Ở nhiều khu trọ Hà Nội, thuê xe máy của cá nhân là chuyện thường: bác chủ nhà có chiếc Wave để không, anh hàng xóm đi công tác dài ngày muốn cho thuê chiếc tay ga, hay người quen giới thiệu một chiếc “đi tạm vài tháng”. Cách này nhanh và linh hoạt, nhưng thiếu thứ cửa hàng luôn có sẵn: hợp đồng mẫu và bước kiểm tra giấy tờ. Bài này hướng dẫn bạn tự làm hai việc đó, kiểm tra đăng ký xe và viết giấy thỏa thuận đủ rõ để hai bên cùng yên tâm.
Thuê xe máy của cá nhân khác gì thuê ở cửa hàng
Về bản chất, thuê xe của một người hay của cửa hàng đều là hợp đồng thuê tài sản theo Bộ luật Dân sự 2015: bên cho thuê giao xe để bạn dùng trong một thời hạn, bạn trả tiền thuê. Khác biệt nằm ở chỗ ai lo phần giấy tờ.
- Ở cửa hàng: có hợp đồng in sẵn, có biên bản bàn giao, xe được kiểm tra trước khi giao, có người để gọi khi xe hỏng giữa đường.
- Với cá nhân: mọi thứ dựa vào lời nói và sự quen biết. Lúc vui vẻ thì không sao, nhưng khi xe hỏng, bị phạt nguội hay mất xe, không có giấy tờ thì rất khó phân xử.
Quen biết không thay được giấy tờ. Hàng xóm càng thân càng nên viết rõ, để giữ được tình cảm khi có chuyện.
Kiểm tra chủ xe khi thuê xe cá nhân
Việc đầu tiên là chắc chắn người đưa chìa khóa có quyền cho thuê chiếc xe đó. Xin xem giấy chứng nhận đăng ký xe (nhiều người vẫn gọi là cà vẹt) và đối chiếu từng mục:
- Tên chủ xe trên giấy có trùng với căn cước của người cho thuê không.
- Biển số trên giấy có khớp biển gắn trên xe không.
- Số khung, số máy ghi trên giấy có khớp số đóng trên xe không. Không biết vị trí thì nhờ người cho thuê chỉ, hoặc nhờ tiệm sửa xe quen xem giúp.
- Nhãn hiệu, màu sơn có đúng mô tả trên giấy không. Xe đã sơn đổi màu mà giấy vẫn ghi màu cũ là điểm nên hỏi lại.
Nếu người cho thuê không phải chủ xe, ví dụ xe đứng tên bố mẹ, vợ chồng, hoặc mua lại nhưng chưa sang tên, hãy hỏi thẳng chủ xe có biết và đồng ý không. Tốt nhất là có giấy ủy quyền, hoặc ít nhất chữ ký xác nhận của chủ xe trên tờ thỏa thuận.
Xe không có giấy, chỉ có bản photo không rõ nguồn, hoặc người cho thuê lảng tránh khi bạn hỏi giấy tờ là dấu hiệu nên dừng lại. Đi phải xe không rõ nguồn gốc, bạn có thể bị giữ xe và mất nhiều thời gian giải trình khi bị kiểm tra.
Giấy tờ phải đi theo xe khi bạn cầm lái
Khi chạy xe máy, người lái cần mang theo giấy phép lái xe phù hợp, giấy đăng ký xe và giấy chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe còn hạn. Với xe của cá nhân, hai loại giấy sau thuộc về chủ xe, nên cần thỏa thuận rõ:
- Chủ xe để giấy đăng ký ở đâu, bạn mang loại giấy nào khi đi đường. Quy định về giấy tờ được chấp nhận có thể thay đổi, nên hai bên tự kiểm tra quy định hiện hành trước khi giao xe.
- Bảo hiểm bắt buộc còn hạn đến ngày nào; hết hạn giữa kỳ thuê thì ai mua.
- Khi trả xe, giấy tờ được trả lại đủ và ghi nhận vào tờ thỏa thuận.
Danh sách những thứ nên có trong túi giấy tờ trước khi lăn bánh có trong bài túi giấy tờ đi kèm xe thuê.
Giấy thỏa thuận thuê xe với người quen cần ghi những gì
Không cần văn phong luật sư. Một tờ viết tay hoặc đánh máy, hai bên ký, mỗi người giữ một bản là dùng được. Nội dung nên có:
Thông tin hai bên và chiếc xe
- Họ tên, số căn cước, địa chỉ, số điện thoại của bên cho thuê và bên thuê.
- Biển số, nhãn hiệu, màu sơn, số khung, số máy, tên chủ xe trên giấy đăng ký.
Thời hạn, tiền thuê và cách trả
- Ngày giờ nhận xe, ngày giờ trả xe, có được gia hạn không.
- Giá thuê theo ngày, tuần hay tháng; trả trước hay trả sau; chuyển khoản hay tiền mặt.
- Có đặt cọc không, cọc bao nhiêu, khi nào trả lại và được trừ vào khoản gì.
Tình trạng xe lúc giao
- Số km trên đồng hồ, mức xăng, vết xước, chỗ móp, đèn, còi, phanh.
- Phụ kiện đi kèm như mũ bảo hiểm, áo mưa, khóa phụ.
- Ảnh và video quanh xe, có ngày giờ.
Muốn mô tả vết xước bằng chữ cho hai bên cùng hiểu, tham khảo bài ghi vết xước cũ vào hợp đồng thuê xe.
Trách nhiệm khi có chuyện
- Hỏng do hao mòn tự nhiên thì ai chịu, hỏng do người thuê thì xử lý thế nào.
- Thuê dài thì ai đưa xe đi bảo dưỡng, thay dầu.
- Phạt nguội trong kỳ thuê: thông báo thường gửi về chủ xe, nên ghi rõ người thuê chịu các lỗi phát sinh trong thời gian giữ xe, căn cứ ngày giờ ghi nhận vi phạm.
- Mất xe, tai nạn: báo cho nhau trong bao lâu, ai làm việc với cơ quan chức năng.
- Ngoài người thuê, còn ai được lái.
Hai tình huống dễ gặp ở Hà Nội
Thử hình dung một bạn sinh viên trọ ở Cầu Giấy thuê lại chiếc Vision của anh hàng xóm để đi làm thêm ba tháng, hai bên chỉ nói miệng. Tháng thứ hai, chủ xe nhận thông báo phạt nguội vì xe vượt đèn đỏ, đúng vào tuần cả hai không nhớ ai đang giữ xe. Không có tờ thỏa thuận ghi ngày giao nhận và điều khoản phạt nguội, chuyện nhỏ thành mấy buổi tối cãi nhau.
Tình huống khác: một chị ở Hoàng Mai thuê xe qua người quen giới thiệu, đến lúc bị kiểm tra giấy tờ mới biết xe đứng tên người khác, còn người cho thuê chỉ là người mượn lại. Năm phút đối chiếu giấy đăng ký lúc nhận xe là đủ tránh được.
Khi nào nên thuê ở cửa hàng thay vì cá nhân
Thuê của người quen hợp khi bạn biết rõ chủ xe, xe đủ giấy và hai bên chịu ngồi viết thỏa thuận. Người cho thuê ngại giấy tờ, xe không rõ chủ, hoặc bạn cần được đổi xe khi hỏng thì thuê ở cửa hàng có giấy tờ rõ ràng thường đỡ mệt hơn.
Ở cửa hàng Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, giá theo ngày là Honda Wave 150.000 đ, Honda Vision và Air Blade 200.000 đ; giá tuần, giá tháng và các dòng khác xem tại bảng giá. Đặt cọc và giấy tờ cần để lại được xác nhận trực tiếp khi đặt xe. Cửa hàng mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674.
Dù thuê của ai, hãy đọc thêm các bài về giấy tờ trong mục thủ tục thuê xe và tổng quan tại chuyên mục thuê xe trước ngày nhận xe.