Từng có gia đình đi xin chữ đầu năm về, treo lên thì nhoè một góc vì mưa; từng có người mang chữ mới xin chạy xe về, gió lùa tuột dây, tờ chữ bay giữa đường. Chuyện xin chữ ông đồ ở Văn Miếu ngày Tết tưởng đơn giản mà có ba khâu dễ hỏng: chọn giờ đi để không đứng chờ một tiếng giữa đông người, gửi xe giữa khu vực kín xe dịp lễ, và chở tờ chữ mới viết, mực còn ướt, về nhà nguyên vẹn. Với người thuê xe máy theo ngày để đi xin chữ, ba khâu đó lại cộng thêm việc tính khung giờ thuê. Bài này đi từng khâu một.
Chọn giờ đi Văn Miếu dịp đầu năm
Văn Miếu – Quốc Tử Giám có hai khu chính: khu nội tự và khoảng sân ngoài, cùng dải Hồ Văn. Dịp Tết, khu vực sàn chữ của các ông đồ thường bày ở sân ngoài hoặc dải khu vườn; dòng người dày nhất từ mùng một tới mùng ba, khung 9 giờ sáng tới 3 giờ chiều. Nếu đi sớm, từ 7 giờ 30 tới 8 giờ 30 sáng, bạn gần như không xếp hàng, chọn được ông đồ ưng ý và có chỗ gửi xe thoải mái. Buổi chiều muộn sau 4 giờ người thưa dần, nhưng một số ông đồ bắt đầu dọn sớm, và mực chữ viết lúc gần tối khó khô kịp để chở về an toàn.
Ngày thường sau Tết, từ mùng bốn trở đi, đã vắng hơn nhiều: bạn có thể đi lúc nào trong ngày cũng được, nhưng nếu muốn xin đúng dịp xuân, vẫn nên giữ thói quen đi sáng sớm. Kỷ niệm truyền thống đồng nghĩa ngày càng nhiều người, nên mọi kinh nghiệm đều quy về một điểm: càng sớm càng chủ động.
Gửi xe quanh khu Văn Miếu dịp Tết
Khu Văn Miếu thuộc địa phận Đống Đa, xung quanh các phố Văn Miếu, Quốc Tử Giám, Nguyễn Thái Học. Ngày thường, các bãi gửi xe quanh khu vực mở bình thường; dịp Tết, một số bãi nghỉ trong khi lượng xe tăng, nên cách chắc nhất là đi sớm để còn chỗ, và chuẩn bị sẵn phương án thứ hai: gửi ở bãi ven Hồ Văn hoặc các nhà để xe trong ngõ lớn mở cửa ngày lễ. Trước khi giao xe, hỏi giá gửi xe lễ Tết, vì nhiều bãi tính giá ngày lễ khác ngày thường; hỏi trước để khỏi cãi sau.
Với xe máy thuê, có thêm một lưu ý: chụp ảnh biển số xe và mốc nhận xe trên bãi, vì xe lạ giữa hàng trăm xe dịp Tết rất dễ quên vị trí. Không để giấy tờ và hóa đơn thuê xe trong cốp khi gửi xe bãi; mang theo người.
Xin chữ và chờ mực khô
Một chi tiết ít người nói trước nhưng quan trọng: chữ viết bằng mực nho cần thời gian khô, và càng trời xuân ẩm, càng lâu khô. Ông đồ thường có miếng chắn hoặc khay hứng, nhưng nếu gió, bạn nên giữ chặt hai mép giấy hoặc nhờ xếp lên khu phơi khô riêng. Trong lúc chờ, đứng chắn gió giúp cho tờ chữ. Nếu không kịp đợi khô hẳn, xin ông đồ thêm một tờ giấy lót phía dưới; cách này phổ biến và không mất lịch sự.
Người đi cùng gia đình nên phân công: một người giữ chỗ xếp hàng, một người trông xe và đồ. Trẻ nhỏ nên trao trước “nhiệm vụ” giữ nét, vì các em rất hay cuộn giấy khi mực còn chưa khô.
Chở chữ về không nhàu, không ướt
Cách chuẩn nhất là mang theo một tấm bìa cứng kích thước to hơn tờ chữ: đặt tờ chữ đã khô lên bìa, phủ một tờ giấy lót phía trên, rồi cuộn nhẹ hoặc bọc hai tấm bìa kẹp lại. Trên xe máy, gói chữ để nằm ngang trong cốp sau hoặc kẹp giữa hai tấm bìa đứng, buộc nhẹ bằng dây chun, không ép sát vào các vật khác. Tuyệt đối không gấp chữ; nếp gấp làm mực bể và giấy nhàu vĩnh viễn.
Nếu dịp Tết trời mưa xuân, bọc thêm một lớp nylon ngoài cùng, kín các mép, vì mưa bay lúc chạy ven hồ cũng đủ ướt một góc. Đi chậm trên đoạn đường về qua Hồ Văn, vì khu vực này dịp Tết kín người đi bộ, và phanh gấp làm mọi thứ trong cốp xô vào nhau.
Thuê xe máy theo ngày: tính khung giờ cho chuyến xin chữ
Chuyến xin chữ thường gói trong nửa ngày sáng, nhưng nhiều gia đình gộp thêm chùa, đền đầu năm trong cùng ngày, nên thuê theo ngày là phổ biến. Khi nhận xe, kiểm tra đèn, còi, phanh, gương và mức nhiên liệu; dịp Tết các cửa hàng rất đông, việc kiểm tra kỹ lúc nhận giúp bạn không dừng giữa đường ngày lễ. Các mức giá niêm yết theo ngày của từng dòng xe nằm trên trang bảng giá thuê xe, tiền cọc được xác nhận trực tiếp khi nhận xe.
Nếu dịp Tết bạn cần xe nhiều ngày liền để đi chợ hoa, chùa, làng quê, thuê theo tuần thường hợp hơn theo ngày; các dòng phổ biến có mức giá tuần và tháng đã công bố. Kinh nghiệm thuê dài ngày cho các chuyến Tết, đi lễ đầu tháng gom trong chuyên mục thuê xe máy theo ngày, còn thủ tục chung nằm trong mục thuê xe máy.
Tóm lại
Xin chữ đầu năm bằng xe máy thuê muốn trọn vẹn cần ba việc: đi sáng sớm trước 8 giờ 30, gửi xe ở bãi còn mở ngày lễ và hỏi giá trước, chở chữ về bằng hai tấm bìa kẹp và lớp nylon nếu trời mưa xuân. Tờ chữ về đến nhà phẳng phiu thì mới gọi là chuyến đi thành công.
Nếu bạn cần thuê xe máy dịp Tết để đi xin chữ, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú đặt tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00 hằng ngày, gọi 0942 467 674 để hỏi dòng xe còn trống cho khung giờ đầu năm.