Vào đợt quan trắc, một kỹ thuật viên có thể phải ghé năm, sáu điểm trong một buổi sáng: cửa xả ven sông Tô Lịch, một đoạn sông Nhuệ phía Hà Đông, rồi trạm bơm ở một xã ven đô. Với lịch như vậy, nhiều nhóm chọn cách cán bộ quan trắc môi trường thuê xe máy theo tháng để chủ động lộ trình. Bài này nói về chọn xe, chằng thùng mẫu, mang thiết bị và chạy đường bờ kênh sao cho an toàn.
Vì sao đợt quan trắc môi trường thuê xe máy theo tháng lại hợp lý
Đợt lấy mẫu thường kéo dài vài tuần đến vài tháng theo kế hoạch, điểm lấy mẫu rải rác dọc bờ sông, bờ kênh và trong khu dân cư. Ô tô của đơn vị khó vào đường bờ hẹp, còn gọi xe từng chuyến thì không ai chịu chở thùng mẫu ướt.
- Dừng sát điểm lấy mẫu. Xe máy vào được lối bờ kênh, ngõ nhỏ, đỡ phải xách thùng đi bộ xa.
- Chủ động giờ giấc. Có đợt cần lấy mẫu sớm, có đợt phải đưa mẫu về phòng thí nghiệm kịp trong ngày. Xe ở bên mình suốt kỳ thuê thì không phụ thuộc lịch xe cơ quan.
- Chi phí rõ ràng theo tháng, dễ đưa vào dự toán của đợt khảo sát.
Điều kiện thuê, gia hạn khi đợt quan trắc kéo dài thêm, bạn xem ở mục thuê xe theo tháng. Nếu đơn vị cần chứng từ thanh toán, hãy hỏi rõ với cửa hàng khi đặt.
Chọn xe cho người chở thùng mẫu
Tiêu chí quan trọng nhất là có chỗ chằng thùng chắc chắn và xe đủ khỏe cho đường bờ đất.
- Honda Wave: xe số, baga sau phẳng, dễ chằng thùng giữ lạnh, chạy đường gồ ghề ổn định. Giá thuê ngày 150.000 đ; giá tháng hỏi cửa hàng để được báo cụ thể.
- Honda Air Blade: cốp rộng chứa sổ ghi chép, găng tay, chai dự phòng. Giá tháng khoảng 1.400.000 đ.
- Honda Vision: nhẹ, dễ dắt qua đoạn bờ lầy hay lối hẹp. Giá tháng khoảng 1.800.000–2.000.000 đ.
Xem thêm bảng giá trước khi chốt số xe cho cả nhóm. Muốn lắp thêm giá chở đồ, hãy hỏi cửa hàng trước, đừng tự khoan bắt vào xe thuê.
Chở thùng mẫu trên xe máy cho chắc chắn
Mẫu nước đổ hay vỡ chai là mất nguyên buổi làm. Việc chở thùng mẫu trên xe máy cần làm cẩn thận ngay từ lúc xếp đồ.
Thùng giữ lạnh và cách chằng buộc
- Dùng thùng cỡ vừa, nắp có khóa gài. Thùng quá to vượt ra hai bên dễ quệt vào người đi đường và cột điện.
- Đặt thùng trên baga, sát lưng người lái, trọng tâm càng thấp càng tốt.
- Chằng hai dây chéo hình chữ X bằng dây chun có móc hoặc dây đai, móc vào khung baga chứ không móc vào phần nhựa.
- Chai mẫu đứng trong khay chia ngăn, chèn xốp giữa các chai, túi giữ lạnh đặt theo quy trình bảo quản của đơn vị.
- Kiểm tra lại dây sau đoạn đường đầu tiên và mỗi khi qua đoạn xóc.
Hóa chất cố định mẫu đựng riêng, nắp kín, để theo đúng quy trình an toàn của đơn vị, không bỏ chung cốp với giấy tờ xe. Đừng chở quá kích thước, khối lượng mà sổ hướng dẫn của xe cho phép.
Thiết bị đo cầm tay
Máy đo đa chỉ tiêu, bơm lấy mẫu khí nên để trong túi chống sốc hoặc ba lô có đệm, đeo sau lưng. Cần lấy mẫu hay gậy nối dài phải gập gọn, không gác ngang tay lái. Đi chậm qua gờ giảm tốc để thiết bị không bị xóc mạnh.
Đi lấy mẫu nước bằng xe máy dọc bờ kênh, bờ sông
Đường ven Tô Lịch trong nội thành phần lớn là phố đông xe, còn bờ sông Nhuệ qua các xã ven đô có đoạn hẹp, mặt đường đất, không có lan can. Trời mưa xong, những đoạn này rất trơn.
- Đi chậm, giữ khoảng cách với mép bờ, nhất là khi gặp xe ngược chiều.
- Dừng xe trên chỗ phẳng, chống chân giữa, tắt máy, rút chìa trước khi xuống lấy mẫu.
- Không đỗ sát mép kè hay trên nắp cống, xe nghiêng một chút là lật.
- Không cố lội qua đoạn ngập sâu. Nước có thể ngập ống xả, làm chết máy giữa chừng.
- Không đi một mình ở điểm vắng. Báo lộ trình và giờ dự kiến về cho trưởng nhóm, dùng áo phao, dây an toàn theo quy định của đơn vị khi lấy mẫu sát mặt nước.
Kinh nghiệm chạy đường nhỏ ngoài đồng có trong bài kỹ sư nông nghiệp chạy đường nội đồng.
Lấy mẫu không khí: đỗ xe đúng chỗ
Khi đo không khí ven đường hay trong khu dân cư, khí thải từ chính chiếc xe của bạn có thể làm sai kết quả. Hãy đỗ xe cách điểm đo một quãng, tắt máy, để xe ở phía cuối hướng gió. Trong ngõ, xin phép hộ dân trước khi dựng xe và đặt thiết bị gần cửa nhà họ. Cách đi từng tổ dân phố, ngõ ngách có thể tham khảo thêm bài điều tra viên khảo sát hộ gia đình.
Ví dụ một buổi lấy mẫu phía nam thành phố
Một nhóm hai người xuất phát từ Long Biên, qua cầu Vĩnh Tuy, lấy mẫu ở vài điểm ven Tô Lịch khu Kim Giang, Thanh Liệt, sau đó sang bờ sông Nhuệ phía Hà Đông. Họ chia việc: một người lái và giữ xe, một người xuống lấy mẫu. Thùng mẫu luôn nằm trong tầm mắt, không bỏ xe lại để cả hai cùng xuống bờ.
Ngày nắng, ngày mưa: giữ xe và mẫu
- Trời nắng: dừng xe ở chỗ râm, không để thùng mẫu phơi nắng trong lúc ghi chép.
- Trời mưa: mặc áo mưa bộ thay vì áo cánh dơi, vì vạt áo dễ trùm lên thùng và vướng bánh. Sổ ghi chép, nhãn mẫu bọc trong túi có khóa kéo.
- Có sấm sét: rời khỏi bờ sông, bãi trống và tìm chỗ trú.
- Cuối ngày: gạt bùn ở đế giày để chân không trượt khỏi bàn đạp phanh, lau bùn bám quanh bánh và phanh.
Nhận xe ở tiệm và khi xe gặp sự cố
Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao xe ngoài giờ này. Đợt lấy mẫu bắt đầu sớm thì nên nhận xe từ chiều hôm trước. Nhóm cần nhiều xe một lúc, hãy liên hệ trước để cửa hàng xác nhận số xe sẵn có; tiền cọc và giấy tờ cũng được xác nhận trực tiếp.
Xe khó nổ sau khi đi qua đoạn ngập, phanh kêu lạ hay thủng lốp trên bờ kênh, dắt xe vào chỗ an toàn rồi gọi 0942 467 674 để được hướng dẫn, đừng cố đề máy nhiều lần.
Trước đợt quan trắc tới, bạn xem lại điều kiện thuê xe theo tháng và các hướng dẫn khác trong chuyên mục thuê xe.