Dự án ba đến sáu tháng ở Hà Nội thường mở đầu bằng một câu hỏi rất đời thường: tự lái xe đi làm hay ngồi xe đưa đón của công ty. Không ít chuyên gia nước ngoài thuê xe máy theo tháng vì thấy đồng nghiệp người Việt đi lại linh hoạt, nhưng chiếc xe chỉ là phần dễ. Phần khó nằm ở giấy phép lái xe hợp lệ, quãng đường từ chỗ ở đến nơi làm và mức quen với giao thông Hà Nội. Bài này dành cho chính chuyên gia, kỹ sư và cả người phụ trách hành chính đang thu xếp đi lại cho họ.
Ba câu hỏi trước khi chuyên gia nước ngoài thuê xe máy
Trước khi bàn chọn xe nào, hãy trả lời thật lòng ba câu:
- Giấy phép lái xe bạn đang có được công nhận để lái xe máy tại Việt Nam chưa?
- Nơi làm việc cách chỗ ở bao xa, phải đi qua những tuyến đường nào?
- Bạn đã từng lái xe máy trong dòng xe hỗn hợp, đông đúc như ở đây chưa?
Chỉ cần một câu trả lời là “chưa”, nên nghiêng về xe đưa đón, ít nhất trong vài tuần đầu. Chiếc xe thuê có thể tính sau, khi mọi điều kiện đã rõ.
Giấy phép lái xe: điều kiện đầu tiên, không phải chuyện thủ tục nhỏ
Đây là chỗ nhiều người nước ngoài làm dự án ngắn hạn hiểu sai. Những điểm cần nắm:
- Bằng lái nước ngoài đơn thuần, kể cả có bản dịch, không đủ để điều khiển xe máy ở Việt Nam.
- Giấy phép lái xe quốc tế (IDP) phải cấp theo Công ước Viên 1968 về giao thông đường bộ, dùng kèm bằng lái quốc gia còn hạn, và phải có hạng dành cho xe mô tô. IDP theo mẫu Công ước Geneva 1949 không được công nhận, nên hỏi rõ cơ quan cấp ở nước bạn trước khi bay.
- Ở lâu và có thẻ tạm trú (thường yêu cầu thời hạn từ ba tháng trở lên) cùng bằng quốc gia còn hạn, bạn có thể làm thủ tục đổi sang giấy phép lái xe Việt Nam hạng tương ứng. Hồ sơ và nơi nộp nên hỏi bộ phận hành chính công ty, vì quy định có thể thay đổi.
Một hệ quả ít ai để ý: nhiều hợp đồng bảo hiểm sức khỏe, tai nạn có điều khoản loại trừ khi người lái không có giấy phép hợp lệ. Trước khi tự lái, đọc kỹ phần này trong hợp đồng của bạn hoặc của công ty, hoặc hỏi thẳng đơn vị bảo hiểm.
Quãng đường đến nơi làm: nội thành khác hẳn khu công nghiệp
Làm việc trong nội thành
Văn phòng dự án ở Ba Đình, Cầu Giấy, Hoàn Kiếm, còn chỗ ở quanh Tây Hồ, Kim Mã hay Mỹ Đình thì quãng đường thường ngắn. Xe máy ở đây linh hoạt hơn ô tô, len được qua đoạn ùn và dễ tìm chỗ gửi. Bù lại, giờ cao điểm sáng và chiều rất đông, nhất là các nút giao lớn. Tòa văn phòng thường có hầm gửi xe máy theo vé tháng, hỏi ban quản lý tòa nhà ngay tuần đầu.
Làm việc ở khu công nghiệp lân cận
Nhà máy ở khu công nghiệp Thăng Long (Đông Anh), Nội Bài (Sóc Sơn), Quang Minh (Mê Linh) hay sang Bắc Ninh, Hưng Yên là chuyện khác hẳn:
- Đường dài, nhiều xe tải, container, bụi và gió, trời mưa thì tầm nhìn kém.
- Xe máy không được đi cao tốc và đường vành đai trên cao; trên Đại lộ Thăng Long phải chạy đường gom. Bản đồ điện thoại đôi khi gợi ý tuyến không hợp, phải xem biển báo.
- Sau ca làm dài, lái tiếp gần một tiếng giữa dòng xe lớn rất dễ mất tập trung.
Với tuyến này, xe đưa đón của công ty thường là lựa chọn hợp lý hơn. Ai muốn hình dung cảnh chạy quốc lộ mỗi ngày có thể đọc bài sống ở Long Biên, làm ở khu công nghiệp Phố Nối.
Mức quen giao thông Hà Nội: tự đánh giá cho đúng
Giao thông Hà Nội có nhịp riêng: xe máy dày đặc, rẽ trái cắt dòng, còi bấm liên tục, người đi bộ băng ngang, xe ngược chiều trong ngõ nhỏ. Người chỉ quen lái ô tô ở nước mình thường bất ngờ với khoảng cách giữa các xe ở đây.
Vài gợi ý thực tế:
- Chưa từng lái xe máy thì đừng học lái ở Hà Nội. Đi xe đưa đón và xe công nghệ an toàn hơn nhiều.
- Đã quen xe máy thì làm quen từ từ. Sáng Chủ nhật đi một vòng quanh hồ Tây khi đường còn thưa, vài hôm sau mới thử giờ cao điểm.
- Đi chậm, giữ làn, quan sát gương liên tục, không bắt chước kiểu len lách của người đã chạy nhiều năm.
Bài du học sinh về Hà Nội lấy lại nhịp giao thông có thêm cách làm quen lại với dòng xe sau thời gian ở nước ngoài, áp dụng được cho cả người mới đến.
So sánh xe thuê theo tháng và xe đưa đón công ty
Xe đưa đón công ty:
- Không phải lo giấy phép, mũ bảo hiểm, xăng xe hay chỗ gửi.
- Có thể nghỉ ngơi, đọc tài liệu trên đường.
- Giờ giấc cố định, khó đi đâu ngoài lịch làm việc.
Xe máy thuê theo tháng:
- Chủ động buổi tối, cuối tuần: đi ăn, đi chợ, gặp bạn bè.
- Phù hợp khi nơi làm và chỗ ở cùng trong nội thành.
- Bạn tự chịu trách nhiệm về giấy phép, an toàn và gửi xe.
Nhiều người chọn cách kết hợp: ngày làm việc đi xe đưa đón, cuối tuần thuê xe theo ngày khi thật sự cần, Honda Wave 150.000 đồng hoặc Honda Vision 200.000 đồng một ngày. Nếu dùng xe gần như hằng ngày, thuê tháng mới đáng: Honda Vision 1.800.000–2.000.000 đồng, Honda Air Blade 1.400.000 đồng một tháng. Dự án sáu tháng thì không nên mua xe, vì lúc về nước lại phải lo bán và sang tên.
Nếu quyết định tự lái: chuẩn bị trong tuần đầu
- Mang theo giấy phép hợp lệ mỗi lần lái, cùng giấy tờ xe cửa hàng giao.
- Chọn xe tay ga như Honda Vision, Honda Air Blade nếu chưa quen côn số.
- Kiểm tra xe khi nhận: phanh, đèn, còi, lốp, rồi chụp ảnh tình trạng xe.
- Đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn, cài quai. Việc có kèm mũ hay không, hỏi cửa hàng khi đặt xe.
- Lưu địa chỉ nơi làm và chỗ ở theo tên phường mới để bản đồ không dẫn nhầm.
- Tuyệt đối không lái sau khi uống rượu bia. Việt Nam cấm điều khiển xe khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn, kể cả một cốc nhỏ trong bữa tối với đối tác.
Nếu có đồng nghiệp người Việt, nhờ họ đi cùng chuyến đầu từ chỗ ở đến văn phòng để chỉ chỗ gửi xe và đoạn hay ùn.
Thuê xe theo tháng tại cửa hàng Nguyễn Tú
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa 09:00–21:00. Giấy tờ cần mang, mức đặt cọc, cửa hàng có giữ giấy tờ tùy thân hay không và có bảo hiểm cho người thuê hay không, bạn hỏi cửa hàng khi đặt xe. Muốn nhận xe tại khách sạn hay căn hộ dịch vụ, thời gian và chi phí giao nhận cần xác nhận trước; cửa hàng không giao xe ngoài giờ mở cửa. Dự án kéo dài thêm thì báo sớm để gia hạn theo tháng. Xe gặp sự cố, đưa vào lề an toàn rồi gọi 0942 467 674.
Trước khi chốt, xem điều kiện trong mục thuê xe theo tháng và các bài khác ở chuyên mục thuê xe, rồi cân lại với lịch dự án của bạn.