Thỉnh thoảng tôi nhận cuộc gọi kiểu: “Em đang bó bột cổ chân, mai phải sang Cầu Giấy nộp hồ sơ, anh cho thuê một chiếc xe ga được không?”. Bó bột có nên đi xe máy, nhất là tự lái một chiếc xe thuê chưa quen tay? Câu trả lời của tôi gần như luôn là không nên. Bài này nói rõ vì sao, lúc nào nhờ người chở được, lúc nào nên gọi xe ô tô và khi nào mới quay lại thuê xe tự lái ở Hà Nội.
Bó bột có nên đi xe máy: vì sao tôi khuyên không tự lái
Một chiếc xe máy cần đủ hai tay, hai chân cùng làm việc, kể cả khi bạn chỉ đi vài cây số trong phố. Tay phải vặn ga và bóp phanh trước, tay trái giữ lái và bóp phanh sau trên xe ga. Mỗi lần dừng đèn đỏ, tắc đường hay quay đầu, hai chân phải chống xuống đỡ cả thân xe. Dắt xe ra khỏi bãi gửi, dựng chân chống giữa cũng cần lực chân và lưng.
Bột, nẹp hay băng cố định làm khớp cứng lại, phản xạ chậm đi, và bạn sẽ theo bản năng tránh dùng phần đang đau. Ở Hà Nội, chỉ một lần xe phía trước phanh gấp trên Nguyễn Văn Cừ hay một ổ gà ở chân cầu là đủ để mất thăng bằng. Ngã lần nữa khi xương đang lành thì hậu quả thường nặng hơn lần đầu. Ngoài ra, một số loại thuốc giảm đau có thể gây buồn ngủ, hãy hỏi bác sĩ trước khi định cầm lái.
Chấn thương chân lái xe máy: xe số hay xe ga đều khó
Với xe số như Honda Wave, chân trái đạp cần số, chân phải đạp phanh sau. Bó bột bên nào cũng mất một chức năng. Xe ga không cần chân điều khiển, nhưng khi dừng bạn vẫn phải chống chân; chân bó bột không gập được, đặt xuống mặt đường lệch là xe đổ về phía đó.
Bó bột hoặc nẹp tay
Tay phải giữ ga và phanh trước, nên bó bột tay phải gần như không lái được. Nẹp tay trái thì phanh sau yếu và khó giữ lái khi qua gờ giảm tốc, đường ray hay mặt đường lồi lõm. Ngón tay sưng cũng khiến bạn không bóp phanh đủ mạnh lúc cần.
Chống nạng đi xe máy được không
Không có chỗ nào an toàn để đặt đôi nạng trên xe máy. Kẹp nạng giữa hai chân hay ôm ngang người khi ngồi sau đều dễ quệt vào người đi bên cạnh, mắc vào bánh xe. Người phải chống nạng cũng thường không tự chống chân, lên xuống xe được, nên tự lái hay ngồi sau đều là lựa chọn rủi ro.
Khi nào có thể nhờ người chở bằng xe máy
Nhờ người thân chở chỉ hợp với một số trường hợp nhẹ, và chỉ khi bác sĩ không dặn hạn chế di chuyển:
- Chấn thương ở một tay, đã cố định gọn, tay còn lại bám chắc được.
- Hai chân đi lại vững, tự lên xuống xe, gác chân lên chỗ để chân sau được.
- Quãng đường ngắn, đường quen, tránh giờ tan tầm.
- Không đau nhiều, không chóng mặt, không vừa mới phẫu thuật.
Người chở nên đi chậm, phanh sớm, báo trước khi qua gờ hoặc ổ gà. Xe tay ga yên rộng như Honda Vision hoặc Honda Air Blade, giá 200.000 đ/ngày, giúp người ngồi sau vững hơn; Honda Wave 150.000 đ/ngày cũng được nếu gác chân sau chắc. Nếu tay bị thương không tự cài được quai mũ bảo hiểm, nhờ người khác cài và kiểm tra lại trước khi đi.
Khi nào nên gọi xe ô tô thay vì đi xe máy
Bó bột chân, phải chống nạng, vừa mổ hoặc còn đau nhiều thì nên gọi taxi hay xe công nghệ loại ô tô. Một vài việc nhỏ giúp chuyến đi đỡ vất:
- Ghi chú cho tài xế là có người đi nạng, hẹn điểm đón sát cửa nhà, không bắt đầu từ đầu ngõ sâu.
- Ngồi ghế sau, chọn bên có chỗ duỗi chân, mang gối nhỏ kê chân bó bột.
- Nhờ tài xế hoặc người nhà cất nạng vào cốp, lấy ra trước khi bạn mở cửa xuống.
- Gọi xe về sớm, đừng chờ đến lúc bệnh viện tan buổi khám mới đặt.
Ví dụ một chị ở Ngọc Lâm, Long Biên gãy cổ chân, cần đi tái khám ở Bệnh viện Việt Đức bên Hoàn Kiếm. Chồng chị định thuê xe máy chở qua cầu Chương Dương. Tôi khuyên chị đi ô tô, còn anh thuê xe một ngày để chạy đi lấy kết quả, mua thuốc và đón con. Hai người gặp nhau ở cổng bệnh viện, chị không phải leo lên xe máy lần nào.
Người bệnh đi ô tô, người nhà thuê xe máy lo việc
Cách kết hợp này hợp với nhiều gia đình. Người bị thương đi lại bằng ô tô, người khỏe thuê xe máy một ngày để chạy những việc lặt vặt: nộp giấy tờ, lấy đồ ở nhà, mua nạng hay ghế tắm, chở cơm vào viện. Xe máy gửi ở bãi bệnh viện gọn hơn ô tô, đi giữa Long Biên với các bệnh viện trong nội thành cũng chủ động hơn.
Nếu cả nhóm cùng đi việc gì đó mà có một người không lên xe máy được, cách chia người đi xe máy, người đi xe buýt hoặc gọi xe đã có trong bài thuê xe máy khi nhóm có người không đi được xe máy. Người phải vào ra viện nhiều ngày có thể tham khảo thêm cách người nhà chăm người nằm viện thuê xe máy ở Bồ Đề.
Khi nào thuê xe lại và tự lái
Mốc đúng nhất là khi bác sĩ điều trị nói bạn đã có thể lái xe. Tháo bột rồi chưa có nghĩa là chân tay đã đủ lực. Trước khi thuê, tự thử ở nhà vài việc:
- Đứng một chân trên chân vừa lành, giữ được vài giây mà không đau.
- Bóp mạnh tay phanh hoặc nắm chặt tay lái của xe người nhà.
- Dắt xe một đoạn, dựng chân chống giữa và hạ xuống được.
- Ngồi trên xe, chống cả hai chân xuống đất, đỡ được xe khi nghiêng.
Ngày đầu quay lại, chọn xe ga nhẹ như Honda Click hoặc Yamaha Mio 150.000 đ/ngày, chạy quãng ngắn vào giờ vắng. Nếu lo bị giục vì lái chậm, xem cách chọn xe êm, giờ vắng và tuyến ít bị ép tốc độ.
Nói thẳng tình trạng với cửa hàng khi đặt xe
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, điện thoại 0942 467 674. Khi gọi đặt xe, cứ nói thật bạn vừa tháo bột hay người nhà đang bó bột, để được gợi ý xe phù hợp và chỉnh gương, yên trước khi đi. Khách đến nhận xe mà còn đi tập tễnh, tôi sẽ nói thẳng là nên chờ thêm vài hôm. Có bảo hiểm cho người thuê hay không, trách nhiệm khi xe hư hỏng ra sao, hãy hỏi cửa hàng khi đặt xe; tiền cọc được xác nhận trực tiếp.
Khi chân tay đã vững và bác sĩ đồng ý, các lựa chọn cho chuyến một ngày có ở mục thuê xe máy theo ngày, còn các dòng xe khác xem tại trang thuê xe máy Hà Nội.