Mới lên Hà Nội nhập học, phòng trọ còn chưa quen đường, việc đầu tiên nhiều bạn làm là vào các nhóm sinh viên trên Facebook tìm một chiếc xe máy để đi học. Một tin rao thuê xe nhóm sinh viên với ảnh xe đẹp, giá mềm, lời lẽ thân thiện dễ khiến bạn muốn chuyển cọc ngay để “giữ xe”. Bài này không bàn chọn xe nào, chỉ đi qua những việc nên kiểm tra trước khi tiền rời tài khoản của bạn.
Vì sao mùa nhập học dễ gặp tin rao thuê xe nhóm sinh viên đáng ngờ
Tháng chín, tháng mười, các nhóm sinh viên quanh Cầu Giấy, khu Bách Khoa, Thanh Xuân hay làng đại học ở Xuân Thủy mỗi ngày có hàng chục bài hỏi thuê xe. Người hỏi thường là tân sinh viên từ tỉnh lên, chưa có người quen, chưa biết tiệm nào, lại ngại đi xa vì chưa thuộc đường.
Kẻ lừa đảo hiểu tâm lý đó. Họ chỉ cần vài tấm ảnh xe, một tài khoản trông như người thường và lời hứa “giao tận phòng trọ”. Bạn còn ở quê, chưa xuống Hà Nội, càng dễ chuyển cọc từ xa cho chắc chỗ.
Dấu hiệu tài khoản ảo và bình luận mồi
Trước khi nhắn tin, dành vài phút xem kỹ người đăng bài. Những điểm sau không chứng minh ai đó lừa đảo, nhưng gặp nhiều điểm cùng lúc thì nên dừng lại:
- Tài khoản mới lập hoặc trống trơn: vài ảnh đại diện, không bạn bè chung, không bài đăng đời thường nào.
- Tên đổi nhiều lần, ảnh đại diện là ảnh mạng, không thấy mặt người thật ở ảnh nào khác.
- Một bài rao đăng y hệt ở nhiều nhóm, cùng ảnh nhưng địa chỉ mỗi nơi một kiểu: lúc gần Đại học Quốc gia, lúc gần Bách Khoa.
- Giá thấp bất thường, kèm câu thúc ép như “chỉ còn một xe”, “ai cọc trước người đó lấy”.
Bình luận mồi khó nhận ra hơn. Dưới bài rao có vài tài khoản khen “thuê rồi, xe đẹp, chủ nhiệt tình”. Hãy bấm vào từng tài khoản: nếu chúng cũng mới lập, ít bạn bè, chỉ đi khen ở các bài rao, đó nhiều khả năng là tài khoản dựng sẵn. Lời khen không thay được việc bạn tự xác minh.
Gọi điện trước, đừng chỉ nhắn tin
Nhắn tin tiện, nhưng cũng là nơi kẻ xấu dễ diễn nhất. Hãy xin số và gọi trực tiếp. Người cho thuê thật thường sẵn lòng nghe máy, nói rõ xe ở đâu, đến xem lúc nào.
Khi gọi, hỏi vài câu cụ thể thay vì câu chung chung:
- Xe đang để ở địa chỉ nào, số nhà, ngõ nào, gần mốc gì?
- Em đến xem và chạy thử được vào giờ nào trong hôm nay hoặc mai?
- Giấy đăng ký xe đứng tên ai, có mang ra cho em đối chiếu được không?
- Hai bên có làm hợp đồng hoặc biên nhận cọc bằng giấy không?
Nếu người kia né gọi, viện cớ “đang bận, chuyển cọc đi rồi tối nói”, hoặc mập mờ về chỗ để xe, bạn đã đủ lý do để thôi. Câu “đến rồi tính” về tiền cọc cũng nên hỏi lại cho rõ, như bài chủ xe trả lời mơ hồ về tiền cọc đã phân tích.
Đến xem xe tận nơi trước khi chuyển cọc
Đây là bước quan trọng nhất và cũng hay bị bỏ qua vì ngại. Từ ký túc xá ở Cầu Giấy sang một ngõ ở Thanh Xuân chỉ chừng hai mươi phút xe buýt. Đổi lại, bạn được tận mắt nổ máy, bóp phanh, xem lốp và biết người cho thuê có thật.
Khi đến nơi, để ý:
- Xe có giống ảnh trong bài rao không: màu sơn, vết xước, biển số.
- Người giao xe có phải người đã nghe máy không, có lúng túng khi bạn hỏi về xe không.
- Chỗ để xe là nhà ở, tiệm sửa xe hay chỉ là góc vỉa hè hẹn tạm. Hẹn ở quán nước rồi “người khác mang xe tới” là dấu hiệu cần cảnh giác.
Chưa xuống Hà Nội thì nhờ người quen ở đây xem giúp, hoặc chờ nhập học rồi mới chốt. Thời điểm đưa tiền hợp lý đã có trong bài nên đưa tiền cọc lúc nào: xem xe và chốt điều kiện trước, đưa cọc sau.
Giấy tờ xe và hợp đồng: đối chiếu từng dòng
Xe cho thuê đàng hoàng có giấy đăng ký xe. Chỉ cần so mấy điểm: biển số trên giấy khớp biển gắn trên xe, loại xe và màu sơn khớp xe thật. Nếu giấy đứng tên người khác, hỏi lịch sự về quan hệ giữa hai người; câu trả lời hợp lý thường không vòng vo.
Về hợp đồng, một tờ giấy viết tay cũng được, miễn ghi đủ:
- Họ tên, số điện thoại của hai bên.
- Biển số, loại xe, tình trạng lúc giao.
- Thời gian thuê, tiền thuê, tiền cọc và điều kiện nhận lại cọc.
- Chữ ký của hai bên, mỗi bên giữ một bản hoặc chụp lại.
Khung những dòng nên có trên giấy biên nhận được liệt kê kỹ trong bài biên nhận tiền cọc thuê xe máy.
Lúc chuyển khoản: soát tên người nhận
Chỉ khi đã gọi điện, xem xe và có giấy tờ rõ ràng mới nên chuyển cọc. Trước khi bấm xác nhận, nhìn kỹ tên chủ tài khoản hiện trên ứng dụng ngân hàng có trùng tên trên hợp đồng không; lệch mà giải thích không thuyết phục thì dừng. Ghi nội dung chuyển khoản kèm biển số xe và lưu ảnh màn hình giao dịch. Cách soát khi quét mã thanh toán có trong bài quét mã QR để chuyển cọc.
Nhiều ứng dụng ngân hàng hiện có tính năng cảnh báo khi số tài khoản nhận từng bị báo cáo nghi lừa đảo. Thấy cảnh báo như vậy, đừng cố chuyển cho bằng được.
Lỡ chuyển cọc rồi mới thấy nghi ngờ
Nếu đã chuyển tiền mà người kia chặn liên lạc, xóa bài hoặc đòi thêm “phí giữ xe”, hãy làm ngay:
- Chụp lại tin nhắn, trang cá nhân, bài rao và ảnh giao dịch trước khi chúng bị xóa.
- Gọi tổng đài ngân hàng của chính bạn, trình bày sự việc và hỏi cách hỗ trợ.
- Đến công an phường nơi bạn ở để trình báo, mang điện thoại và giấy tờ tùy thân; gọi 113 nếu khẩn cấp.
- Báo cáo thêm qua trang tiếp nhận phản ánh lừa đảo của cơ quan nhà nước, như Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia.
Không ai bảo đảm lấy lại được tiền, nhưng trình báo sớm, đủ bằng chứng giúp cơ quan chức năng có thông tin xử lý. Đừng tin người tự xưng “lấy lại tiền giúp” rồi đòi chuyển thêm phí.
Một lựa chọn bạn có thể kiểm chứng
Muốn thuê ở một địa chỉ cố định, bạn có thể đến xem xe tại Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942467674. Tiền cọc và giấy tờ cần mang được xác nhận trực tiếp khi bạn đến hoặc gọi. Từ Bách Khoa sang Long Biên qua cầu Chương Dương không xa.
Gọi điện, xem xe, đối chiếu giấy tờ rồi mới chuyển tiền là thói quen dùng được suốt những năm đại học. Các bài về tiền cọc được gom ở mục đặt cọc và giữ giấy tờ, còn kinh nghiệm thuê xe nói chung nằm trong chuyên mục thuê xe máy Hà Nội.