Lướt các nhóm rao vặt, chợ mạng ở Hà Nội, bạn sẽ gặp không ít bài đăng của người có xe máy để không và cho thuê lại theo ngày hay theo tháng. Thuê xe máy cá nhân qua mạng có thể thuận tiện: gần chỗ ở, thỏa thuận linh hoạt, nhiều khi người cho thuê là sinh viên hay người đi làm muốn xe đỡ nằm phủ bụi. Phần lớn người đăng bài là người thật, xe thật. Nhưng vì hai bên chưa từng gặp nhau, bạn cần một bước mà ở cửa hàng ít ai nghĩ tới: kiểm tra người đang cho thuê có đúng là chủ xe, hoặc được chủ xe đồng ý, trước khi đưa bất kỳ khoản tiền nào. Bài này đi theo đúng thứ tự một lần thuê: từ lúc nhắn tin đến lúc cầm chìa khóa.
Thuê xe máy cá nhân qua mạng: vì sao phải hỏi chuyện chủ xe
Khi thuê ở một cửa hàng có địa chỉ, giấy tờ xe thường gắn với cửa hàng và có người chịu trách nhiệm tại chỗ. Với một bài đăng cá nhân, chiếc xe có thể đứng tên chính người đăng, đứng tên bố mẹ, vợ chồng, hoặc một người quen gửi lại. Những trường hợp đó đều bình thường, miễn là bạn biết rõ và người đứng tên đồng ý.
Điều bạn muốn tránh là cầm lái một chiếc xe cho thuê không rõ nguồn gốc. Nếu bị dừng kiểm tra giấy tờ, hoặc nếu sau này có người khác đến nhận xe là của họ, người đang đi xe sẽ mất thời gian giải thích và có thể bị tạm giữ phương tiện để xác minh. Vài phút đối chiếu giấy tờ ngay từ đầu đỡ cho bạn cả một buổi phiền phức.
Trước khi gặp: hỏi gì qua tin nhắn
Ngay khi trao đổi lần đầu, bạn có thể hỏi một cách bình thường, không cần dè dặt:
- Xe đứng tên ai? Nếu không phải người đăng bài thì người đứng tên là gì của họ?
- Hôm gặp có mang giấy đăng ký xe bản gốc và giấy tờ tùy thân không?
- Nếu xe của người nhà, có giấy ủy quyền hoặc có thể gọi điện để chủ xe xác nhận không?
- Xe gắn biển số gì, đời xe, màu xe? Nhờ gửi thêm ảnh chụp ở góc thấy rõ biển số.
Người cho thuê nghiêm túc thường trả lời thẳng, vì chính họ cũng muốn biết bạn là ai trước khi giao xe. Nếu câu trả lời vòng vo, hoặc người đăng chỉ muốn chuyển nhanh khoản giữ chỗ, đó là lúc nên chậm lại. Bài giá thuê rẻ bất thường kèm lời giục chuyển cọc mô tả kiểu thúc ép này kỹ hơn.
Gặp trực tiếp, xem xe, chưa chuyển cọc trước
Nguyên tắc đơn giản nhất: không chuyển cọc khi chưa nhìn thấy xe và giấy tờ tận mắt. Hẹn gặp ở nơi đông người, ban ngày, chẳng hạn trước cổng một chung cư ở Long Biên, bãi gửi xe gần chợ Long Biên hay quán cà phê đầu phố trong Cầu Giấy. Nên rủ thêm một người đi cùng nếu được.
Khi gặp, nhìn xe trước, hỏi chuyện sau. Xe có đúng như ảnh không, biển số có phải chiếc đã nhắn không, chìa khóa có mở được yên và khóa cổ không. Bạn có quyền xem xe thong thả, người cho thuê cũng vậy với giấy tờ của bạn.
Đối chiếu tên chủ xe trên giấy đăng ký
Đây là bước chính của cả cuộc thuê. Giấy đăng ký xe ghi tên chủ xe, địa chỉ, biển số, số khung, số máy cùng nhãn hiệu, màu sơn. Bạn đối chiếu ba lớp.
Lớp một: tên trên giấy với người trước mặt
Nhờ người cho thuê cho xem giấy tờ tùy thân, so tên với dòng chủ xe trên giấy đăng ký. Nếu trùng, xong lớp này. Nếu khác, hỏi quan hệ và xem giấy ủy quyền nếu có, hoặc đề nghị gọi điện cho chủ xe ngay tại chỗ để xác nhận đồng ý cho thuê. Việc gọi điện không có gì khó chịu nếu bạn nói thẳng là để cả hai bên yên tâm.
Lớp hai: biển số trên giấy với biển gắn trên xe
Đọc từng ký tự, đừng chỉ liếc vài số cuối. Biển phải gắn chắc, không có dấu hiệu tháo lắp hay dán đè.
Lớp ba: số khung, số máy
Số khung và số máy được đóng trên thân xe, vị trí khác nhau theo dòng xe. Nhờ người cho thuê chỉ chỗ, lau sạch nếu bám bẩn, rồi so với giấy. Nếu số bị mờ bất thường hoặc có dấu đục sửa, nên dừng lại. Cách tìm các con số này trên xe được nói chi tiết trong bài đối chiếu biển số, đăng ký xe và bảo hiểm khi nhận xe thuê.
Nếu người cho thuê nói giấy gốc đang ở ngân hàng và chỉ có bản sao, đó là một tình huống riêng cần hỏi kỹ hơn; xem bài xe thuê đang thế chấp ngân hàng, chỉ có bản sao đăng ký.
Kiểm tra chủ xe trước khi thuê một cách tế nhị
Nhiều người ngại vì sợ bên kia nghĩ mình nghi ngờ. Cách nói giúp giữ không khí thoải mái:
- “Em xem qua giấy xe để chụp lại biển số, lỡ đường có ai hỏi thì em trình được.”
- “Xe đứng tên chị gái anh à, anh gọi chị ấy một câu cho em yên tâm nhé.”
- “Em gửi anh ảnh căn cước của em, anh cho em chụp giấy đăng ký nhé.”
Trao đổi hai chiều như vậy công bằng cho cả hai. Người cho thuê cá nhân cũng đang chịu rủi ro khi giao xe cho người lạ, nên việc mỗi bên xem giấy tờ của nhau là chuyện bình thường, không phải thiếu tin tưởng. Nếu sau khi xem mà còn băn khoăn, bạn có thể lịch sự từ chối và cảm ơn, không cần giải thích dài.
Khi đã khớp: giao cọc và giữ lại bằng chứng
Giấy tờ khớp, xe ổn, lúc này mới bàn khoản cọc. Hai bên ghi lại ngắn gọn: tên người cho thuê, chủ xe, biển số, ngày giờ nhận và trả, khoản cọc, cách hoàn cọc. Có thể viết tay hai bản hoặc nhắn một tin tóm tắt để bên kia xác nhận. Nếu chuyển khoản, xem tên người nhận hiện ra trong ứng dụng ngân hàng có khớp với người bạn vừa gặp không. Chụp ảnh xe bốn góc trước khi chạy đi.
Mẫu giấy thỏa thuận giữa người thuê và cá nhân cho thuê có trong bài thuê xe máy của cá nhân hoặc hàng xóm: viết giấy thỏa thuận.
Nếu lỡ chuyển tiền rồi mới thấy bất thường, dừng chuyển thêm, gọi tổng đài ngân hàng của chính bạn, và trình báo công an nơi gần nhất, gọi 113 khi khẩn cấp.
Kết lại
Thuê của cá nhân không xấu, chỉ cần thứ tự đúng: hỏi trước, gặp tận nơi, đối chiếu tên chủ xe và các con số trên giấy, rồi mới đưa cọc. Xem thêm các bài trong mục đặt cọc và giữ giấy tờ hoặc trang kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội.