Mỗi khi đợt rét về, nhiều người ở Hà Nội quen thuộc với cảnh phải nán lại ở cửa nhà thêm mười phút chỉ vì chiếc xe không chịu nổ máy. Xe ga đề không nổ khi trời lạnh là hiện tượng phổ biến vào mùa đông, nhất là với xe đã dùng vài năm, xe ít chạy hoặc xe đỗ qua đêm ngoài đường. Bài viết này giúp bạn nhận biết nguyên nhân và cách khắc phục khi xe ga đề không nổ khi trời lạnh, kèm thao tác đề đúng để máy nổ nhanh hơn và cách phòng tránh ngay từ tối hôm trước; kiến thức chung về dòng xe này được gom trong chuyên mục xe tay ga.
Vì sao xe ga đề không nổ khi trời lạnh
Nguyên nhân sâu xa nhất nằm ở đặc tính của xăng và không khí khi nhiệt độ thấp. Xăng bay hơi kém làm hỗn hợp hòa khí vào buồng đốt nghèo nhiên liệu hơn bình thường, nên máy cần nhiều nhịp đề hơn mới đủ sức cháy. Với xe tay ga dùng chế hòa khí, kim phun và bình xăng con đóng mở kém nhạy khi nguội còn khiến hỗn hợp lúc quá già lúc quá nghèo. Cộng thêm ắc quy đã yếu, dòng điện đề không đủ mạnh để máy quay tới tốc độ nổ, và đó là lý do xe tay ga khó nổ máy khi trời lạnh hơn hẳn ngày thường.
Ngoài ra, nhớt đặc hơn khi nguội làm máy quay chậm, bugi mòn khiến tia lửa yếu, còn xe đỗ ngoài trời qua đêm còn chịu thêm độ ẩm ngưng tụ trong hệ thống nạp. Vùng rét đậm ở Hà Nội, có sáng nhiệt độ xuống dưới mười độ, đủ để chiếc xe chạy êm hôm trước hôm sau phải đề vài lần mới nổ.
Cách đề đúng để máy nổ nhanh hơn
Thao tác đề đúng giúp giảm hẳn số lần hụt. Mở khóa điện và để đèn báo sáng vài giây trước khi đề, vừa giúp mạch điện ổn định, vừa để bơm của xe phun xăng điện tử chuẩn bị áp suất. Đề từng nhịp ngắn từ ba đến năm giây, nghỉ khoảng mười giây rồi mới đề tiếp, và tuyệt đối không giữ nút đề liên tục vì dễ làm ắc quy quá tải và nóng bộ đề. Với xe phun xăng điện tử, không cần vặn ga khi đề vì hệ thống tự làm giàu hỗn hợp khi máy nguội; vặn ga liên tục chỉ làm xe dễ bị ngập xăng.
Nếu máy nổ được vài giây rồi tắt, đừng vặn ga thật to. Hãy để máy chạy không tải chừng một hai phút cho nhiệt độ lên dần, nhớt loãng ra, các khe cơ khí giãn nở về đúng vị trí, rồi mới bắt đầu chuyển số đi. Nếu xe của bạn còn cần đề bằng chân, đây chính là lúc dùng tới nó, vì lực đạp bằng chân thường quay máy mạnh hơn nhịp đề điện yếu trong giá rét.
Khắc phục từng nguyên nhân thường gặp
Khi máy phải đề trên năm nhịp mà vẫn không nổ, hãy xét theo thứ tự từ đơn giản đến phức tạp. Kiểm tra ắc quy trước tiên, vì đây là nguyên nhân chiếm phần lớn các ca khó nổ mùa lạnh ở xe ga cũ; đèn báo mờ dần khi đề là dấu hiệu dễ nhận thấy. Tiếp theo là bugi, tháo ra xem điện cực có bị mòn, có muội đen bám dày không, rồi vệ sinh hoặc thay chiếc mới đúng ký hiệu. Lọc gió bẩn cũng làm máy nghèo khí, còn với xe dùng chế hòa khí, kim phun và bình xăng con nên được chỉnh định kỳ ở thợ quen thuộc.
Với xe đã dùng trên ba năm, nên mang ắc quy đi đo tải trước mỗi mùa lạnh, vì ắc quy tự yếu dần theo thời gian dù vẫn sáng đèn bình thường. Thay sớm một chiếc ắc quy đúng loại luôn đỡ tốn công hơn so với việc đứng giữa đường lúc sáng sớm giá rét, và còn tránh cho bộ đề phải làm việc quá tải nhiều lần liên tiếp.
Nếu xe vẫn khó nổ sau khi đã soát nhóm trên, vấn đề có thể nằm ở độ nén, cảm biến của hệ thống phun xăng hoặc mức nhớt quá hạn. Lúc này không nên tự tháo sâu, vì chỉnh sai còn khiến máy hụt ga khi lên dốc. Mang xe tới thợ tin cậy, hoặc báo lại cửa hàng nếu đó là xe thuê; việc bảo dưỡng đúng kỳ theo hướng dẫn trong trang bảo dưỡng xe máy cũng giúp giảm hẳn tần suất khó nổ về sau.
Phòng tránh từ tối hôm trước
Phòng vẫn hơn chữa. Trời lạnh nên đỗ xe trong nhà hoặc nơi có mái che, che lại nắp máy nếu buộc phải đỗ ngoài trời, và tránh chỗ gió lùa. Buổi tối hôm trước, nếu biết sáng mai phải đi sớm, hãy đổ sẵn xăng ở cây xăng lớn để hạn chế nước ngưng tụ trong bình, và chạy xe một vòng ngắn trước khi đỗ để sạc lại cho ắc quy. Người thường đi ca sớm quanh Hà Nội cũng nên cân nhắc chọn dòng xe đề nhạy nếu đang định thuê thêm một chiếc cho mùa đông.
Một mẹo nhỏ nữa là sáng ra nếu có thể, hãy đẩy xe ra chỗ nắng sớm vài phút trước khi đề, vì nhiệt độ thân xe tăng giúp xăng bay hơi dễ hơn. Người sống trong ngõ sâu nơi xe không vào được sát nhà cũng nên chuẩn bị sẵn găng tay giữ tay khỏi tê cóng khi phải thao tác với chìa khóa và bộ đề trong lạnh.
Ghi nhớ cho mỗi sáng mùa lạnh
Tóm lại, xe ga đề không nổ khi trời lạnh phần lớn đến từ ắc quy yếu, bugi mòn và hỗn hợp nghèo khi máy nguội. Thao tác đề nhịp ngắn, không vặn ga, để máy chạy không tải một hai phút sẽ xử lý được phần lớn tình huống ngay tại chỗ. Hiểu rõ các nguyên nhân này giúp bạn bình tĩnh hơn và không làm hỏng thêm bộ đề; để chọn dòng xe ga hợp với thói quen đi lại quanh Hà Nội, bạn xem thêm các bài trong chuyên mục xe máy.