Cứ đến đợt mưa sao băng là tiệm tôi lại có nhóm bạn trẻ hỏi thuê xe để đi ngắm mưa sao băng ở Hà Nội. Nói thẳng: trong nội thành đèn quá sáng, gần như không thấy gì, muốn thấy rõ phải ra ngoại thành. Dưới đây là những điều tôi vẫn dặn khách: chọn đêm, chọn chỗ tối mà an toàn, mặc đủ ấm và về khuya cho chắc.
Chọn đêm ngắm mưa sao băng ở Hà Nội: lịch, trăng và mây
Ba thứ quyết định một đêm săn sao là ngày cực đại, ánh trăng và mây. Các trận lớn lặp lại vào khoảng thời gian gần như cố định hằng năm:
- Quadrantids: đầu tháng 1, đỉnh ngắn, dễ trượt.
- Perseids: khoảng 12–13/8, nhưng tháng 8 miền Bắc hay mưa giông.
- Orionids: khoảng 21–22/10, trời thu thường khô và trong.
- Leonids: khoảng 17–18/11, tháng có nhiều đêm hanh khô.
- Geminids: khoảng 13–14/12, thường dày nhất năm nhưng đêm rất lạnh.
Giờ cực đại mỗi năm lệch một chút, nên xem lại lịch thiên văn trước khi đặt xe. Trăng gần tròn làm mờ phần lớn vệt sao băng nhỏ; đêm Orionids năm nay trăng đã khá đầy, nên khung đẹp nhất là từ lúc trăng lặn đến trước khi trời hửng sáng. Ứng dụng thiên văn trên điện thoại đều có giờ trăng lặn.
Với mây, xem dự báo mây theo từng giờ chứ không chỉ xem có mưa hay không, đối chiếu thêm bản tin của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia. Chiều hôm đó trời vẫn kín mây thì hoãn, đừng cố. Một đêm ngồi đồi lạnh dưới bầu trời đục còn mệt hơn ở nhà ngủ.
Chỗ ngắm sao gần Hà Nội: tối nhưng không vắng tới mức bất an
Sóc Sơn và Ba Vì là hai hướng hay được chọn vì có đồi, hồ và khu cắm trại. Tôi không khuyên tìm chỗ tối nhất có thể, mà tìm chỗ đủ tối và có người quản lý.
Hướng Sóc Sơn
Từ cửa hàng ở Bồ Đề, Long Biên đi hướng Đông Anh lên Sóc Sơn thường mất khoảng một tiếng rưỡi. Quanh hồ Hàm Lợn, hồ Đồng Đò có khu cắm trại, homestay có chủ trông coi. Phía sân bay Nội Bài trời vẫn sáng mờ, nên ngồi quay lưng về phía đó.
Hướng Ba Vì
Xa hơn, thường hai tiếng trở lên, nhưng trời tối hơn hẳn. Quanh hồ Suối Hai và hồ Đồng Mô phía Sơn Tây có nhiều khu cắm trại. Vườn quốc gia Ba Vì có quy định ra vào riêng, hỏi tại cổng hoặc trang chính thức trước, không tự ý chạy lên núi ban đêm; giờ mở cổng có thể thay đổi theo mùa.
Tiêu chí chọn điểm
- Có chủ khu cắm trại hoặc homestay, có chỗ trông xe.
- Bãi trống thoáng tầm nhìn, không sát quốc lộ có xe tải chạy đêm.
- Có sóng điện thoại.
- Không vào khu có biển cấm hay vườn nhà dân khi chưa xin phép.
Ví dụ, một nhóm bạn ở Cầu Giấy định trải bạt ở bãi đất ven đê vì thấy chỗ đó tối hẳn. Tôi sẽ khuyên đổi sang khu cắm trại có chủ ở Sóc Sơn: tốn thêm chút tiền nhưng có nhà vệ sinh, có người trông xe và chỉ đường.
Thuê xe máy cho đêm săn sao: chọn xe, giờ nhận và giờ trả
Điều khách hay quên nhất: cửa hàng mở cửa 09:00–21:00 và không giao nhận xe ngoài giờ. Đêm ngắm sao kéo đến gần sáng, nên thuê theo ngày, nhận xe trước 21:00 và trả hôm sau trong giờ mở cửa. Cách tính ngày khi giữ xe qua đêm, đặt cọc, giấy tờ và mũ bảo hiểm thì hỏi cửa hàng khi đặt xe.
- Honda Wave 150.000 đ/ngày: nhẹ, bền, ít hao xăng, hợp đường dốc ngắn.
- Honda Air Blade 200.000 đ/ngày: ngồi hai người thoải mái, cốp để được áo khoác dày.
- Honda Vision 200.000 đ/ngày: dễ lái, nhưng gặp đường đất xấu phải đi thật chậm.
Khi nhận xe, nhờ nhân viên bật thử đèn pha, đèn cos, xi nhan, còi và bóp thử hai phanh. Đổ đầy bình trước khi rời nội thành, vì cây xăng ven đô có nơi đóng cửa sớm.
Mặc đủ ấm và mang gì cho một đêm ngồi ngoài trời
Ngồi im ba bốn tiếng trên đồi lạnh hơn nhiều so với lúc chạy xe. Cuối tháng 10 đêm ngoại thành đã se lạnh, sương ướt cỏ; tháng 12 thì gió trên đồi buốt. Mặc theo lớp: áo giữ nhiệt, áo nỉ, ngoài cùng áo gió hoặc áo phao; quần dài, tất dày, giày kín. Cách thêm bớt lớp áo có ở bài xếp lớp áo cho ngày thuê xe máy ở Hà Nội.
Nên mang:
- Tấm trải chống ẩm, chăn mỏng.
- Đèn pin ánh đỏ, hoặc dán giấy bóng kính đỏ lên đèn, để mắt giữ thích nghi bóng tối.
- Sạc dự phòng, áo mưa, nước ấm, đồ ăn nhẹ, găng tay.
- Túi đựng rác để mang rác về.
Đồ cồng kềnh buộc chắc vào baga, không treo lủng lẳng trên tay lái.
Đi xe máy ban đêm ngoại thành: trên đường và lúc đến nơi
Trước khi đi, ghim sẵn điểm đến, cây xăng và đường về theo cách trong bài lập bản đồ riêng cho ngày thuê xe máy. Ai từng chạy trail ở Sóc Sơn, Ba Vì bằng xe máy thuê sẽ biết đường vào chân núi ban đêm khác hẳn ban ngày, nên ưu tiên lối chính.
- Đi chậm hơn ban ngày, giữ khoảng cách xa với xe tải.
- Dùng đèn cos khi có xe ngược chiều, đèn pha khi đường vắng.
- Để ý ổ gà, đống cát, rơm phơi, chó chạy ra đường làng.
- Đi nhóm thì giữ một hàng, người thuộc đường đi đầu.
Đến nơi, dựng xe trên nền đất chắc, khóa cổ, rút chìa. Không ngồi ngắm ngay cạnh lề quốc lộ. Gửi vị trí trực tiếp cho người ở nhà.
Về khuya cẩn thận: ngủ lại hay đợi trời sáng mới chạy
Khoảng hai đến bốn giờ sáng là lúc buồn ngủ nhất, cũng là lúc lái xe nguy hiểm nhất.
- Ngắm tới gần sáng thì ngủ lại homestay hoặc lều, sáng ra mới chạy về.
- Bắt buộc về trong đêm thì chốt giờ về từ trước, đừng chờ thêm một vệt nữa.
- Thấy díp mắt thì dừng ở chỗ sáng, an toàn, nghỉ hẳn mười lăm phút.
- Không uống rượu bia trong suốt chuyến.
Kính mũ đọng sương thì lau trước khi đi; sương mù sáng sớm ven hồ làm tầm nhìn giảm, nên bật đèn và đi chậm.
Xe trục trặc giữa đêm thì xử lý ra sao
Xe thủng săm hay chết máy thì dắt vào lề an toàn, hỏi chủ khu cắm trại hoặc người dân chỗ sửa gần nhất, chụp ảnh và giữ hóa đơn. Trong giờ mở cửa, gọi cửa hàng theo số 0942 467 674 để báo. Chi phí hư hỏng xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Chọn được đêm trời trong thì đặt xe sớm, tính sẵn giờ trả hôm sau. Các lựa chọn ở mục thuê xe theo ngày, dịch vụ khác của tiệm xem ở trang thuê xe máy Hà Nội.