Bạn là sinh viên cần một chiếc xe đi học vài tuần, là người lớn tuổi muốn đi chợ quanh nhà cho đỡ mỏi chân, hay là khách du lịch muốn đạp chậm ngắm phố? Dù là ai, việc kiểm tra xe đạp điện khi thuê nên làm ngay tại cửa hàng, trước khi ký nhận và đạp ra đường. Xe trông đơn giản, nhưng vì vừa có phần xe đạp (xích, bàn đạp, phanh cơ) vừa có phần điện (pin, tay ga, đèn), số chỗ cần thử nhiều hơn bạn tưởng. Bài này đi theo thứ tự một lần nhận xe.
Kiểm tra xe đạp điện khi thuê khác gì nhận xe máy
Đừng áp nguyên thói quen nhận xe máy sang xe đạp điện. Xe đạp điện có phanh nhẹ hơn, xích lộ ra ngoài, bàn đạp phải quay được, còn “bình xăng” là cục pin cần sạc nhiều giờ. Muốn hiểu rõ hai loại xe điện khác nhau ra sao, có thể đọc trước bài xe đạp điện khác gì xe máy điện.
Xe đạp điện cho thuê qua tay nhiều người, nên các bộ phận nhỏ như chuông, chân chống, gác chân sau dễ bị lỏng. Đừng ngại xin vài phút để tự tay thử từng thứ.
Thử phanh xe đạp điện: bóp khi dắt, rồi bóp khi đạp chậm
Phanh là việc đầu tiên. Làm theo hai bước:
- Dắt xe đi bộ vài bước, bóp từng tay phanh một. Bóp tay phanh trước, bánh trước phải dừng hẳn. Bóp tay phanh sau, bánh sau phải dừng hẳn. Tay phanh không được chạm sát tay nắm mới ăn; nếu bóp gần chạm hết mà bánh vẫn lăn, phanh đã giãn dây.
- Ngồi lên, đạp chậm trong sân hoặc vỉa hè rộng rồi bóp đều hai tay. Xe phải giảm tốc êm, không giật, không lệch sang một bên.
Tiếng kim loại cọ ken két khi bóp là dấu hiệu má phanh mòn. Nhiều mẫu xe đạp điện có công tắc ngắt điện ở tay phanh: bóp phanh thì động cơ ngừng kéo. Hãy hỏi nhân viên xe bạn nhận có chức năng này không và thử xem nó có hoạt động. Cách cảm nhận độ ăn của từng tay phanh được nói kỹ hơn trong bài thử phanh trước và phanh sau khi nhận xe thuê.
Xích, bàn đạp và bánh xe: phần “xe đạp” dễ bị bỏ qua
Khi pin yếu giữa đường hay lên dốc cầu, bạn sẽ phải đạp trợ lực, lúc đó xích tuột hay bàn đạp lỏng rất phiền.
- Xích: nhìn xem xích có khô rỉ, có mắt nào bị cứng không. Dùng tay ấn nhẹ giữa đoạn xích dưới, xích không nên chùng võng quá nhiều. Quay bàn đạp ngược chiều vài vòng, xích phải chạy trơn, không nhảy.
- Bàn đạp: cầm từng bàn đạp lắc qua lại. Bàn đạp xoay trơn là tốt, nhưng nếu lắc thấy cả trục lỏng lẻo thì báo nhân viên ngay.
- Bánh xe và lốp: bóp thử lốp bằng ngón tay, nhìn quanh xem có vết nứt hay đinh găm. Nhấc nhẹ từng đầu xe rồi quay bánh, bánh không nên đảo lắc rõ rệt.
- Yên và ghi đông: chỉnh yên vừa tầm, sao cho khi ngồi hai mũi chân chạm đất. Siết lại nếu yên xoay.
Đèn, chuông, gương và tay ga
Ban ngày ai cũng nghĩ không cần đèn, nhưng nếu đi học về muộn hay đạp qua đường gom ven đê Long Biên lúc chập tối, đèn là thứ giúp người khác nhìn thấy bạn.
Bật khóa điện rồi kiểm tra:
- Đèn pha trước sáng, chiếu đúng hướng, không chập chờn khi lắc ghi đông.
- Đèn hậu và đèn phanh (nếu xe có) sáng khi bóp phanh.
- Đèn xi nhan trái, phải nhấp nháy đều.
- Chuông hoặc còi kêu rõ. Ở phố đông như quanh chợ Long Biên, một tiếng chuông kịp lúc tránh được nhiều va chạm.
- Gương chiếu hậu không lỏng, nhìn được phía sau.
- Tay ga vặn nhẹ thì xe nhích từ từ, nhả ga thì xe ngừng kéo ngay. Thử khi đang dắt, đừng thử khi đang ngồi lệch.
Nếu tay ga nhả ra mà động cơ vẫn kéo, hoặc xe giật mạnh khi chỉ vặn rất nhẹ, đừng nhận chiếc đó.
Mức pin, khóa và bộ sạc
Đây là phần riêng của xe đạp điện, và là nguồn tranh cãi hay gặp nhất khi trả xe.
Mức pin. Nhìn đèn báo pin trên đồng hồ ngay lúc nhận, chụp ảnh lại. Hỏi rõ xe được sạc đầy chưa, và khi trả thì cần để pin ở mức nào. Dốc, tải và cách đạp đều làm hao pin khác nhau, nên đừng tin con số quãng đường đọc trên mạng; đạp một chuyến ngắn rồi tự quan sát đèn báo.
Khóa. Thử chìa khóa điện bật, tắt vài lần; nếu có khóa pin riêng hay khóa xích kèm theo, thử luôn.
Bộ sạc. Hỏi cửa hàng có giao kèm bộ sạc không. Nếu có, xem dây sạc có nứt vỏ, đầu cắm có cháy sém không, rồi chụp ảnh bộ sạc cùng với xe. Hỏi luôn nên sạc ở đâu: chỗ ở có ổ điện gần chỗ để xe không, có được cắm qua đêm không. Sinh viên ở trọ quanh Gia Lâm nên hỏi điều này trước khi nhận xe.
Giá thuê xe đạp điện cần liên hệ cửa hàng để xác nhận, qua số 0942467674.
Mũ bảo hiểm và một vòng chạy thử
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 yêu cầu người điều khiển và người được chở trên xe đạp máy đội mũ bảo hiểm đúng quy chuẩn và cài quai đúng quy cách. Xe đạp điện thường được xếp vào nhóm xe đạp máy, vì vậy hãy coi mũ là một phần của việc nhận xe. Hỏi cửa hàng có mũ đi kèm không; nếu có, xem quai cài chắc, đệm trong không bung. Cách soi một chiếc mũ thuê có trong bài mũ bảo hiểm khi nhận xe thuê kiểm tra gì.
Sau đó chạy thử một vòng ngắn trên đoạn đường vắng gần cửa hàng ở Bồ Đề. Trong vòng thử này, để ý:
- Ghi đông có bị lệch so với bánh trước không.
- Phanh vẫn ăn đều khi đang có điện kéo.
- Đèn báo pin có tụt bất thường ngay sau vài phút không.
Ghi nhận tình trạng xe trước khi đi
Kiểm tra xong, ghi lại những gì bạn thấy. Chụp xe từ bốn phía, chụp cận các vết xước sẵn có, chụp đồng hồ báo pin và bộ sạc. Lỗi nhỏ như chuông rè hay giỏ móp thì báo nhân viên và nhắn tin lại để có bằng chứng. Hướng dẫn chụp đủ góc có trong bài chụp lại tình trạng xe khi nhận và khi trả.
Một vài câu nên hỏi rõ trước khi rời đi:
- Khi pin hết giữa đường thì nên làm gì, gọi ai.
- Xe hỏng nhẹ như tuột xích, xịt lốp thì tự xử lý hay báo cửa hàng.
- Giờ trả xe trong khung 09:00–21:00 của cửa hàng tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Long Biên.
Nhận xe đạp điện thuê kỹ chỉ mất thêm vài phút, đổi lại phanh ăn, xích trơn, đèn sáng, pin rõ ràng và vết cũ đều có ảnh. Các bài khác về giao nhận xe được gom ở mục nhận xe và trả xe, còn mọi điều cần biết khi thuê xe ở Hà Nội nằm trong chuyên mục thuê xe.