Một đợt khảo sát hộ gia đình thường kéo dài vài tuần, mỗi ngày gõ cửa hàng chục nhà nằm rải rác trong các ngõ ngách Hà Nội. Nhiều điều tra viên khảo sát thuê xe máy theo tháng cho trọn đợt, vì xe buýt không vào ngõ, còn đi bộ thì không kịp danh sách. Bài này dành cho điều tra viên, cộng tác viên của các dự án nghiên cứu: chọn xe, tìm nhà trong ngõ hẹp, dừng xe sao cho không phiền ai, giữ phiếu và thiết bị khô ráo, và cư xử đúng mực khi bước vào nhà người dân.
Vì sao điều tra viên khảo sát thuê xe máy theo tháng
Công việc khảo sát có nhịp rất riêng: sáng đi một cụm tổ dân phố, chiều quay lại những hộ vắng nhà, tối hoặc cuối tuần gặp người đi làm về muộn. Lịch đổi theo từng hộ chứ không theo giờ hành chính.
- Chủ động quay lại hộ vắng nhà. Có xe riêng, bạn ghé lại một nhà hai ba lần mà không phải chờ xe.
- Đi được cả khu xa trung tâm. Danh sách có thể trải từ khu tập thể cũ trong nội thành đến các xã ven đô như Gia Lâm, Đông Anh.
- Hợp với hợp đồng ngắn. Đợt khảo sát hết thì trả xe, không phải lo chuyện mua bán. Nếu đợt ngắn hơn một tháng hoặc kéo dài thêm, hỏi tiệm để chọn kỳ thuê phù hợp.
Điều kiện gia hạn, đổi xe và giấy tờ khi thuê dài ngày có ở mục thuê xe theo tháng. Cọc và chi phí giao nhận, bạn hỏi tiệm để được xác nhận trực tiếp.
Chọn xe cho người đi khảo sát hộ gia đình bằng xe máy
Phần lớn thời gian bạn không chạy đường lớn mà len lỏi trong ngõ, dắt xe qua cổng hẹp, quay đầu ở cuối ngách cụt. Một chiếc xe nhẹ và gọn quan trọng hơn xe mạnh.
- Honda Vision: nhẹ, yên thấp, dễ dắt và dễ quay đầu trong ngõ.
- Honda Wave: thân mảnh, bền, hợp với người quen xe số và hay vào đường làng.
- Honda Air Blade: cốp rộng, để vừa túi phiếu, áo mưa bộ và sạc dự phòng.
Nếu chưa quen quay đầu trong không gian chật, đọc trước bài quay đầu xe trong ngõ phố cổ. Khi nhận xe, thử còi, phanh và đèn, vì ngõ tối và khúc cua khuất là chuyện hằng ngày của nghề này.
Tìm nhà trong ngõ ngách: đi chậm, dắt xe khi cần
Địa chỉ trong các khu dân cư cũ của Hà Nội thường có dạng ngõ, ngách, hẻm lồng nhau, số nhà nhảy cóc, có ngõ đổi tên hoặc đánh số lại. Vài cách giúp tìm đúng nhà mà không phải chạy vòng vòng:
- Gom danh sách theo cụm. Xếp các hộ cùng một ngõ hoặc cùng một tổ dân phố vào một buổi, đi hết ngõ này rồi mới sang ngõ khác.
- Hỏi tổ trưởng hoặc người gác cổng khu tập thể. Họ thường biết hộ nào chuyển đi, nhà nào hay vắng.
- Dừng hẳn rồi mới xem bản đồ. Không vừa lái vừa nhìn máy tính bảng hay điện thoại.
- Gửi xe ở đầu ngõ, đi bộ vào ngách sâu. Ở những ngõ chỉ vừa một người, như nhiều lối nhỏ quanh khu Kim Liên hay Khâm Thiên, dắt hoặc để xe ngoài sẽ đỡ vất vả cho cả bạn lẫn người trong ngõ.
Khi chạy trong ngõ, đi chậm, bấm còi nhẹ trước khúc cua khuất, nhường trẻ con và người già. Ngõ quá đông người hoặc trơn trượt thì tắt máy, xuống dắt. Gặp xe đi ngược chiều, xem cách xử lý trong bài tình huống xe đi ngược chiều trong ngõ.
Dừng và gửi xe không chắn lối
Mỗi ngày bạn dừng xe hàng chục lần trước nhà người lạ. Một chiếc xe dựng sai chỗ có thể làm hỏng thiện cảm trước khi bạn kịp chào hỏi.
- Hỏi chủ nhà nên dựng xe ở đâu. Nhiều gia đình cho dắt vào sân hoặc chỉ chỗ sát tường.
- Không chắn cửa nhà bên cạnh, lối thoát hiểm hay đầu ngõ. Ngõ hẹp mà dựng xe ngang là xe khác không qua được.
- Dựng chân chống giữa trên nền phẳng, khóa cổ, rút chìa hoặc tắt hẳn khóa thông minh dù chỉ vào nhà ít phút.
- Ở chung cư, đăng ký với bảo vệ và gửi xe đúng bãi, không dựng ở sảnh.
- Khi đi bộ một cụm nhiều hộ, gửi xe ở bãi giữ xe gần chợ hoặc nhà văn hóa tổ dân phố, giữ vé cẩn thận.
Khu không có bãi giữ xe thì tham khảo bài gửi xe ở khu vực không có bãi giữ xe.
Giữ phiếu và thiết bị khô ráo
Phiếu giấy ướt nhòe hay máy tính bảng vào nước là mất công cả ngày. Hãy chuẩn bị như thể chiều nào cũng có thể mưa:
- Phiếu để trong túi chống nước hoặc túi khóa kéo, đặt trong cốp hoặc ba lô, không treo lủng lẳng ở móc trước.
- Máy tính bảng, sạc dự phòng để ngăn riêng có lót, tránh va đập khi qua ổ gà.
- Áo mưa bộ luôn để sẵn trong cốp. Áo mưa cánh dơi dễ bay vướng tay lái trong ngõ hẹp.
- Không ngồi điền phiếu trên yên xe dưới mưa. Xin trú ở hiên nhà hoặc đợi tạnh.
Cách bọc đồ khi gặp mưa được nói chi tiết trong bài chở đồ khi trời mưa.
Giấy tờ và cách cư xử với hộ gia đình
Người dân chỉ mở cửa khi tin bạn. Luôn mang theo thẻ điều tra viên hoặc giấy giới thiệu của đơn vị thực hiện, căn cước và giấy tờ xe. Đến nơi, xưng tên, đưa giấy giới thiệu trước rồi mới hỏi chuyện.
Thông tin hộ gia đình là thông tin cá nhân, cần được tôn trọng:
- Chỉ hỏi và ghi những gì phiếu yêu cầu, không chụp ảnh nhà cửa, giấy tờ ngoài hướng dẫn của dự án.
- Không để phiếu đã điền nằm hở trên yên hay giỏ xe khi vào nhà khác.
- Khóa màn hình thiết bị, không chia sẻ dữ liệu qua tài khoản mạng xã hội cá nhân.
- Hộ nào từ chối thì cảm ơn và ghi nhận theo đúng quy trình, không nài ép.
Khi vào khu vắng hoặc gõ cửa buổi tối, báo lịch cho trưởng nhóm, đi theo cặp nếu có thể.
Ra xã ven đô: đường làng và đê
Danh sách ở ven đô thường có đường làng nhỏ, đoạn đê hẹp có xe tải, ổ gà và chó nhà chạy ra đường. Đi chậm, giữ khoảng cách với xe lớn và bật đèn sớm khi trời nhá nhem. Chỉ đi đường được phép cho xe máy, theo chỉ dẫn bản đồ ở chế độ xe máy; không lên cầu Thanh Trì hay Vành đai 3 trên cao. Sang Gia Lâm, Đông Anh, dùng cầu Long Biên, Chương Dương, Vĩnh Tuy hoặc Nhật Tân. Cố gắng xong việc và về trước khi trời tối.
Nhận, trả xe và khi gặp sự cố
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, không giao xe ngoài giờ này. Thời gian và chi phí giao nhận cần thống nhất trước khi đặt. Thủng lốp hay xe khó nổ giữa ngõ, dắt xe ra chỗ thoáng rồi gọi 0942467674 để được hướng dẫn.
Một đợt khảo sát suôn sẻ bắt đầu từ chiếc xe gọn, chỗ dựng xe đúng mực và túi phiếu khô ráo. Xem thêm về thuê xe theo tháng và các hướng dẫn khác ở chuyên mục thuê xe.