xuống, nên xe cắt lực theo thiết kế (tùy xe). Ví dụ bạn dắt xe ra khỏi ngõ nhỏ khu phố cổ, vừa vặn khóa đã thấy đèn chân chống sáng. Gạt chân chống lên là đèn tắt, chuyện bình thường.
Nghĩa thứ hai là cảnh báo hệ thống phanh hoặc cảm biến phanh có vấn đề. Cách phân biệt là nhả hẳn tay phanh, gạt chân chống lên mà đèn vẫn sáng, nhất là khi cảm giác phanh khác thường: lỏng, nặng bất thường hoặc kêu lạ. Lúc đó hãy coi nó là cảnh báo thật. Phanh là bộ phận an toàn, bạn không nên tự chỉnh hay chạy tiếp cho “xem sao”. Hãy giảm tốc từ sớm, giữ khoảng cách rộng với xe trước, dừng ở chỗ an toàn gần nhất và báo cửa hàng.
Khi đèn lạ sáng: làm theo thứ tự này
- Giảm ga từ từ, bật xi nhan, tìm chỗ dừng an toàn, tránh dừng giữa làn đông hoặc ngay sau khúc cua.
- Chống chân chống, tắt khóa điện.
- Chụp ảnh bảng đồng hồ và nhớ lại lúc đèn sáng bạn đang làm gì: đang chạy, đang sạc, vừa qua ổ gà hay đoạn nước đọng.
- Gọi cửa hàng cho thuê và tả rõ: biểu tượng hình gì, màu gì, nhấp nháy hay sáng đều. Với xe thuê của Nguyễn Tú, số điện thoại là 0942 467 674, giờ làm việc 09:00–21:00.
- Không tự mở pin, tháo dây hay sạc thử cho đỡ lo. Chờ hướng dẫn của cửa hàng.
Nếu thấy khói, mùi khét hoặc xe nóng bất thường, hãy đứng xa chiếc xe, nhờ người xung quanh giúp và gọi lực lượng cứu hộ khi cần. Xe để sau, an toàn của bạn trước.
Hỏi một lần lúc nhận xe để đỡ lo cả chuyến
Cách đơn giản nhất để không hoảng là biết trước đèn nào là đèn nào. Lúc nhận xe, hãy vặn khóa điện, chụp ảnh bảng đồng hồ, rồi nhờ cửa hàng chỉ từng biểu tượng trên chính chiếc xe bạn thuê: đèn nào chỉ thông báo, đèn nào cần dừng, đèn nào thuộc bộ sạc. Vì mỗi xe mỗi khác, câu trả lời của cửa hàng đáng tin hơn mọi bảng tra chung.
Muốn đọc thêm các tình huống thường gặp khi thuê xe điện, bạn có thể ghé chuyên mục xe máy điện, hoặc xem rộng hơn ở mục xe máy để chọn bài hợp với chuyến đi của mình.